ۋكراينادا سوۆەت كوسەمى لەنيننىڭ ەسكەرتكىشتەرى قۇلاعان سايىن «رەسەي باسشىسى ۆلاديمير پۋتين ۋكرايناداعى ىقپالىنان ايىرىلىپ بارادى» دەگەن وي كەلەدى. ۋكراينا رەسەيگە نەگە قاجەت؟ اقش پرەزيدەنتى باراك وباما اقپاننىڭ 19-ى كۇنى مەكسيكاعا بارعان ساپارىندا «قىرعيقاباق سوعىس» تاقىرىبىن قوزعاماۋعا تىرىستى. ول «اقش رەسەيمەن باسەكەلەس دەپ، بۇل جەردەن قىرعيقاباق سوعىستىڭ بەلگىسىن ىزدەۋدىڭ قاجەتى جوق. ءبىز ۋكراينا حالقىنىڭ ءوز بولاشاعىنا قاتىستى شەشىمدەردى ءوزى قابىلداعانىن كورگىمىز كەلەدى» دەدى. ءبىراق قاتال گەوساياساتتىڭ ءوز قاعيدالارى بار. 1991 جىلى تاۋەلسىزدىك العان ۋكراينا باتىس پەن پوست-سوۆەتتىك كەڭىستىكتە ىقپالىن ساقتاپ قالعىسى كەلەتىن رەسەيدىڭ ورتاسىندا ورنالاسقان. پوست-سوۆەتتىك ۋكراينانىڭ ءبىرىنشى پرەزيدەنتى لەونيد كراۆچۋك ازاتتىقتىڭ ورىس قىزمەتىنە:

رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين "كاۆكاز-2012" اسكەري جاتتىعۋىندا ءدۇربى سالىپ وتىر. 17 قىركۇيەك 2012 جىل. (كورنەكى سۋرەت)

- ۋكرايناسىز ەۋروپا ارەناسىنان وزىنە ورىن تيمەيتىنىن، امەريكا جانە باسقا دا ەلدەرمەن تەرەزەسى تەڭ ىقپالدى قۇرىلىمعا اينالا المايتىنىن سەزگەن رەسەي ۋكراينانى قۇشاعىنان شىعارماۋعا تىرىسىپ وتىر، - دەيدى. كييەۆتەگى بۇرىنعى اقش ەلشىسى ستيۆەن پايفەر دە وسىنداي پىكىر ءبىلدىرىپ: - پوست-سوۆەتتىك كەڭىستىكتە ءوز ىقپالىن جۇرگىزۋ - ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ ەڭ ۇلكەن ماقساتى. پۋتين جۇمىسىنىڭ نەگىزگى بولىگى - كەدەن وداعى. ۋكراينا ەۋروپا وداعىنا بەت بۇرسا، رەسەيدىڭ ىقپال ەتۋ ايماعىنىڭ ءبىر شەتى ويسىراپ قالادى. ۋكراينانى «ساقتاۋ» ءپۋتيننىڭ، ونىڭ ەلدەگى ساياسي جاقتاستارىنىڭ بەدەلىن كوتەرۋ ءۇشىن كەرەك، - دەدى. ءبىراق ۋكراينا رەسەيگە «بەدەل» ءۇشىن عانا قاجەت ەمەس. «ۋكرايناداعى قىزعىلت-سارى توڭكەرىس» كىتابىنىڭ اۆتورى ەندريۋ ۋيلسون اقپاننىڭ 23ء-ى كۇنى «The Independent» باسىلىمىنا شىققان ماقالاسىندا «ۋكراينادا شىنايى دەموكراتيا ورناسا ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ 2000 جىلدان بەرى قۇرعان جۇيەسىنە ءقاۋىپ تونەدى» دەيدى. اۆتوريتارلىق رەسەي بۇرىنعى سوۆەت ەلدەرىندە كلەپتوكراتيانىڭ (گرەك تىلىنەن «ۇرىلار بيلىگى» دەپ اۋدارىلادى – رەد.) كەلمەسكە كەتكەنىن قالامايدى. ودان بولەك، ماسكەۋ ۋكرايناعا ەكونوميكالىق جانە قاۋىپسىزدىك مۇددەسى تۇرعىسىنان ماڭىزدى ايماق رەتىندە قارايدى. رەسەيدىڭ قارا تەڭىزدەگى فلوتى قىرىمداعى سيەۆاستوپولدە تۇر، رەسەي گازىنىڭ كوبى ەۋروپاعا ۋكراينا قۇبىرلارى ارقىلى جەتكىزىلەدى. رەسەيلىك وليگارحتار ۋكراينانى، اسىرەسە ونىڭ شىعىس بولىگىن تابىس كوزىنە اينالدىرعان. «ۋكراينانىڭ باعى قايتسە جانادى؟» ساراپشىلار رەسەيدىڭ ۋكراينانىڭ كەز كەلگەن ايماعىنا اسكەري باسقىنشىلىق جاساۋى (ءورىستىلدى ايماقتاردىڭ ماسكەۋگە «بىتىمگەر» جىبەرۋ تۋرالى ۇسىنىستارىنا قاراماستان) ەكىتالاي دەيدى. ونداي ينتەرۆەنسيانىڭ سالدارى 2008 جىلى گرۋزياعا باسىپ كىرگەننەن دە قىمباتقا تۇسەدى ءارى زاردابى دا وراسان بولادى.

