ءدىني ءۇنقاتىسۋ الاڭىنا اينالعان استانا قالاسىندا ءۇش جىل سايىن الەمدىك جانە ءداستۇرلى ءدىن ليدەرلەرىنىڭ سەزى وتكىزىلىپ كەلەدى.
قازاقستاننىڭ بۇل باستاماسى الەمدىك قاۋىمداستىق پەن وداقتار تاراپىنان جوعارى باعالانىپ ۇلگەردى جانە قازاقستان جاھاندىق ءدىنارالىق ديالوگ مەكەنىنە اينالدى. ءدىننىڭ نەگىزگى ماقساتى ادامداردى ادامدىقتان اجىراتپاۋ ەكەنىن ەسكەرسەك، قازاقستاندا ءوتىپ تۇراتىن الەمدىك ءدىن باسشىلارىنىڭ سەزدەرى ادامزاتتى بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمگە باستايتىن ايقىن ارەكەت. تاياۋ كۇندەرى، ياعني 10-11 ماۋسىمدا ەلوردامىز استانا قالاسىندا وتكەلى وتىرعان V الەمدىك جانە ءداستۇرلى ءدىن كوشباسشىلارىنىڭ سەزى قارساڭىندا  وقو ىشكى ساياسات جانە ءدىن ىستەرى باسقارماسىنىڭ «الەۋمەتتىك باستامالار ورتالىعى» مكم-نىڭ ديرەكتورى نۇرجان تۇرسىنبايدى اڭگىمەگە تارتقان ەدىك. 
 
– بەيبىتشىلىككە، بەيبىت تىنىش ءومىر سۇرۋگە ۇمتىلۋ –  قازاق حالقىنىڭ قانىنا سىڭگەن اسىل قاسيەتتەرىنىڭ ءبىرى ەمەس پە، قالاي ويلايسىز؟ 
– ارينە، ول بۇرىننان دا سولاي عوي.«سىرت كوز –  سىنشى» دەگەندەي، ارعى-بەرگى زاماندا قازاق جەرىندە بولعان ساياحاتشىلار، عالىمدار، ەلشىلەر قازاق ۇلتىنىڭ مەيماندوس، سابىرلى، مومىن، ەشكىمگە جاماندىق، قاسكويلىك جاسامايتىن حالىق ەكەنىن، قازاق ەلى ەجەلدەن بەيبىتشىلىك سۇيگىش ەل، ءوز بەتىنشە ەشكىمگە ۇرىنباعان، سوعىس اشپاعان ەل ەكەنىن سۇيسىنە جازعان. تاۋەلسىزدىككە قول جەتكەن تۇستا دا، ەلباسىمىزدىڭ جانە ەلدىڭ بەتكە ۇستار ازاماتتارىنىڭ قاجىرلى، تاباندى ەڭبەگىنىڭ ارقاسىندا ءبىز وسى اسىل قاسيەتىمىزدى تاعى دا ءبىر دالەلدەپ، ونى الەمگە پاش ەتە بىلدىك. ءدال سول تۇستان باستاپ الەم قازاقستاندى بەيبىتسۇيگىش ەل ەكەنىن تاني باستادى.
