وسىنىڭ الدىندا، رەسەي الەم ەلدەرى قاتارىندا "ءناسيزيمدى"  جەڭگەن مەملەكەتتىڭ مۇراگەرى رەتىندە ايتارلىقتاي بەدەلگە يە بولعان بولسا، قازىرگى "پۋتيندىك رەسەي" ءۇشىن سوڭعى ۋاقىتتارداعى ساياسي جاعدايلار ايتارلىقتاي كەرى اسەرىن تيگىزگەنى وتىرىك ەمەس. پۋتين ساياساتىنىڭ سالقىنى رەسەيدى حالىقارالىق ساياساتتاعى ەڭ ماڭىزدى رەسۋرستاردان ايىردى، بەدەلى ءتۇستى(اۆتوريتەتىن جوعالتتى).

بۇرىندارى 9 مامىر جاقىنداعاندا  قىزىل الاڭداعى جەڭىس شەرۋىن تاماشالاۋعا الەم پرەزيدەنتتەرى لەك-لەگىمەن اعىلىپ جاتسا، بۇگىنگى جاعداي مۇلدە بولەك. راس، 1995 جىلى جەڭىستىڭ 50 جىلدىعىندا، 2005 جىلى 60 جىلدىقتا ماسكەۋ ءتورى دۇنيەجۇزى كوشباسشىلارىنىڭ باس قوساتىن ورنىنا اينالعان ەدى. وسى بەدەل رەسەيدىڭ حالىقارالىق جانجالداردى شەشۋدە بىتىمگەرلىك ميسسياسىن ورىنداۋعا، ارالاسۋعا جول اشقان بولاتىن. الايدا، سوڭعى ساياسي جاعدايلار الەم ەلدەرىنىڭ رەسەيگە دەگەن كوزقاراسىن، بۇرىنعى ۇستانىمدارىن 180 گرادۋسقا وزگەرتتى. ۋكراينا جانجالدارى، قىرىم اننەكسياسىنان كەيىن رەسەي - حالىقارالىق ىقپالىن ءتۇسىرىپ، بەدەلىنەن ايىرىلا باستادى. بۇرىنعى "ءفاشيزمدى" جەڭگەن، ناسيزىممەن كۇرەسۋشى رەسەي ءبىر-اق، كۇندە "سەپەراتيستەردى" قولداۋشى، باسقىنشى مەملەكەتكە اينالىپ شىعا كەلدى.

ءيا، 9 مامىر كۇنگى پارادقا قايتا ورالايىق. سونىمەن، الەم ليدەرلەرى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ 70 جىلدىعىنا وراي ماسكەۋدە وتەتىن "جەڭىس شەرۋىن" تاماشالاۋعا بارمايتىنىن مالىمدەدى. ولار مۇنىڭ سەبەبىن، "ديپلوماتيالىق موۆەتون" دەپ ءتۇسىندىردى.

كىمدەر بارمايدى؟

اقپان ايىندا، اقش پرەزيدەنتىنىڭ كەڭەسشىسى بەن رودس باراك وبامانىڭ پارادقا قاتىسپايتىنىن ايتتى. ال 1995 جىلى بيلل كلينتون مەن 2005 جىلى دجوردج بۋش ماسكەۋدەگى شەرۋدى تاماشالاۋعا كەلگەن بولاتىن.

سونداي-اق ۇلىبريتانيا پرەمەر-مينيسترى ديەۆيد كەمەرون مىرزا دا ماسكەۋگە كەلمەيتىنىن حابارلاپ، رەسەيدىڭ ۋكراينا شىعىسىنداعى جانجالدارعا قاتىستى جانە قىرىم اننەكسياسىنا قاتىستى ۆلاديمير پۋتينگە قارسىلىق نوتاسىن جىبەرگەن.

9 مامىرداعى پارادقا گەرمانيا كانسلەرى انگەلە حانىم مەركەلدە كەلمەيتىنىن مالىمدەدى. سەبەپ سول. ۋكراينانىڭ تەرريتوريالدىق تۇتاستىعى.

رەسەيگە نارازىلاردىڭ قاتارىندا جاپونيا دا بار. پرەمەر-مينيستر سيندزو ابە مىرزا پۋتينگە جەكە حابارلاسىپ ماسكەۋگە بارمايتىنىن ايتقان.

