قازاقستانداعى ساياسي جاڭعىرۋ ۇدەرىسى اياسىندا ۇلتتىق قۇرىلتاي مىنبەرىندە كوتەرىلگەن پارلامەنتتەگى ايەلدەردىڭ 30% كۆوتاسىن ساقتاپ قالۋ ماسەلەسى قوعامدىق دامۋدىڭ ساپالىق جاڭا كەزەڭىنە ءوتۋ قاجەتتىگىن ايقىن كورسەتەدى. بۇل باستاما تەك بەلگىلى ءبىر الەۋمەتتىك توپتىڭ مۇددەسىن قورعاۋمەن شەكتەلمەيدى، كەرىسىنشە ساياسي جۇيەنىڭ ينكليۋزيۆتىلىگىن ارتتىرۋعا، شەشىم قابىلداۋ تەتىكتەرىنىڭ تيىمدىلىگىن كۇشەيتۋگە جانە وكىلدى بيلىكتىڭ قوعام الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن تەرەڭدەتۋگە باعىتتالعان كەشەندى ينستيتۋسيونالدىق قادام بولىپ تابىلادى.

ايەلدەردىڭ زاڭ شىعارۋشى جانە وكىلدى ورگاندارداعى تۇراقتى قاتىسۋى دەموكراتيالىق باسقارۋدىڭ ماڭىزدى كورسەتكىشتەرىنىڭ ءبىرى سانالادى. ءارتۇرلى الەۋمەتتىك تاجىريبەلەردىڭ، ومىرلىك كوزقاراستاردىڭ جانە قوعامدىق سۇرانىستاردىڭ ساياسي كۇن تارتىبىنە ەنۋى قابىلداناتىن شەشىمدەردىڭ مازمۇنىن بايىتىپ، ولاردىڭ الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىككە ساي بولۋىن قامتاماسىز ەتەدى. وسى تۇرعىدان العاندا، ايەلدەر كۆوتاسى - فورمالدى ستاتيستيكالىق نورما ەمەس، قوعامدىق كەلىسىم مەن تەڭگەرىمدى دامۋدىڭ ناقتى قۇرالى.

2022 جىلعى ساياسي رەفورمالار پاكەتى اياسىندا ۇسىنىلعان كۆوتالىق جۇيە مەملەكەت باسشىسى ايقىنداعان «ادىلەتتى مەملەكەت - جاۋاپتى قوعام» قاعيداتىمەن تىكەلەي ساباقتاس. بۇل نورما قوعامداعى الەۋمەتتىك ارتۇرلىلىكتى مويىنداۋعا، بيلىك پەن ازاماتتار اراسىنداعى سەنىمدى نىعايتۋعا جانە وكىلدى ينستيتۋتتاردىڭ لەگيتيمدىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. ايەلدەر كۆوتاسىن 30% دەڭگەيىندە ساقتاۋ - ساياسي جاڭعىرۋدىڭ دەكلاراتيۆتى ەمەس، جۇيەلى ءارى ۇزاقمەرزىمدى سيپات الۋىنىڭ ايعاعى. سونىمەن قاتار، پارلامەنت رەفورماسى كونتەكسىندە كۆوتانى ساقتاۋ ماسەلەسى بيلىك قۇرىلىمدارىن وڭتايلاندىرۋ، ساياسي جاۋاپكەرشىلىكتى كۇشەيتۋ جانە ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىنىڭ ىقپالىن ارتتىرۋ سياقتى كەڭ اۋقىمدى وزگەرىستەرمەن تىعىز بايلانىستى. قوس پالاتالى جۇيەدەن ءبىر پالاتالى مودەلگە كوشۋ جونىندەگى تالقىلاۋلار دا وسى لوگيكا اياسىندا قاراستىرىلىپ وتىر. مۇنداي جاعدايدا وكىلدى ورگاننىڭ ساپالىق قۇرامى، ونىڭ ىشىندە ايەلدەردىڭ جەتكىلىكتى دەڭگەيدە قامتىلۋى ساياسي شەشىمدەردىڭ تەڭگەرىمدى ءارى ومىرشەڭ بولۋىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى.

ايەلدەردىڭ ساياسي پروسەستەرگە قاتىسۋى الەۋمەتتىك ساياسات، ءبىلىم، دەنساۋلىق ساقتاۋ، وتباسى جانە جاستار ماسەلەلەرى سياقتى ماڭىزدى باعىتتاردىڭ كۇن تارتىبىنەن تىس قالماۋىنا ىقپال ەتەدى. بۇل فاكتورلار قوعامنىڭ ۇزاق مەرزىمدى تۇراقتىلىعى مەن ادامي كاپيتالدىڭ دامۋى ءۇشىن شەشۋشى مانگە يە. سوندىقتان ايەلدەر كۆوتاسىن ساقتاۋ - تەك ساياسي تەحنيكالىق شەشىم ەمەس، ۇلتتىق دامۋدىڭ ستراتەگيالىق مۇددەلەرىنە ساي كەلەتىن تاڭداۋ.

وسى ازاماتتىق ءارى قوعامدىق-ساياسي ۇستانىمدى ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى قولدايدى، ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جوعارى وقۋ ورنىنا دەيىنگى دايىندىق كافەدراسىنىڭ ۇجىمى قولدايدى. ۋنيۆەرسيتەت قاۋىمداستىعى جاستاردىڭ بويىندا ازاماتتىق جاۋاپكەرشىلىكتى، قۇقىقتىق مادەنيەتتى، سىني ويلاۋ قابىلەتىن جانە قوعامدىق بەلسەندىلىكتى قالىپتاستىرۋدى ءوز قىزمەتىنىڭ ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە قاراستىرادى. جوعارى وقۋ ورنىنا دەيىنگى دايىندىق كەزەڭىندە وسىنداي قۇندىلىقتاردى دارىتۋ - بولاشاقتا سانالى تاڭداۋ جاساي الاتىن، مەملەكەت دامۋىنا ۇلەس قوساتىن تۇلعالاردى تاربيەلەۋدىڭ بەرىك نەگىزى.

وسىلايشا، پارلامەنت رەفورماسى اياسىندا ايەلدەردىڭ 30% كۆوتاسىن ساقتاۋ ماسەلەسى قازاقستانداعى ساياسي جاڭعىرۋدىڭ وزەكتى مازمۇنىن ايقىندايدى. بۇل باستاما دەموكراتيالىق ينستيتۋتتاردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا، قوعامدىق سەنىمدى نىعايتۋعا جانە ادىلەتتى، ينكليۋزيۆتى ءارى تۇراقتى ساياسي جۇيە قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى ستراتەگيالىق باعدار رەتىندە باعالانۋى ءتيىس.

جوو دەيىنگى دايىندىق كافەدراسىنىڭ اعا وقىتۋشىسى ا.ق. بەگالييەۆا