Ekonomıs Oljas Qudaıbergenov elimizdiń «Jer kodeksine» ózgeris engizý kerek dep sanaıdy. Ol bul týraly «Aq jaıyq» basylymyna bergen suhbatynda aıtqan.

Jer satý týraly áńgime shyqqaly el ishindegi narazylyq kóńil-kúı odan ári órshı tústi. Jeksenbi kúni Atyraý qalasynda osy bastamaǵa qarsylyq bildirgen myńdaǵan adam alańǵa shyqty. Ekonomısiń ózgeris engizý kerek dep otyrǵany, jer zańyndaǵy 24-baptyń 1-tarmaǵyna qatysty áńgime. Onda «Sheteldikter, azamattyǵy joq tulǵalar, sheteldik zańdy tulǵalar, sonymen qatar, jarǵylyq qoryndaǵy sheteldikterdiń, azamattyǵy joq tulǵalardyń, sheteldik zańdy tulǵalardyń úlesi elý paıyzdan asatyn zańdy tulǵalar aýylsharýashylyǵy maqsatyndaǵy jer ýcheskelerin tek jıyrma bes jyl merzimge jalǵa alý túrindegi jerdi ýaqytsha paıdalaný quqyǵyn ıelenedi» dep jazylǵan. Ekonomısiń oıynsha osy bap ózgertilmese, keleshekte jerge qatysty úlken problemalar týǵyzýy múmkin eken.

-«Jer kodeksi» ózgertilýi kerek dep sanaımyn. Atap aıtqanda, oǵan jerdi sheteldikterge, azamattyǵy joq tulǵalarǵa, quramynda sheteldik quryltaıshylary bar zańdy tulǵalarǵa satýǵa tikeleı tyıym salatyn tarmaq engizý qajet. Qazir ondaı tarmaq joq. Tek Qazaqstanmen ortaq shekarasy joq elderdiń azamattary men zańdy tulǵalaryna ǵana jerdi jalǵa alýǵa ruqsat berilsin. Sonymen qatar, jalǵa alýshy jer ýchaskesin úsh jyl nemese odan da kóp ýaqyt ishinde paıdalanbasa, jalǵa berýdi toqtatý týraly norma engizý qajet.

-Siz sonda «Jer kodeksindegi» naqty bir bap boıynsha aıtyp otyrsyz ǵoı?

-Iá. Áńgime 24-bap týraly bolyp otyr. Biraq, jańaǵy talaptardy azamattar men zańdy tulǵalardyń jer ýchaskelerine ıelik etýin retteıtin 23-bapqa da taratýǵa bolady. Árıne, bul buryn bekitilgen kelisimsharttarǵa qatysty bolmaýy tıis. Olar boıynsha jeke-jeke, memlekettiń múddesin eskere otyryp, sheshim qabyldanylýy tıis.

-Keıbir ekonomıser men saıasattanýshylar jerdi sheteldikterge jalǵa berý eldiń aýylsharýashylyǵyn aldyńǵy qatarǵa shyǵarar edi dep sendirýde. Osyǵan baılanysty siz ne oılaısyz?

-Jalǵa berýge bolady dep sanaımyn. Tek, qaıtalap aıtamyn: qazir kópshilik narazylyq bildirýge sebep bolyp otyrǵan saıası qaterlerdi azaıtý úshin Qazaqstan Respýblıkasymen ortaq shekarasy joq elderdiń azamattary men zańdy tulǵalaryna ǵana berý kerek. Odan keıin, jerdi jalǵa alý ınvestorlar úshin qandaı da bir paıda ákele qoıady dep oılamaımyn. Óıtkeni, olardyń jumysyna kedergi keltiretin problemalar – jemqorlyq, qaǵazbastylyq, aýylsharýashylyǵy kompanıalaryn qoldaýdyń kemshilikteri, tozǵan nemese múldem joq ınfraqurylym, kadr tapshylyǵy syndy kedergiler báribir saqtalyp otyr. Birinshi osy máselelerdi sheshý kerek, áıtpese, munymyz atty arbanyń artyna jekkendeı is bolady.

Ázirlegen: Darhan Muqantegi