قۇران كارىمدە ءتۇس جورۋ جايلى ايتىلعان قيسسالار بار. ماسەلەن، ءجۇسىپ پايعامباردىڭ (ع.س.) مىسىر پاتشاسىنىڭ تۇسىندەگى جەتى سەمىز سيىردى مولشىلىق ال، جەتى ارىق سيىردى قۋاڭشىلىق جىلدارى دەپ جورىعانى سياقتى. بۇل قيسسا ءجۇسىپ سۇرەسىنىڭ 46-49 اياتتارىندا باياندالعان.

حاديستە: «سەندەر جاعىمدى ءتۇس كورسەڭدەر، ول اللا تاعالادان. اللا تاعالاعا شۇكىرشىلىك ايتىپ، كورگەن تۇستەرىڭدى اڭگىمەلەپ بەرىڭدەر. ال، ۇنامايتىن ءتۇس كورسەڭدەر، ول شايتاننان، كورگەننىڭ جاماندىعىنان ساقتا دەپ اللا تاعالاعا جالبارىنىڭدار. جامان ءتۇستى ەشكىمگە ايتپاڭدار، ويتكەنى سەندەرگە ونىڭ ەشبىر زيانى تيمەيدى[1]»، - دەپ ايتىلعان.

ءتۇس جورۋ ءىلىمى بار، الايدا كەڭ تاراعان ەمەس. ءابۋ باكىر سىددىق (ر.ا.) ءتۇس جوري الاتىن كىسى بولعان. ءتىپتى، «ءتۇس جورۋ كىتابىن» جازعان تابيعين مۇحاممەد بين سيرين سىددىق (ر.ا.) شاڭىراعىندا تۋعان.

ءابۋ باكىر اللا ەلشىسىنىڭ (س.ع.س.) تۇستەرىن جورىپ بەرگەنى جايلى ريۋاياتتار بار. پايعامبارىمىز (س.ع.س.) ءابۋ باكىرگە (ر.ا.): «ەكەۋىمىز باسپالداقپەن كوتەرىلىپ بارادى ەكەنبىز. مەن سەنەن ەكى باسپالداق ىلگەرىلەپ كەتىپپىن»،-دەپ ءتۇسىن ايتقاندا، سىددىق (ر.ا.): ۋا، اللا ەلشىسى! اللا تاعالا ءسىزدى ءوز قۇزىرىنا الىپ كەتەدى ەكەن، ال مەن سىزدەن كەيىن ەكى جارىم جىل ءومىر سۇرەدى ەكەنمىن،- دەگەن ەكەن.

اللا ەلشىسى (س.ع.س.) كورگەن تۇستەرىن ساحابالارعا ايتىپ، ونى ءوزى جورىپ بەرەتىن. ويتكەنى، بۇل – ۋاحي. پايعامبارلار (س.ع.س.) تۇستەرى ۋاحي بوپ كەلەتىنى قۇراننان ءمالىم. ماسەلەن، يبراھيمگە (ع.س.) ۇلى ءيسمايلدى قۇران ەتۋ جايلى ءتۇسى. بۇل جايلى ساففات سۇرەسىنىڭ 102-اياتىندا ايتىلعان. ءابۋ ساعيد (ر.ا.) ريۋايات ەتكەن حاديس پايعامبارىمىز (س.ع.س.): «مەن ۇيقىدا ەكەنمىن. كەنەت بىرەۋىنىڭ كيىمى كەۋدەسىنە دەيىن، بىرىنىكى ودان تومەن كيىم كيگەن ادامداردى كوردىم. سوسىن جانىمنان ومار ءوتتى. ول كيىمىن سۇيرەتىپ ءجۇر ەكەن، - دەدى. تىڭداپ تۇرعاندار: ءسىز ءتۇسىڭىزدى نەگە جورىدىڭىز،- دەپ سۇراعاندا، پايعامبار (س.ع.س.): «ول – ءدىن»، - دەگەن ەكەن.

تۇستەگى كيىم ءدىندى بىلدىرەدى. كيىم ادامدى كۇننىڭ ىستىعى مەن سۋىعىنان قورعاعانى سياقتى، ءدىن دە ادامدى دۇنيە جانە اقىرەت ازابىنان قورعايدى. تۇستەگى كيىمنىڭ ءساندى جانە دۇرىس بولۋى ءدىننىڭ كەمەلدىگىن كورسەتەدى ەكەن.

ساحابا ابدۋللا بين سالام (ر.ا.) ءوزىنىڭ ءتۇس كورگەنى تۋرالى بىلاي دەيدى: «مەن ءبىر باۋ-باقشادا ەكەنمىن، باۋ-باقشانىڭ ورتاسىندا باعانا بار ەكەن، ال باعانانىڭ ۇستىندە ارقان. بىرەۋ ماعان: شىق،- دەدى. مەن: شىعا المايمىن، دەپ ەدىم، ءبىر قىزمەتشى كەلىپ كيىمىمنەن دەمەپ جىبەردى. مەن شىعىپ، الىگى ارقانعا قولىم جەتتى. بايقاپ قاراسام مەن مىقتاپ ۇستاپ الىپپىن،   وسى ءتۇسىمدى پايعامبارعا (س.ع.س.) ايتىپ بەرگەنىمدە، ول (س.ا.ۋ.) : باۋ-باقشا دەگەنىڭ – يسلام. باعانا – يسلامنىڭ ۇستىندارى (نەگىزدەرى). ارقاندى مىقتاپ ۇستانعانىڭ – سەن ومىردەن وتكەنشە دىنگە بەرىك بوپ وتەدى ەكەنسىن،-دەپ جوريدى.

كورگەن ءتۇستى تەك اتا-انا نەمەسە تۋعان باۋىر سياقتى جاقىن ادامعا ياكي بولماسا نيەتتەس دوس-جاراندارعا ايتقان ءجون. ال، جامان ءتۇستى ءتىپتى ەسكە دە الماعان دۇرىس.