پولشا مەملەكەتى بۇل جولى قاھارىنا مىنگەنىن تانىتتى. پولشانىڭ ءسىم گجەگوج سحەتىنا ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ اياقتالعان كۇنىن رەسەيدە ەمەس، بەرليندە تويلاۋدى ۇسىندى.

نيدەرلانديا پرەمەر-مينيسترى مارك ريۋتتە ماسكەۋدەگى شەرۋگە ءوز ەلىنىڭ ەشبىر وكىلى قاتىسپايتىنىن ايتتى.

فينليانديا، نورۆەگيا، شۆەسيا ليدەرلەرى دە رەسەيگە قىرىن قاراپ وتىر. ولاردىڭ نارازىلىعىن تۋدىرعانى - رەسەي حالىقارالىق نورمالاردى بۇزعاندىعى جانە ۋكراينا شىعىسىنداعى جاعدايلاردىڭ دەستابيليزاسيالانۋىنا بىردەن-بىر سەبەپكەر - رف دەگەن ايىپ تاعۋدا. بۇلاردىڭ قاتارىندا 9 مامىر كۇنى ماسكەۋگە بارۋدان باست تارتقان - اۆستراليا، سلوۆەنيا، گرۋزيا، بەلگيا، كانادا، ليۋكسەمبۋرگ، يزرايل دە بار.

پوست-كەڭەستىك مەملەكەت ليدەرلەرىنەن - سلوۆاكيا، بولگاريا، بالتىق ەلدەرى، لاتۆيا، ەستونيا، مولداۆيا پرەزيدەنتتەرى كەلە المايتىندىقتارىن جەتكىزگەن. سەبەپ، رەسەي مەن ەو-تىڭ اراسىنداعى ساياسي جاعدايلاردىڭ ۋشىعىپ تۇرعانى بولعان.

كىمدەر بارادى؟

چەحيا رەسپۋبليكاسى ەۋرو وداق ەلدەرى اراسىندا ءبىرىنشى بولىپ ماسكەۋدەگى پارادقا قاتىساتىنىن حابارلاعان. چەح پرەزيدەنتى ميلوش زەماننىڭ ايتۋىنشا، ماسكەۋگە، جەڭىستىڭ 70 جىلدىعىنا ارنالعان شەرۋگە قاتىسۋ، اتا-بابالارعا تاعزىم ەتۋ، قۇرمەتتىڭ بەلگىسى. "قازىرگى كۇندە، چەحيالىقتاردىڭ "نەمىس تىلىندە" ەمەس، وزدەرىنىڭ انا-تىلىندە سويلەپ جۇرگەنىمىز ءۇشىن كسرو-عا راحمەت ايتۋى ءتيىس"،-دەگەن ميلوش زەمان مىرزا.

گرەسيا پرەمەرى الەكسيس سيپراس مىرزا دا وسى پوزيسيانى ۇستاناتىنىن جانە شەرۋدى تاماشالاۋعا قاتىساتىنىن جەتكىزگەن.

ال ناقتى قاتىساتىنداردىڭ ءتىزىمى تومەندەگىدەي بولعان.

وداقتاس بەلورۋسيا پرەزيدەنتى الەكساندر لۋكاشەنكو، قازاق كوشباسشىسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ جانە تاجىكستان پرەزيدەنتى ەمومولي راحمون، قحر ءتوراعاسى سي سزينپين، ينديا پرەزيدەنتى پراناب مۋكەرلدجي، وار دجەيكوب زۋما، سولت.ستىك كورەيا پرەزيدەنتى كيم چەن ىن  مىرزالار ماسكەۋدەگى شەرۋدى مىندەتتى تۇردە تاماشالاماق. سونداي-اق بەيرەسمي ابحازيا جانە وڭتۇستىك وسەتيا كوسەمدەرى مەن ۆەتنام، كۋبا، موڭعوليا، سەربيا پرەزيدەنتتەرى دە شەرۋدى تاماشالاۋعا قاتىسادى دەپ جوسپارلانعان.

نۇرگەلدى ءابدىعاني ۇلى