«جۇماق – انانىڭ تابانىنىڭ استىندا». قازاقتىڭ وسى ءسوزى ويلاندىرعالى تالاي جىلدىڭ ءجۇزى بولدى. ونىڭ سەبەبى دە جوق ەمەس. ات جالىن تارتىپ ءمىنىپ، انا مەن وتاننىڭ تاڭداۋى باسىمىزعا تۇسكەندە تاعدىردىڭ جازۋى شىعار دەپ قابىلدادىق. سويتتىك تە، تاڭداۋدى انامىزدىڭ وزىنە قالدىرعانىمىز بار. اسىل جۇرەك «ەسىڭ باردا، ەلىڭدى تاپ» دەپ باتاسىن بەرگەن. ال ءقازىر اللاعا شۇكىر! وتاننىڭ وت قۇشاعىندا انامىزبەن بىرگە ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىز...
قازاقتىڭ جوعارىداعى ماقالىن تالقىعا سالىپ، قانداي دا ءبىر جاڭالىق اشۋ ويىمىزدا جوق. دەگەنمەن، باسقاسىن قايدام؟ تارىداي شاشىلىپ، تاعدىرى تالقىعا تۇسكەن، «ەر ەل ءۇشىن تۋىپ، ەل ءۇشىن ولەدى» دەيتىن مىزعىماس ۇعىمدى اقىلىنا ەمەس، ارىنا بايلاعان الاش بالاسى ءۇشىن بۇل ماقالدىڭ ورنى بولەك. ءبىر اۋىز ارتىق سوزبەن ەل اراسى بۇزىلىپ، ءبىر اۋىز اسىل سوزبەن جۇدىرىقتاي جۇمىلعان ءبىزدىڭ قازاق ءۇشىن ءاربىر ءسوزدىڭ الماعى مەن سالماعى بار. سوندىقتان دا «جۇماق» دەيتىن ادامزات ارمانى نە ءۇشىن انانىڭ اياعىندا نەمەسە تابانىندا ەمەس، «تابانىنىڭ استىندا» بولعانىنا وي جۇگىرتكىمىز كەلەدى. «تابان» ءسوزى قازاقتا «اياقتىڭ استى» دەگەندى بىلدىرەدى. ال «تاباننىڭ استىندا» نە بار ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. ول – تۋعان توپىراق، اتامەكەن، وتاندى بىلدىرسە كەرەك. بۇل، ارينە، و دۇنيەدە جۇماق جوق دەگەن ءسوز ەمەس. بۇ دۇنيەنىڭ جەكە پايىمى دەپ تۇسىنگەن ءجون شىعار.
سول ءۇشىن «اسىل ءدىنىمىز يسلام مەن ۇلتتىق تانىمىمىزدى ءبىر كىسىدەي بىلەدى-اۋ» دەگەن ءبىراز اعالارىمىزعا ويتۇرتكى جاساماق بوپ وتىرمىز. «جۇماق – انانىڭ تابانىنىڭ استىندا» دەيتىن ءسوزدىڭ اراب تىلىندەگى ماعىناسى قانداي؟ مۇسىلمان مەملەكەتتەرىندە بۇل ءسوزدىڭ ءمانى مەن ماعىناسى قاي تۇرعىدا پايىمدالادى؟ تۇگەل تۇركىنىڭ تۇسىنىگى دە وسىعان سايكەس پە؟ ىقىلىم زاماننان ۇلى دالانى قيىر قونىپ، شەت جايلاعان قازاقتىڭ كوزقاراسى قانداي؟ وسى سۇراقتار توڭىرەگىندە باس ءمۇفتي سەرىكباي قاجى وراز ۇلىنىڭ، الماتى قالاسىنىڭ باس يمامى ەركىنبەك كەرىمبەك ۇلىنىڭ، قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ ءتوراعاسى ۇلىقبەك ەسداۋلەتتىڭ، ءدىنتانۋشىلار ومار جالەل ۇلى، مۇحيددين يسا ۇلى، دوساي كەنجەتاي ۇلىنىڭ، «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى، تۇركى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى دارحان ءقىدىرالىنىڭ، قوعام قايراتكەرى، ءماجىلىس دەپۋتاتى بەكبولات تىلەۋحاننىڭ، «اسىل ارنا» تەلەارناسىنىڭ ديرەكتورى مۇحامەتجان تازابەكتىڭ، ەتنوگراف اقەدىل تويشان ۇلىنىڭ، قيسساشى سانجار كەرىمبايدىڭ، اقىن ىقىلاس وجايدىڭ پىكىرىن ءبىلىپ، جۇرت نازارىنا ۇسىنعىمىز كەلەدى. ال وسى ماقالدىڭ توڭىرەگىندە وي ءوربىتىپ، پىكىر قوسام دەيتىن ازاماتتارعا «قامشى» پورتالىنىڭ مىنبەرى قاشان دا دايىن.
سوڭعى جىلدارى جۇماقتى ءوزىنىڭ بەيبىت ەلىنەن ەمەس، وزگەنىڭ سوعىس وشاعىنان ىزدەيتىن قاراكوزدەر كوبەيدى. «جۇماقتىڭ كىلتى» اتانعان اسىل انالارىمىزدىڭ دا تاعدىرى ءقازىر قوعام تالقىسىنا تۇسۋدە. وسى تۇرعىدا جۇرت ءسوزىن سويلەپ جۇرگەن ەرمۇرات باپي، ءامىرجان قوسان، ايدوس سارىم، راسۋل جۇمالى، ابزال قۇسپان قاتارلى ەل اعالارى دا ءوز پايىمدارىن ايتىپ، پىكىرلەرىن وقىرمان نازارىنا ۇسىنىپ جاتسا، تىپتەن قۇبا قۇپ.
قۇرمەتپەن، «قامشى» اقپارات اگەنتتىگىنىڭ جەتەكشىسى ءبىلال قۋانىش
