الماتى وبلىسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جاڭا كونستيتۋسياسىنىڭ رەسمي تۇردە كۇشىنە ەنۋىنە وراي «اتا زاڭ – قۋاتتى قازاقستان!» اتتى كونفەرەنسيا ءوتتى. كونفەرەنسياعا وبلىس اكىمى مارات سۇلتانعازييەۆ ءتوراعالىق ەتىپ، ءماسليحات دەپۋتاتتارى، قوعامدىق كەڭەس مۇشەلەرى، زيالى قاۋىم وكىلدەرى، قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى، كاسىپكەرلەر، ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار مەن ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ مۇشەلەرى جانە جاستار قاتىستى. ولار ەنگىزىلگەن جاڭاشىلدىقتاردىڭ ماڭىزى، قوعامنىڭ دامۋىنا تيگىزەتىن ءرولى مەن ىقپالى تۋرالى پىكىر الماستى، – دەپ حابارلايدى الماتى وبلىسى اكىمىنىڭ باسپا ءسوز قىزمەتى.

مارات ەلەۋسىز ۇلى جيىنعا جينالعانداردى جاڭا كونستيتۋسيانىڭ زاڭدى كۇشىنە ەنۋىمەن قۇتتىقتاپ، جاڭا اتا زاڭ ەلىمىزدەگى ساياسي جانە مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىن تۇبەگەيلى جاڭعىرتقانىن ايتتى.

«جاڭا كونستيتۋسيا ازاماتتاردىڭ مەملەكەتتىك باسقارۋداعى ءرولىن كۇشەيتىپ، مەملەكەتتىك ينستيتۋتتاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋعا، ادام قۇقىقتارىن قورعاۋدى نىعايتۋعا باعىتتالعان. پرەزيدەنت اتاپ وتكەندەي، «زاڭ مەن ءتارتىپ – مەملەكەت ساياساتىنىڭ عانا ەمەس، ۇلت بولمىسىنىڭ اجىراماس بولىگى بولۋى ءتيىس». سونداي-اق مەملەكەت باسشىسىنىڭ «تازالىق ۇعىمى ۇلتىمىزدىڭ بولمىس-بىتىمىنە ءتان اسىل قاسيەتكە، قوعامدىق ءمانى زور قۇندىلىققا اينالىپ جاتىر. «تازا قازاقستان» تۇجىرىمداماسى – سونىڭ ايقىن كورىنىسى» دەگەن ءسوزىن نەگىزگە الا وتىرىپ وبلىسىمىزدىڭ بارشا تۇرعىندارىن «تازا قازاقستان» اكسياسىنا بەلسەندى اتسالىسۋعا شاقىرامىن. بۇل وي-سانانىڭ تازالىعىمەن كەلەتىن دۇنيە. بۇگىنگى كۇنگە دەيىن وبلىسىمىزدا 104 مىڭعا جۋىق اعاش وتىرعىزىلدى جانە 440 مىڭ ادام بەلسەندىلىك تانىتىپ، جوبانىڭ جاناشىرىنا اينالدى»، – دەدى ايماق باسشىسى.

سونداي-اق جاڭارتىلعان كونستيتۋسيادا ءبىلىم بەرۋ مەن عىلىم مەملەكەتتىڭ ستراتەگيالىق باسىمدىعى رەتىندە ايقىندالعانىن، تەگىن ورتا ءبىلىم الۋعا بەرىلەتىن كەپىلدىكتەر كۇشەيتىلىپ، العاش رەت كونستيتۋسيالىق دەڭگەيدە بەكىتىلگەنىن جەتكىزدى. وبلىس اكىمىنىڭ ايتۋىنشا، بيىل وڭىردە ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا 409،8 ملرد تەڭگە بولىنگەن. وبلىستا 1 748 ءبىلىم بەرۋ ۇيىمى جۇمىس ىستەيدى، وندا 470 مىڭنان استام بالا ءبىلىم الىپ، تاربيەلەنۋدە. سوڭعى ءۇش جىلدا وبلىستا 69 مەكتەپ بوي كوتەردى. 2025-2027 جىلدارى 91 مەكتەپكە كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزۋ جوسپارلانعان. بيىل 11 نىساندا جوندەۋ جۇمىستارى جالعاسىپ، 2026-2028 جىلدارى 11 جاڭا مەكتەپ سالۋ جوسپارلانعان.