ۋكراينا كارتاسى. (كورنەكى سۋرەت)

دەگەنمەن رەسەي ۋكراينانى «فەدەرالداندىرۋ» ارەكەتتەرىن ارى قاراي جالعاستىرا بەرۋگە ىنتالى ءتارىزدى. ماسكەۋ سولايشا ۋكراينانىڭ ەۋروپا وداعىنا قوسىلۋىنا كەدەرگى كەلتىرىپ، بۇل ەلدىڭ «اۆتونومدى» شىعىس ايماقتارمەن تىعىز ەكونوميكالىق قاتىناستار ورناتۋى مۇمكىن. ماسكەۋدەگى كارنەگي ورتالىعىنىڭ باسشىسى دميتريي ترەنين اقپاننىڭ 23ء-ى كۇنى «The New York Times» گازەتىنە شىققان ماقالاسىندا «فەدەرالداندىرۋ - كييەۆ پەن باتىس ۋكراينا ءۇشىن ەلدى تالقانداۋ سياقتى كورىنسە دە، شىن مانىندە بۇل ۋكراينانىڭ تۇتاستىعىن ساقتاپ قالۋعا سەپ. سەبەبى قارجىلىق جانە مادەني تۇرعىدا اۆتونومدى بولۋ ەلدىڭ ءار بولىگىنىڭ بارىنشا جەڭىل ءومىر سۇرۋىنە ىقپال ەتەدى. قازىرگى ۋكراينانىڭ ەكونوميكاسى كۇيرەۋگە تايادى. ۇكىمەت حالىقارالىق دەمەۋشىلەردەن 35 ميلليارد دوللار سۇراپ وتىر» دەيدى. ماسكەۋ كييەۆكە ساۋدا جانە ەنەرگەتيكا سالاسى ارقىلى قىسىم جاساي الادى. ۋكراينا رەسەي گازىنا قاتتى تاۋەلدى، سوندىقتان كرەمل حالىق اراسىندا نارازىلىق تۋدىرىپ، ساياسي ءبولىنىستى ودان ءارى اسقىندىرۋى مۇمكىن. اقپاننىڭ 24ء-ى كۇنى رەسەي پرەمەرى دميتريي مەدۆەديەۆ جاڭا ۇكىمەتتىڭ لەگيتيمدى (زاڭدى – رەد.) ەكەنىنە كۇمان كەلتىرىپ، «ءبىزدىڭ كەيبىر شەتەلدىك ارىپتەستەرىمىز قازىرگى ۇكىمەتتى لەگيتيمدى دەپ تانىدى. ولاردىڭ قانداي كونستيتۋسياعا نەمەسە زاڭعا سۇيەنگەنى بىزگە بەلگىسىز. قارۋلى قاقتىعىسپەن  بيلىككە كەلگەن ۇكىمەتتى زاڭدى دەپ تانۋ – ولاردىڭ اقىل-ەسىنىڭ شاتىسقانىن كورسەتسە كەرەك» دەدى.

ۆاشينگتونداعى حالىقارالىق ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ رەسەي مەن ەۋرازيا بولىمىندەگى اعا عىلىمي قىزمەتكەرى سەميۋەل چاراپ «باتىس پەن شىعىستىڭ ىقپالىنا قاتار ۇشىراعان ۋكراينا مۇنىڭ زاردابىن شەگىپ كەلەدى» دەيدى. وسى ايدىڭ باسىندا «Foreign Policy» باسىلىمىندا جارىق كورگەن ماقالاسىندا ول «20 جىلدان بەرگى گەوساياسي كۇرەس پارازيت (ارامتاماق - رەد.) ساياسي-ەكونوميكالىق جۇيەنىڭ قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتىپ، داعدارىسقا اكەلدى» دەگەن قورىتىندى جاسايدى. ونىڭ پىكىرىنشە، رەسەي مەن باتىس «حالىقارالىق بىتىمگە» كەلسە عانا ۋكراينا پروبلەمالارى شەشىلەدى. «قازىرگى جاعدايدى ەسكەرسەك، ەكى جاقتىڭ مامىلەگە كەلۋى ورىندالماس ارمان سياقتى. ءبىراق تاراپتار بىتىمگە كەلمەگەن جاعدايدا داعدارىس اسقىنا بەرەدى» دەيدى ول.

"ازاتتىق راديوسى"