ءولىمىن بە، ءتىرىمىن بە؟ (اڭگىمە)

/uploads/thumbnail/0_small.jpg

وكىنىشتى...تاعى دا كەش قالدىم... «جاقسىلىققا جاقسىلىق ءار كىسىنىڭ ءىسى، جاماندىققا جاقسىلىق ەر كىسىنىڭ ءىسى» دەۋشى ەدى. ال مەن بولسام ەر كىسى تۇگىلى، ءار كىسىنىڭ ءىسىن جاساي الماي، ءتىلىمدى تىستەپ، سانىمدى سوعىپ وتىرمىن. كۇنى كەشە قارلىعاشتىڭ ماعان جاساعان جاقسىلىعىنا جاقسىلىقپەن جاۋاپ بەرە المادىم. كومەك سۇراپ الدىما كەلگەندە قولىمنان كەلەر ءىستى كەلمەيدى دەپ، كومەكتەسۋگە قاۋقارىم جەتپەدى. ارتىنان تاعى وكىنىش باستى وزەكتى. بۇگىن تاعى...

قاڭتاردىڭ قاسقىر بورانى ۇلىپ ءوتتى، اقپاننىڭ ارلان ايازى تىزەمىزدى قالتىراتىپ، تەرىمىزدى سىلىپ ءوتتى، ۇمىتىلماس كەكتىڭ سانادا جۇرناعى، جۇرەكتە سىزى قالاتىنى سەكىلدى قىستىڭ ۋاقىتىندا توگىلمەگەن كارىن ساقتاپ ناۋرىز جەتتى، ءسانىمىزدى تۇزەپ، ءانىمىزدى ەركىن شىرقايتىن كوكەك تە قيىردان ۇشىپ كەلدى. ءساۋىر بولماي كوكتەم دە ءتاۋىر كەيىپكە ەنە الماي ابىر-سابىر، مارە-سارەگە ءتۇسىپ،ىرعالىپ-جىرعالىپ ۇياسىنا بۇلبۇلىن، قيا، قىرىنا گۇلىن قوندىرىپ، جەر بەتىنە جاسىل كىلەمىن جايىپ ۇلگەردى. ادام دا،اڭ دا قابات تونىن تاستاپ، ۇيقىدان ويانعانداي دەل-سال كەيپىنەن ارىلىپ، ساۋىرگە قاراپ ءسان تۇزەدى. ءيا، ءبارى كەرەمەت،ءبارى ادەمى،ءبارى عاجايىپ...

ءبىراق ۇياڭدىعى ۇياتىنىنىڭ ورامالى بولىپ، نامىسىن تىك كوتەرگەن كەۋدەسىنە سىيدىرا جۇرگەن مەنى كوكتەم دە، ءتاۋىر بولار دەگەن ءۇمىتتى ارقالاي كەلگەن ءساۋىر دە جادىراتا المادى. اۋەلى قىز ءسۇيدىم، عاشىق بولدىم. باسىم قاتىپ، بۇرىنعىدان بەتەر قيالعا بەرىلگىش، «قيالي» بولىپ كەتتىم. «ماحاببات پا؟ ءاي، قويشى سونى، ءسۇيۋ ءبىر ءسات قانا، سىيلاستىق- عۇمىرلىق سەزىم، ۇيلەنەر بولساڭ سەزىمنىڭ ىرقىنا كونىپ، ايداۋىنا ەرىپ ۇيلەنۋدىڭ قاجەتى شامالى، سانانىڭ باعىتتاعان جولىمەن ءجۇرۋ كەرەك شىعار».

