«قازاقستاننىڭ بىرىككەن كوپۇلتتى پارتياسى» قازاققا قارسى قۇرىلىپ جاتىر ما؟

/uploads/thumbnail/20170708190001422_small.jpg

قازاقستاندىق پارتيالار ساناتىندا ادىلدىكتى جەلەۋ ەتكەن كوپۇلتتاردىڭ بىرىگۋىنەن پايدا بولاتىن جاڭا پارتيا قوسىلۋى مۇمكىن. بۇل تۋرالى «قامشى» پورتالى informburo.kz پورتالىنا سىلتەمە جاساي وتىرىپ حابارلايدى. جاڭا پارتيا "سپراۆەدليۆوست" دەپ اتالادى ەكەن. جارعىسى مەن باعدارلاماسىنىڭ بىلتىر دايىندالىپ قويعاندىعىنا قاراعاندا جاڭا پارتيا ءار قادامىن ساناپ باسقاندى قۇپ كورەتىن سەكىلدى. پارتيانىڭ قۇرىلۋىنا اتسالىسقاندار قاتارىندا  ساياساتتانۋشى نۇرتاي مۇستافايەۆ، نۇرلان ءامىرقۇلوۆ جانە البان بالعىنبايەۆ سىندى ازاماتتار بار ەكەن.  بۇگىنگى تاڭدا 1،5 مىڭ ادام  بولاشاق پارتيانىڭ مۇشەسى بولۋعا ءوتىنىش جازىپ ۇلگەرىپتى. "سپراۆەدليۆوست" پارتياسىنىڭ قازىرگى تاڭدا ءوز سايتى دا جۇمىس جاساپ تۇر. باعدارلاماسىندا ايەلدەر قاۋىمىنىڭ كەم دەگەندە 30%-ن مەملەكەتتىك قىزمەتكە ورنالاستىرۋ كوزدەلىپتى. پارتيانىڭ قۇرىلىپ، ودان ارى قاراي دامۋىنا كاسىپكەرلەر قولداۋ كورسەتەتىن كورىنەدى. «مەملەكەتتىك سانكسيانىڭ كەسىرىنەن كولەڭكەدە قالىپ قويعان»  كاسىپكەرلەر «سپراۆەدليۆوستىڭ» اياقتان نىق تۇرىپ كەتۋىنە دەيىن دەمەۋشىلىك كورسەتۋگە بەل بۋىپ وتىر ەكەن. پارتيا وكىلدەرى كۇزدە بولاتىن وگەرىستەرگە،  ياعني جۇرت كۇتكەن پارلامەنت سايلاۋىنا قاتىسپايتىنىن ايتىپتى. الدىمەن پارتيانىڭ نەگىزىن مىقتىلاپ قالاپ الۋعا ءمان بەرىلۋدە ەكەن.

 

جاسىراتىنى جوق، سوڭعى ۋاقىتتا «مەملەكەتقۇرۋشى ۇلت» جانە «كوپ ۇلتتى» دەگەن سوزدەر قازاق ەلىندە قاراما-قارسى ماعىندا ايتىلىپ قالىپ ءجۇر. وسىعان قاراپ، «كوپۇلتتى» دەپ جالاۋ كوتەرگەن اتالمىش پارتيانىڭ كوزدەگەنى نە دەگەن ويعا قالاسىز. قازاق بيلىگى بۇعان قالاي قارايدى؟ الدە شىن مانىندە «مەملەكەتقۇرۋشى ۇلت» - قازاق ءبىر بولەك تە، وزگە ۇلتتار ءبىر بولەك پە؟ ەلباسىمىز بەن ۇكىمەت ءجيى قايتالايتىن «بىرلىك» ۇعىمى قايدا؟

ماقسات ءىلياس ۇلى، زاڭگەر:

- ەستەرىڭىزدە بولسا وسىدان از عانا ۋاقىت بۇرىن «ادىلەت» (ورىسشا سپراۆەدليۆوست) پارتياسى بولدى. ول بىلىكتى ءارى بەدەلدى زاڭگەرلەر توپتاسقان جاقسى پارتيا بولاتىن. سوڭعى پارلامەنت سايلاۋىندا اتالعان پارتيا باسشىلىعى تاراپىنان بيلىككە ءبىراز سىندار ايتىلدى. سونىڭ ناتيجەسىندە پارتيا سايلاۋدا رەسمي تۇردە ءبىر پايىزعا جەتپەيتىن داۋىس جينادى.(شىن مانىندە 14-16% داۋىسقا يە بولدى دەپ 4 ەسەپتەيمىن). ال سايلاۋ وتكەن سوڭ بيلىكتىڭ، ونىڭ ىشىندە پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ قىسىمىمەن «ادىلەت» پارتياسى «رۋحانياتپەن» قوسىلىپ، «بىرلىك» پارتياسىنا اينالدى. ءبىراق، «بىرلىك» پارتياسى ءقازىر ءتىرى مە، ءولى مە بەلگىسىز. ال سول اتپەن جاڭا پارتيانىڭ قۇرىلۋى مەن ءۇشىن كۇتپەگەن وقيعا. ەكىنشىدەن، بىزدە بيلىكتىڭ، ياعني پرەزيدەنتتىڭ رۇقساتىنسىز، ونىڭ اكىمشىلىگىنىڭ قولداۋىنسىز ءبىر دە ءبىر پارتيا تىركەلمەيدى. ەگەر بيلىك بۇل پارتيانى تىركەيتىن بولسا، ونى بيلىكتىڭ ءوزى قۇرىپ وتىر دەگەن ءسوز. مەنىڭ ويىمشا بيلىككە ونداي پارتيانىڭ قاجەتى شامالى. سەبەبى بىزدە تىركەلگەن، ءبىراق جۇمىس ىستەمەيتىن پارتيالار بارشىلىق. ال ەگەردە وسىنداي كوپۇلتتى پارتيا قانداي دا ءبىر ساياسي قاجەتتىلىك ءۇشىن تىركەلە قالدى دەيتىن بولساق، ول پارتيا قازاقستان مەمىلەكەتىن قۇرۋشى قازاق ۇلتىنىڭ مۇددەسىنە قارسى جۇمىس ىستەيتىن پارتيا بولارى انىق.  بۇل زاڭسىز قۇرىلعان قازاقستان حالىقتارى اسسامبلەياسىن زاڭداستىرىپ، ساياسي كۇشكە اينالدىرۋدىڭ ءبىر امالى بولۋى دا مۇمكىن. ەگەر قازاقستاندا كوپۇلتتى پارتيا قۇرىلىپ، تىركەلەتىن بولسا، مەملەكەت قۇرۋشى ۇلتتىڭ مۇددەسىن قورعايتىن پارتيا دا ءسوزسىز قۇرىلۋى ءتيىس. جالپى، مەنىڭ ويىمشا، بۇل پارتيا تىركەلسە، ونسىز دا كۇردەلى بولىپ تۇرعان ۇلتارالىق ماسەلەلەر ءتىپتى شيەلەنىسىپ كەتۋى مۇمكىن. ەگەر بيلىك وسىنى ەسكەرسە، ول پارتيانى تىركەمەۋى كەرەك. قالاي دەگەندە دە «كوپۇلتتى» پارتيا قۇرۋ باستاماسى جاقسىلىققا باستاپ تۇرعان جوق. قازىرگى سەگىز پارتيا ءبىر ۇلتتى پارتيا ەمەس قوي.

 

قاتىستى ماقالالار