الماتى قالاسىندا «اميران» كومپانياسى قازاقستاندىق ب ا ق وكىلدەرىنە ارنايى پرەسس-تۋر ۇيىمداستىردى. بۇل تۋرالى «قامشى» پورتالى حابارلايدى.
بالكىم بىلەرسىز، بالكىم جوق. ءبىراق، ق ر پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ ارنايى تاپسىرماسى بويىنشا 2010 جىلى نەگىزى قالانعان «اميران» قازاقستانداعى «قازاق تاعامتانۋ اكادەمياسىنىڭ» جانىنان اشىلعان تۇڭعىش ەمدىك-پروفيلاكتيكالىق ءسۇت ونىمدەرىن دايىندايتىن بىردەن-بىر فابريكا بولىپ تابىلادى. 6 جاسقا دەيىنگى بالالار مەن ەرەسەكتەرگە ارنالعان بۇل ءسۇت ونىمدەرىنىڭ وزگەلەردەن ايىرماشىلىعى تابيعيلىعىندا جانە ساقتاۋ مەرزىمى ءۇش-اق كۇن.
100 پايىز تابيعي ءسۇت ونىمدەرىن دايىندايتىن فابريكانىڭ جۋرناليستەرگە ارنالعان پرەسس-تۋرى اۋەلى «اميراننىڭ» الماتى قالاسىنان 100 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان فەرماسىنان باستالىپ، زاۋىت جانە ەگىستىك القاپتارىن ارالاۋمەن جالعاستى. جۋرناليستەرگە ارنالعان پرەسس-كونفەرەنسيادان كەيىن، ۇيىمداستىرۋشىلار ب ا ق وكىلدەرىنە «اميراننىڭ» تابيعي ونىمدەرىن ۇسىنىپ، قوناقتارعا كادەسىي تاپسىرۋدى دا ۇمىتپاپتى.
سونىمەن، قازاق تاعامتانۋ اكادەمياسىنىڭ «اميران» زاۋىتى قازاقستانداعى تۇڭعىش ءارى بىردەن-بىر بالالارعا ارنالعان تابيعي-حيميكاتسىز ءسۇت ونىمدەرىن شىعاراتىن زاۋىت بولىپ تابىلادى. مۇندا دايارلاناتىن ونىمدەرگە ارنالعان تابيعي شيكى ءسۇت – كانادادان اكەلىنگەن سيىرلاردان الىنادى. بۇل سيىرلار 2013-2014 جىلدارى كانادادان ارنايى ساتىپ الىنعان. ول كەزدە ءار ءىرى-قارا – 6000 اقش دوللارىنا ساتىپ الىنعان جانە 780 باس. ءاۋباستا ساتىپ الىنعان سيىرلاردىڭ 93 پايىزى تولدەپ، فەرماداعى ءىرى-قارا سانى – 1500 باسقا جەتكەن. كۇنىنە ءۇش مەزگىل ساۋىلاتىن ءىرى-قارالار تاۋلىگىنە – 30 ليتردەن 45 ليترگە دەيىن ءسۇت بەرەدى ەكەن. ساۋىلىپ الىنعان شيكى ءسۇتتىڭ 9 تونناسى ءتۇرلى ءقىشقىل-سۇت ونىمدەرىن دايارلاۋعا جۇمسالسا، قالعانى كۇندەلىكتى پايدالانۋعا ارنالعان ءسۇت كۇيىندە ساتىلىمعا شىعارىلادى ەكەن. ال زاۋىت باسشىلىعى كەلەر جىلى بۇل كورسەتكىشتى ەكى ەسەگە ارتتىرۋدى جوسپارلاپ وتىر.
قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ارنايى تاپسىرماسى بويىنشا جۇمىسىن باستاعان بۇل زاۋىت يندۋستريالاندىرۋ 2020 باعدارلاماسى اياسىندا جۇزەگە اسقان يگى باستامالاردىڭ ءبىرى بولىپ وتىر. 2 جىلعا جۋىق ۋاقىت ارالىعىندا بوي كوتەرگەن، قازاقستانداعى تەڭدەسسىز مال فەرماسى قۇرىلىسىنا 47 ملن. 287 مىڭ دوللار قارجى جۇمسالعان. ال مۇنداعى ءىرى-قارالار كانادالىق تەحنيكا بويىنشا باپتالادى.