– دىندەر، وركەنيەتتەر، مەملەكەتتەر اراسىنداعى ىنتىماققا، بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمگە ۇندەيتىن ديالوگ الاڭى رەتىندە حالىقارالىق قاۋىمداستىقپەن مويىن­دالىپ ۇلگەرگەن قازاقستان باستامالارىنىڭ اۋقىمى مەن ماڭىزى جونىندە نە ايتۋعا بولادى؟
– سوعىستى بولدىرماۋ ءۇشىن، الەمدەگى وداقتار مەن مەملەكەتتەردىڭ، ۇلتتار مەن ۇلىستاردىڭ بەيبىتشىلىكتە كۇن كەشۋى ءۇشىن ولاردىڭ ءوزارا كەلىسىمى بولۋى كەرەك. بۇل يدەيا سوناۋ 90-جىلدارى ەسكەرىلگەنمەن، بۇگىندە مۇنى الەمدىك ساياساتتا ماسەلە رەتىندە كوتەرىپ، ءىس جۇزىندە بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمنىڭ تۋىن تىككەن ەل –  قازاقستان. جاھانداعى مەملەكەتتەردىڭ ءوزارا بەيبىتشىلىگى مەن كەلىسىمىن نىعايتۋدا قازاقستاننىڭ، جالپى، وسى مەملەكەتتىڭ اتىنان الەمدىك ساياسي ارەناعا شىعىپ جۇرگەن پرەزيدەنت  ن.نازاربايەۆتىڭ ۇلەسى وراسان زور. ماسەلەن، ءبىر عانا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءدىن جونىندەگى ساياساتى ءدىنارالىق جانە كونفەسسياارالىق كەلىسىمگە نەگىزدەلىپ جۇرگىزىلۋدە. الەمدىك دىندەر سەزى العاش رەت قازاق دالاسىندا تۋىن تىككەندە وعان قاتىسۋشىلار سانى 17 ەلدەن 17 دەلەگاتتى عانا قۇراعان ەدى. ال سوڭعى سەزدە الەمنىڭ 50 مەملەكەتىنەن 100-گە جۋىق دەلەگاسيا جينالدى. قا­زاقستاننىڭ بەدەلىنىڭ وسكەنى شىعار، دەلەگاسيا قۇرامىندا الەمدەگى ىقپالدى ءدىن باسشىلارى بولدى. اتاپ ايتساق، دۇنيەجۇزىلىك يسلام ليگاسىنىڭ باس حاتشىسى شەيح ابداللا بەن ابدەل مۇحسين ات-تۇركي، ماسكەۋ جانە بۇكىل رەسەيدىڭ پاتريارحى كيريلل، پاپانىڭ كيەلى تاعىنىڭ دەلەگاسيا باسشىسى كاردينال دجوۆانني لايولو، يسلام مازحابتارىن جاقىنداستىرۋدىڭ دۇنيەجۇزىلىك اسسامبلەياسىنىڭ باس حاتشىسى اياتوللا مۇحامماد الي تاسحيري، ءيزرايلدىڭ باس راۆۆيندەرى يونا مەسگەر جانە شلومو امار جانە ت.ب. ەلباسى ايتپاقشى، بۇل پروسەستەر سەزدىڭ جاھاندىق ماڭىزىنىڭ جىل سايىن ارتىپ، سالماعىنىڭ ساپالى تۇردە ءوسىپ كەلە جاتقانىن دالەلدەيدى.
ءححى عاسىردىڭ ەڭ باستى زاڭى –  تاتۋلىق. پرەزيدەنتىمىز بۇل زاڭدىلىقتىڭ قۇدىرەتىن ەرەكشە تۇسىنەتىن الەمدەگى كورەگەن باس­شىلاردىڭ ءبىرى. بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمسىز الەمنىڭ قۇردىمعا كەتۋىن، ادامداردىڭ قىرىلىپ كەتۋىن، تابيعات انامىزدىڭ ەكولوگيالىق پروبلەمالارعا ۇشىراۋ مۇمكىندىگىن ءبىزدىڭ ەلىمىز بەن ەلباسىمىز وتە جاقسى بىلەدى. مەم­لەكەتتەردىڭ تاۋەلسىزدىگىنەن ايىرىلۋ ءقاۋپى تۋرالى ەلباسىمىز ن.نازاربايەۆ جولداۋىندا: «تاۋەلسىزدىك­كە قول جەتكىزگەننەن گورى ونى ۇستاپ تۇرۋ الدەقايدا قيىن. بۇل –  الەم كەڭىستىگىندە عۇمىر كەشكەن تالاي حالىقتىڭ باسىنان وتكەن تاريحي شىندىق. ءوزارا الاۋىزدىق پەن جان-جاققا تارتقان بەرەكەسىزدىك تالاي ەلدىڭ تاعدىرىن قۇردىمعا جىبەرگەن. تىرشىلىك تەزىنە توتەپ بەرە الماي، جەر بەتىنەن ۇلت رەتىندە جويىلىپ كەتكەن ەلدەر قانشاما» دەيدى دە، جالپى، الەمدەگى مەملەكەتتەردىڭ مەملەكەت بولىپ قالۋ كەپىلدىگى «بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمدە» جاتقانىن تىلگە تيەك ەتەدى.