اۋىلىم، توسىڭدە نەگە عانا ويناپ-كۇلىپ جۇرە بەرمەدىم ەكەن؟ سەن عوي، ساناما «ارمان» دەگەندى اكەلىپ، وعان الماتىنى قوساقتاعان. سوندا ماعان جۇپارىڭ مەن كاۋسارىڭدى ارتىق كوردىڭ بە؟ سەندە تۋعان ارماندى قۋام دەپ الماتى ءتورىن پانالادىم. مۇندا جەتىسىپ ءجۇر دەيسىڭ بە؟ سەنى ساعىندىم.جالىقتىم. بارىنەن جالىقتىم،شارشادىم. ۋنيۆەرسيتەتتەگى مىلجىڭ، باسقاتىرعىش ساباقتاردان، تىلىنەن ورنەكتى ءسوزى توگىلسە دە قارق قىپ دالەلدى دەرەك بەرە المايتىن، ستۋدەنتتىڭ باسىنا تاپسىرمامەن قاتار مۇڭدى ۇيىپ-توگىپ بەرەتىن مۇعالىمدەردەن شارشادىم. وزىمنەن شارشادىم، ماعان نە بولدى؟قولىم تار، ساراڭ بوپ بارام، ۇيقىنى ادام بالاسىنان ارتىق جاقسى كورەم.مەنىڭ بولمىسىم وسىنداي ما ەدى؟ بىردە اتى قۇرعىر «پسيحولوگيا» دەگەن پاننەن اعىمدىق باقىلاۋ قابىلدادى. جيىركەنىشتى نارسەگە كىم جاقىن بارىپ، ماحابباتپەن ونى زەرتتەمەك؟ ساباقتان كوپ قالعانىم ءۇشىن 56 بالل، ياعني ۇشتىك قويدى. قاسىمداعى ءبىر توپتا وقيتىن ستۋدەنتتەر قورعاماق بولىپ، جالىنا باستادى.

-اپاي، جانۇزاققا 75 قويىپ بەرىڭىزشى، اپاي،-دەپ كوزىلدىرىك تاققان ارامىزداعى جاسى بارىمىزدەن ۇلكەن قارلىعاش جالىنۋدى باستاپ كەتتى.

-قالاي قويام، سەن 6 بالىڭدى بەرەسىڭ بە؟-دەپ جۇيكەسى توزعان «پسيح اپاي» قارلىعاشتى شاراسىزدىققا سالماق بولىپ ەدى،

-يا، اپاي بەرەم جانۇزاققا 6 بالىمدى،-دەپ اپايدىڭ ۇسىنىسىن قابىل ەتىپ، مەنى تاڭ قالدىردى قارلىعاش. ۇياتتان جەرگە كىرەردەي قىزارىپ، ءتىلىمدى تىستەپ وتىرعان ورنىمنان قاققان قازىقتاي قوزعالا المادىم.

-جانۇزاق، سويلەسسەي اپايمەن، نە قىپ وتسىڭ؟-دەپ قارلىعاش جاناشىرلىقپەن ۇرىسا باستادى.

-قايتەسىڭ، ۇندەمە، كەرەك ەمەس،-دەدىم دە، ورنىمنان تۇرىپ سىرتقا شىعىپ كەتتىم.

ءىشىم الاي-دۇلەي بولىپ تۇر. كەشەگى قاڭتاردىڭ قاسقىر بورانى ىشىمە كىرىپ ۇلىپ جاتقانداي، اقپاننىڭ ارلان ايازى باۋىرىمدى سولقىلداتىپ، دىردەكتەتىپ جاتقانداي كۇيگە ءتۇستىم.جىلدان كەتكەن قىس كارى مەنىڭ ىشىمە كىرىپ، ىشىمدەگى كوكتەم سىرتقا شىققانداي. شىركىن، سولاي بولسا عوي، اينالاما قاراپ مەن قانداي كەرەمەت ادام بولعام دەپ تامسانار ەم. ولاي ەمەس.

كەش. كەش تۇسكەندە «كەش» ۇعىمىنىڭ ەكىنشى ءبىر ماعىناسى ويىما ورالىپ، وكىنىش وزەكتى تىرنالاپ، كوكىرەككە وكسىك ۇيالاتۋشى ەدى. بۇگىن دە سولاي. «ءاي، قويشى،وتكەن ءوتتى، قايتەمىن باس قاتىرىپ، ەندى الدىمنان شىعار توسقاۋىل بولسا تىزەم مەن ءتىسىمدى قاتار باتىرىپ، قاراڭعىلىعىمدى جارىق ەتەرمىن». ەرتەڭگىسىن بولاتىن ساباققا دايىندالىپ وتىرعام. ورىس ءتىلى پانىنەن كروسسۆورد جاساۋ تاپسىرىلعان بولاتىن،عالامتور بەتتەرىنەن كوشىرمە جاساپ الىپ، ونى ا4 فورماتتاعى قاعازعا شىعارۋ ءۇشىن 17-بولمەگە باردىم. جولاي بۇگىن ماعان اپكەمدەي قامقورلىق جاساعان قارلىعاشتى كەزىكتىردىم.