مەنون سيمون، باس ينجينەر:
-بۇل سيىرلار شىعۋ تەگى گوللانديالىق بولعانىمەن، بىزگە كانادادان جەتكزىلدى. ال ول جاقتىڭ ەكولوگياسى مەن بۇل جەردىكى سالىستىرۋعا كەلمەيدى. بۇل ءىرى-قارانىڭ «گالشتينا فريز» دەگەن ءتۇرى. سالقىن جەردە ۇستالادى. سوندىقتان، ءبىز العاشىندا تاجىربيە جاساپ كوردىك. كەيىن ءىرى-قارانىڭ بۇل ءتۇرىن جەرگىلىكتى جەردىڭ ەكولوگياسىنا بەيىمدەۋگە بولاتىنىن بىلدىك تە، تازا تابيعي ءونىم بەرۋ ءۇشىن قولايلى فاكتورلاردى قاراستىردىق. سيىرلار كۇنىنە 125 ليتر سۋ ىشەدى. 30 كگ-عا جۋىق قالدىق شىعارادى. قورالاردىڭ بيىكتىگى – 14 مەتر. ەكى جاعىنان دا اۋا تەمپەراتۋراسىن رەتتەگىشتەر ورناتىلعان. سونىمەن قاتار، مۇندا تەمپەراتۋرا +25 گرادۋستان اسقان كەزدە اۆتوماتتى تۇردە جەلدەتكىشتەر ىسكە قوسىلادى. ال +30 گرادۋسقا جەتكەندە سۋ بۇركەكتەر ىسكە قوسىلادى. مۇندا ءتىپتى، سيىىرلاردىڭ قالدىقتارىن اۆتومات تازالاپ وتىرادى. ال ول قالدىقتار قايتا وڭدەلىپ، قۇرعاق اپپەلكا تۇرىندە استىلارىنا توسەلەدى. دۇنيەجۇزىندە مالدىڭ قايتا وڭدەلگەن قيى ەڭ تاپتىرماس جىلىتقىش بولىپ تابىلادى. سوندىقتان، ءبىز قالدىقتى وسىندا وڭدەيمىز. سيىرلار كۇنىنە 3 مەزگىل ساۋىلادى. ارينە، بۇل پروسەستەر ادامنىڭ كۇشىنسىز ارنايى تەحنيكالار ارقىلى جۇزەگە اسادى. قازىرگى تاڭدا مۇنداي مال قورا قازاقستاندا بىرەۋ عانا. سونداي-اق، مۇنداعى مالداردىڭ ازىعى دا فەرمادا ازىرلەنەدى ەكەن. ول ءۇشىن جەرگىلىكتى جەردەن 2000 گەكتار جايىلىمدى العان. وندا جۇگەرى، جوڭىشقا، سويا سەكىلدى قۇنارلى مال ازىقتارى ەگىلەدى.
ءيا، اۋىزبەن ايتسا سەنبەسسىز. دەگەنمەن مۇنداعى بارلىق فۋنكسيالار كومپيۋتەرلەنگەن ەكەن جانە ءىرى-قارالار اپتاسىنا بىرنەشە مارتە جۋىلىپ تۇرادى. سەبەبى، ساۋىلاتىن سۇتكە ميكروب، باكتەريالار ءتۇسىپ كەتپەۋى ءۇشىن بارلىق سانيتارلىق تالاپتار ساقتالۋى ءتيىس دەيدى فەرما قىزمەتكەرلەرى.
يۋن رۋسلان بوريسوۆيچ، «اميران» زاۋىتى ديرەكتورى:
ء-بىز ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ تاپسىرماسىنان كەيىن ويلانىپ ءجۇرىپ، بۇل جوباعا كىرىسىپ كەتتىك. اكادەميك تورەگەلدى شارمانوۆ اعامىزبەن ۇزاق اقىلداسا كەلە، قازاقستانداعى تۇڭعىش فابريكاتسىز، حيميكاتسىز، تازا تابيعي ءسۇت ونىمدەرىن دايارلاۋ تۋرالى ۇيعارىمعا كەلدىك. العاشىندا قيىن بولدى، ارينە. قولداۋ جوق. قاراجات جوق. ءبىراق، يدەيا بار. بۇل جاقسى عوي. ءوزىمىزدىڭ بالالارىمىزدىڭ تابيعي ونىمدەردى پايدالانعانى قۋانىش قوي. سوندىقتان، ءبىز كوزدى جۇمىپ، كىرىسىپ كەتتىك. ءيا، باستاپقىدا ءسۇتتى قايدان الامىز دەگەن ماسەلەلەر شىقتى. ءبىز جەرگىلىكتى تۇرعىنداردان ءسۇت سۇرادىق. مايلىلىعى، تابيعيلىعى 100 پايىزعا جەتەتىن ءسۇت تاپپاعان