جالپى، ەلباسىمىز بۇگىنگى الەمنىڭ جاڭا تاريحىندا بۇرىنعى حاليفالار مەن سۇلتاندارداي ءبىر باسشى، ءبىر جولباسشى رەتىندە ءدىنارالىق جانە ۇلتارالىق تاتۋلىق پەن ۇندەستىك يدەولوگياسىن جۇرگىزىپ، الەمگە بەيبىتشىلىك شاڭىراعىن تۇرعىزۋعا قادام جاساۋى –  ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ بەيبىتسۇيگىشتىك قاسيەتىنىڭ ۇلكەن ايعاعى. مەملەكەتىمىزدىڭ كوپتەگەن ازاماتتارى قازاقستان حالقىنىڭ ءدىني جانە ەتنوسارالىق تاتۋلىقتى تۋ ەتكەن اسىل قاسيەتتەرىن ءاردايىم ماقتان تۇتادى. بۇل جەتىستىكتەرىمىز الەم جۇرتشىلىعىنا ۇلگى ەكەنى دە ءمالىم. جاڭا مىڭجىلدىقتا تو­لاستاماي وتىرعان الەمنىڭ ءار بۇرىشىنداعى ءدىني تەكەتىرەستەر مەن ۇلتتىق قاقتىعىستاردىڭ الدىن الۋعا ىقپال ەتۋ ءۇشىن ەلىمىز كوپتەگەن ءىس-شارالاردى قولعا الۋدا. استاناداعى الەمدىك دىندەر سەزى –  ەلىمىزدىڭ وسىنداي تاباندى ۇستانىمىنىڭ ءبىر كورىنىسى. سوندىقتان الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ ءار ءۇش جىلدا ءبىر رەت ءوتىپ تۇراتىن سەزى دۇنيەجۇزىندە ءدىنارالىق كەلىسىمنىڭ وركەن جايىپ، وركەنيەتتەردىڭ ءوزارا ۇندەستىك تابۋى ىسىندە ايتارلىقتاي ماڭىزعا يە.
– ەلباسىنىڭ تاياۋدا جاريالاعان «100 ناقتى قادام» اتتى باعدارلاماسىنا قانىعا الدىڭىز با؟
– ارينە، بارشامىز ەلباسى ۇسىنعان رەفورماعا قانىقپىز. ونى ورىنداۋ ءۇشىن قازاقستان حالقى مەن بيلىگىنىڭ كۇش-جىگەر جۇمىلدىرۋى قاجەت. بۇل رەتتە ءبىز دە ءوز جاۋاپكەرشىلىگىمىزدى سەزiءنۋىمىز كەرەك. الدىمىزدا ۇلى رەفورمالار توسىپ تۇر. ۇلت جوسپارىنا ساي تۇبەگەيلى وزگەرىستەر بولاتىن سەكىلدى. بىزگە ۇلتتىق سيپات، ەلدىك مۇددە، اۋىزبىرشىلىك پەن ادامگەرشىلىك، بارشا ۇلتتى بىرىكتىرەتىن پاتريوتتىق كەرەك.مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ: «قازاقستان –  بۇل ورتاق مەكەن، ورتاق ۇلت پەن ءدىننىڭ توعىسقان جەرى. بارلىق قازاقستاندىقتاردى ۇلتارالىق جانە ءدىنارالىق كەلىسىمدەردى ساقتاۋعا شاقىرامىن. بۇل ءبىزدىڭ ماڭگى قۇن­دى­لىعىمىز. بۇل ءبىزدىڭ ماڭگى ەلىمىز بەن استانامىزدىڭ ماقتانىشى» دەگەنى بار. مۇنداي سوزدەر ءبىزدىڭ ىشكى ساياساتىمىزدىڭ ءوزى بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمدى تۋ ەتىپ، باسقالار قۇرا الماعان قوعام بىزدە ورناعانىن نىق كورسەتەدى.