-قالايسىڭ، جانۇزاق،-دەپ ادەتتەگىدەي مەنەن بۇرىن ءحالىمدى سۇراپ،- ماعان دا كروسسۆورد جاساپ بەرشى.

-جارايدى، ءبىراق مەن وزىمدىكىن عالامتوردان الدىم عوي،-دەدىم.

-ماعان دا سول عالامتوردان الىپ بەرشى،-دەدى.

-جارايدى، كورەمىن ءقازىر،-دەدىم. سودان بولمەمە كىرىپ، عالامتوردان كروسسۆوردتى ىزدەمەك بولىپ كومپيۋتەر الدىنا جايعاستىم، ينتەرنەتپەن بايلانىس ورناتا الماي عالامتورعا كىرە الماي قويدىم.

قارلىعاش حابارلاسقاندا «جاساي المادىم، مەندە ينتەرنەت دۇرىس جۇمىس ىستەمەي تۇر» دەگەننەن باسقا ەشتەڭە دەي المادىم. كەش... تاعى دا وكىنىش. قارىعاشتىڭ بۇگىنگى جاساعان جاقسىلىعى ويىما ورالىپ، وزەككە وكىنىشتىڭ شوعى ءتۇسىپ، ساندى سوققاننان باسقا ەشتەڭە ىستەي المادىم.

تاڭ اتتى، ءتۇس اۋدى. ەكىندى. جاتاقحانانىڭ الدىنداعى جولدىڭ قارسى بەتىندە ورنالاسقان «28-پانفيلوۆشىلار گۆاردياسى» اتىنداعى پارككە كىرىپ، قايتا-قايتا الدىمنان شىعا بەرىپ، ىعىرىمدى شىعارعان «پسيحولوگيادان» تەست جاتتاماققا كىرىستىم. پارك ىشىندەگى جولدان قاشىقتاۋ، تىنىش، جاسىل ءشوبى جايقالعان جەرگە بارىپ وتىردىم دا، تەلەفونىمداعى تەستتى بىرتىندەپ وقي باستادىم. تەلەفوننان كوزىمدى تايدىرىپ اكەتسەم بولدى، قارسى الدىمداعى جولدان ءوتىپ بارا جاتقان قول ۇستاسىپ، قۇشاق ايقاسقتىرعان ەكەۋدى كوزىم شالىپ، «ماحاببات، قىزىق مول جىلدارىم» ەسىمە تۇسە كەتەدى.ەلەمەيىن دەپ، تەلەفونىما قايتا ۇڭىلە بەرگەنىمدە تىنىمسىز شىرىلداعان كوكتەگى قوس قاناتتىنىڭ ايانىشتى داۋىسى ويىمدى ءبولدى. نازار سالماق بولىپ، باسىمدى كوتەرىپ قاراعانىمدا قارسى الدىمدا جاسىل ءشوپتى كەزىپ جۇرگەن ەكى ءيتتى كوردىم. ءبىرى قىزىل، ءبىرى اق يت ەدى.اق ءيتتىڭ اۋىزىندا قاناتىن قايتا-قايتا قاعا تۇسكەن، ومىرگە قۇشتارلىعى ولىمنەن قاشپاققا يتەرمەلەپ، تىنىمسىز قيمىلداپ ازۋلىنىڭ ازۋىنان قۇتىلماققا تىرمىسىپ جاتقان قاناتتى بولدى. ال توبەدە شىر-پىر بولىپ شىرىلداپ، ازۋعا ىلىككەن قاناتتىنى قۇتقارماق بوپ بايىز تاپپاي ورەكپىگەن ەكى قۇس ۇشىپ ءجۇردى. تورعاي دەيىن دەسەم، تورعايدىڭ بۇرىن مۇنداي باتىلدىعىن كورگەن ەمەسپىن. تورعايدىڭ ءبىر ءتۇرى شىعار دەپ ءتۇيسىندىم. سودان ءبىر كەزدە الگى كوكتە قالىقتاعان تورعايلاردىڭ ءبىرى ازۋلىنىڭ تۇمسىعىنا بۇركىتشە تۇيىلە كەلىپ، تەۋىپ ءوتتى دە، قايتا بيىككە ورلەدى. اتتەڭ نە كەرەك، اق ازۋلى اق ازۋىن قىزىل ەتىپ، ازۋىنا ىلىككەن تورعايدى شايناپ، جۇتا بەردى. ال اسپانداعى شىرىل قاققان قوس تورعاي تىنىمسىز شىرىلداپ، الدەكىمدى كومەككە شاقىرعانداي تىنىشسىزدانا المادى. تۇلا بويىمدا ىستىق جىگەر قايناپ تۇرسا دا، ورنىمنان تۇرىپ الگى يت اۋزىنا تۇسكەن تورعايدى قۇتقارۋعا قاۋقارىم جەتپەدى. وتىرعان ورنىما شەگەلەنىپ قالعانداي بولىپ وتىردىن. بۇل وقيعا دا ءبىراز ويعا باتىردى.