سوڭ، كورشى قىرعىزستاننان تاسمالداۋعا تۋرا كەلدى. كەيىن كەدەندىك وداق ىسكە قوسىلعاندا، قىرعىزدان ءسۇت اكەلۋگە تىيىم سالىنىپ، ءبىزدىڭ جۇمىس توقتاپ قالۋدىڭ از الدىندا تۇردى. سوندا اسىل تۇقىمدى ءىرى-قارالاردى ءوزىمىز ءوسىرۋ تۋرالى وي كەلىپ جانە بۇل جۇزەگە استى. ارينە، 2 جىلداي ۋاقىت كەتتى. ءبىراق، ءقازىر مۇنىڭ پايداسى بولىپ وتىر. اميران – بۇل بيزنەس ەمەس، قايىرىمدىلىق دەپ ءتۇسىنۋ كەرەك. ءبىزدىڭ ونىمدەرىمىز ۇزاق مەرزىمگە جارامايدى. سەبەبى، وندا ەشقانداي قوسپالار، فابريكاتتار جوق. سوندىقتان ءبىزدىڭ ونىمدەردىڭ جارامدىلىق مەرزىمى 3 كۇننەن اسپايدى. ال وزگە ءسۇت ونىمدەرىن الىپ قاراساڭىز 30 كۇنگە دەيىن جارامدىلىق مەرزىمىن كورسەتىپ قويعان. مىنانى بىلىڭىزدەر، ەشقانداي تابيعي ءسۇت – 5 كۇننەن ارىعا دەيىن ساقتالمايدى. ول اشىپ، بىجىپ كەتەدى. ال قۇرامىندا حيميكات نەمەسە قۇرعاق سۇتتەن دايارلانعان ونىمدەر ۇزاق ۋاقىتقا دەيىن جارامدى بولىپ كەلەدى. ءبىزدىڭ ونىمدەر تەك الماتى قالاسىندا عانا ساتىلىمعا شىعارىلادى. وزگە ايماقتارعا جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس. سەبەبى، ونىمدەر ۇزاق جولعا جارامايدى، بۇزىلىپ كەتەدى جانە جارامدىلىق مەرزىمى دە ءوتىپ كەتەدى. ەندى، وسىندا ماسەلە تۋىندايدى. ءبىز وسى جوبانى باستاعاندا، بىزگە جوعارى جاقتان ۋادە بەرگەن ەدى. ءبىزدىڭ ونىمدەر مەملەكەتتىك مەكەمەلەرگە جەتكىزىلەتىن بولادى دەپ. الايدا ءالى كۇنگە دەيىن بۇل ورىندالماي وتىر. ال مەكتەپتەر مەن بالاباقشالارعا اۋرۋحانالارعا قوسپا فابريكاتتار جەتكىزىلۋدە. ءبىز ولارعا جولىققانىمىزدا، ءبارى تىنىس-تامىر ارقىلى شەشىلەتىنىنە كوزىمىز جەتكەن. سوندىقتان، ءبىز ءوزىمىز ءۇشىن، بالالار ءۇشىن جۇمىس ىستەۋدەمىز دەسەم جالعان ايتپاعان بولار ەدىم.
ءيا، «اميران» زاۋىتى ونىمدەرى تازا تابيعي ەكەندىگىنە ءوزىمىز ءدامىن كورگەندە كوزىمىز جەتكەندەي بولدى.
ايتپاقشى، زاۋىت پەن فەرما سول ايماقتا ورنالاسقان قاراتوعان، تۋعانباي جانە اقجار اۋىلدارى تۇرعىندارىن جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتىپ وتىر ەكەن. مۇندا جۇمىسششىلارعا بارلىق جاعدايلار جاسالعان. دەمالىس ورىندارى، تۇراقتى جالاقى، ءتۇرلى ماتەريالدىق كومەك ت.ب.
ەڭ باستىسى، «اميران» زاۋىتى قازاق ۇلتتىق اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتىنەن 9 جاس ماماندى ىرىكتەپ الىپ، گوللانديادا كاسىبي بىلىكتىلىگىن شىڭداتىپ، ءقازىر زاۋىتقا جۇمىسقا ورنالاستىرعان. زاۋىت قىزمەتكەرلەرىنە بارلىعى جابدىقتالعان باسپانالار دا بەرىلگەن ەكەن. ءيا، وسىنىڭ ءبارى قازاق تاعامتانۋ اكادەمياسى مەن اميران زاۋىتىنىڭ بۇگىنگى جەتىستىگى ەكەنى انىق.
پرەسس-تۋردان نۇرگەلدى ءابدىعاني ۇلى