«جاڭا كونستيتۋسيانىڭ قاعيداتتارى ادامداردىڭ كۇندەلىكتى ومىرىندەگى ناقتى وزگەرىستەر ارقىلى كورىنىس تابۋى قاجەتتىگىن اتاپ وتكىم كەلەدى. بۇل ءاربىر مەملەكەتتىك قىزمەتشىدەن جوعارى جاۋاپكەرشىلىكتى تالاپ ەتەدى. فورماليزمگە، بيۋروكراتياعا جانە ازاماتتاردىڭ ماسەلەلەرىنە نەمقۇرايلى قاراۋعا جول جوق. ءاربىر باسشى ءوز سالاسىندا وزگەرىستەردىڭ باستاماشىسى بولىپ، قابىلدانعان شەشىمدەردىڭ ناقتى ناتيجەسىنە جاۋاپ بەرۋى ءتيىس»، – دەدى مارات ەلەۋسىز ۇلى. سونداي-اق ەلىمىزدەگى بۇرىن-سوڭدى بولماعان، ەڭ ۇلكەن، ەڭ اۋقىمدى جوبا – «الاتاۋ سيتي» شاھارى الماتى وبلىسى اۋماعىندا بوي كوتەرىپ كەلە جاتقانىن ايتىپ، جوبانىڭ ءساتتى جۇزەگە اسۋىنا جان-جاقتى كىرىسۋ كەرەكتىگىن جەتكىزدى.

وبلىستىق قوعامدىق كەڭەستىڭ ءتوراعاسى قازىبەك داۋتالييەۆ جاڭا كونستيتۋسيانىڭ مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىن جاڭعىرتىپ، زاڭ ۇستەمدىگىن نىعايتۋعا جانە ازاماتتاردىڭ مەملەكەت ىسىنە قاتىسۋ مۇمكىندىگىن كەڭەيتۋگە جول اشقانىن تىلگە تيەك ەتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، پرەزيدەنت باستاماسىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسى اياسىندا قوعامدىق كەڭەستەر مەن حالىق كەڭەسىنىڭ ءرولى ارتىپ كەلەدى. بۇل ينستيتۋتتار مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ازاماتتىق قوعام اراسىنداعى ءتيىمدى ديالوگ ورناتىپ، تۇرعىنداردىڭ ۇسىنىستارى مەن پىكىرلەرىن شەشىم قابىلداۋ پروسەسىنە ەنگىزۋگە، قوعامدىق باقىلاۋدى كۇشەيتۋگە ىقپال ەتۋدە.

كونفەرەنسيادا كاسىپكەرلەر قاۋىمى اتىنان ءسوز سويلەگەن «داۋلەت-بەكەت» شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى سىدىق داۋلەتوۆ ەلدەگى ەكونوميكالىق رەفورمالار ءوندىرىستى دامىتۋعا، ينۆەستيسيا تارتۋعا جانە جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا باعىتتالعانىن ايتتى.

الماتى وبلىسىنىڭ بەلسەندى جاسى الينا كان جاڭا كونستيتۋسيانىڭ زاڭدى كۇشىنە ەنۋى قازاقستاننىڭ جاڭا دامۋ كەزەڭىنىڭ باستالعانىن بىلدىرەتىن تاريحي وقيعا ەكەنىنە توقتالدى.

«جاڭا اتا زاڭدا زاڭ ۇستەمدىگى، ادىلەتتىلىك، قوعامدىق كەلىسىم، ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋ، ازاماتتاردىڭ تەڭ مۇمكىندىكتەرى مەن بولاشاق ۇرپاق الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىك سياقتى ىرگەلى قۇندىلىقتار بەكىتىلگەن. بۇل قاعيداتتار ءاربىر ازاماتتىڭ، اسىرەسە جاستاردىڭ ومىرلىك ۇستانىمىنا اينالۋعا ءتيىس»، – دەدى الينا كان.

كونفەرەنسيا سوڭىندا ءبىرقاتار ازاماتقا مەملەكەت باسشىسىنىڭ اتىنان جاڭا كونستيتۋسيانىڭ ارنايى باسىلىمى سالتاناتتى تۇردە تابىستالدى. سونداي-اق سياسى كەپپەگەن 2200 دانا اتا زاڭ وبلىس اۋماعىنداعى بارلىق مەملەكەتتىك مەكەمەلەر مەن كىتاپحانالارعا تاراتىلدى.