وكىنىشتى...تاعى دا كەش قالدىم... «جاقسىلىققا جاقسىلىق ءار كىسىنىڭ ءىسى، جاماندىققا جاقسىلىق ەر كىسىنىڭ ءىسى» دەۋشى. ال مەن بولسام ەر كىسى تۇگىلى، ءار كىسىنىڭ ءىسىن جاساي الماي، ءتىلىمدى تىستەپ، سانىمدى سوعىپ وتىرمىن. كۇنى كەشە قارلىعاشتىڭ ماعان جاساعان جاقسىلىعىنا جاقلىسىقپەن جاۋاپ بەرە المادىم. كومەك سۇراپ الدىما كەلگەندە قولىمنان كەلەر ءىستى كەلمەيدى دەپ، كومەكتەسۋگە قاۋقارىم جەتپەدى. ارتىنان تاعى وكىنىش باستى وزەكتى. بۇگىن تاعى...قاناتتىنى ازۋلىنىڭ ازۋىنان تونەر اجالىنان امان الىپ قالۋعا قاۋقارىم جەتپەدى. نەتكەن پاسىق اداممىن،ا؟

كەش. ىمىرت كەزىندە تاعى دا ويعا شومىپ، باسىمنان وتكەن ەكى وكىنىشتى وقيعانى ەسكە الىپ وتىرمىن. ەندى قاراپ وتىرسام، كەشەگى «پسيح اپايدىڭ» قويار باعاسىنان شەگەر زياننان مەنى قورعاماق بولىپ شىر-پىر ەتكەن مەنىمەن ءبىر توپتا وقيتىن ستۋدەنتتەر بۇگىنگى كوكتە قالىقتاعان تورعايلارلار دا، ازۋلىنىڭ اۋزىنداعى اجال تونگەن تورعاي مەن ەكەم، ال اق ازۋلى «پسيحولوگيا» پانىنەن ساباق بەرەتىن اپايىم ەكەن. ال ءيتتىڭ تۇمسىعىنا بۇركىتشە تۇيىلە كەپ، تەپكى سالعان تورعاي ءوزىنىڭ 6 بالىن ماعان قيىپ بەرگەن قارلىعاش.ءبىراق ازۋلىنىڭ ازۋىنان قاناتتى اجال تاپتى، ال مەن...بىلمەيمىن.نامىسىم سوگىلىپ، ۇياتقا قالعانىم، جاقسىلىققا جاقسىلىق ەتە الاي قاۋقارسىزدىق تانىتقانىم ولىمگە تەڭ بە؟ ءولىم دەيىن دەسەم، ولگەنىدى مويىنداعىم كەلمەيدى. بىلمەيمىن...ءولىمىن بە، ءتىرىمىن بە؟

 zhanuzak

جانۇزاق ورازباي قوبلاندى ۇلى اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى فيلولوگيا فاكۋلتەتىنىڭ 1-كۋرس ستۋدەنتى. وقو، تولەبي اۋدانى، العاباس اۋىلى.

قاتىستى ماقالالار