Keshe eldegi kúshtik jáne quqyqqorǵaý qurylymdary, basqa da birqatar memlekettik organ basshylarymen Qaýipsizdik keńesiniń otyrysyn ótkizgen Elbasy osylaı dep málimdedi, - dep habarlaıdy Qamshy.kz Aqorda saıtyna silteme jasap.

Jıynda 5, 6 maýsymda Aqtóbe qalasynda bolǵan oqıǵaǵa baǵa berilip, eldegi qaýipsizdikti qamtamasyz etý jónindegi is-sharalardyń tizbesi anyqtaldy. Sondaı-aq Bas prokýror J.Asanovtyń, İshki ister mınıstri Q.Qasymovtyń, Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy V.Jumaqanovtyń jáne Aqtóbe oblysynyń ákimi B.Saparbaevtyń baıandamalary tyńdaldy.

Qazaqstan Prezıdenti qaza bolǵan áskerı qyzmetshiler men elimizdiń beıbit turǵyndarynyń týǵan-týystary men jaqyndaryna keńes músheleriniń jáne jeke óziniń atynan kóńil aıtty. Qaza bolǵandardyń otbasylaryna memleket tarapynan jan-jaqty kómek kórsetiletini atap ótildi.

Nursultan Nazarbaev qylmyskerlerge qatysty áreketterdi qoldaǵany jáne keshegi Ulttyq aza tutý kúninde birlik kórsetkeni úshin barsha qazaqstandyqtarǵa alǵys aıtty.

Memleket basshysy polısıa, Ulttyq ulan, arnaýly bólimsheler qyzmetkerlerine terrorısterge laıyqty qarsy tura bilgenderi úshin rızashylyq bildirdi.

Qazaqstan Prezıdenti jasalǵan shabýyldardy mánsiz jáne zulym áreket retinde atap ótti.

– Munyń dástúrli emes salafızm dinı aǵymy jolyn ustanýshylar tobynyń  terorıstik shabýyly ekenin biz qazir bilip otyrmyz. Respýblıkada din ustaný bostandyǵyna kepildik bere otyryp, biz dinniń atyn jamylyp eldegi jaǵdaıdy ýshyqtyrýshylardyń barlyǵyna qatań toıtarys berý nıetindemiz, – dedi Memleket basshysy.

Nursultan Nazarbaev terrorısterdiń josparyna qaramastan beıbit halyq arasynda kóp adam shyǵynyna jol berilmegenine nazar aýdardy.

– Kúsh qurylymdarynyń áreketi qylmyskerlerdiń túgelge jýyǵynyń kózin joıýǵa múmkindik berdi, birnesheýi izdestirilýde. Bizdiń quqyq qorǵaý organdarymyz barlyǵyn tabady dep oılaımyn, olar tıisti jazasyn alatyn bolady. Terorıstik aktiler qoǵamnyń kóńil-kúıin ózgertti, halyq olardy ádil aıyptap, batyl áreket kútedi, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Osy oraıda Memleket basshysy ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýge baǵyttalǵan strategıalyq jáne júıeli sıpattaǵy birqatar tapsyrmalar berdi.

Atap aıtqanda, Qazaqstan Prezıdenti Úkimetke eki aıdyń ishinde terorızm men ekstremızmge, qarý aınalymy men ony saqtaýǵa jáne satýǵa qarsy áreket etý salasyndaǵy, kóshi-qondy jáne dinı birlestikterdi retteý salasyndaǵy zańnamalyq bastamalar jıyntyǵyn ázirleýdi tapsyrdy.

– Halyqaralyq terorıstik uıymdarǵa qatysy bar Qazaqstan azamattaryna qatysty jazalaý sharalaryn kúsheıtý máselesin qarastyrǵan jón. Bul rette olar memleketimizdiń múddesine satqyndyq jasap, óz Otanyna qarsy soǵys jolyna túsip otyrǵanyn eskerý qajet. Budan bólek, terorıstik qaýip jónindegi dabyl boıynsha ótkizilýi yqtımal arnaýly shuǵyl sharalar uıymdastyrý jeńildetilsin. Osy zańnamalyq bastamalardyń barlyǵyn bıylǵy zań shyǵarý jumysy josparyna kirgizý qajet, – dedi Memleket basshysy.

Nursultan Nazarbaev bolyp ótken oqıǵalar kúsh qurylymdarynyń jumys tásilderin túbirimen qaıta qaraý qajettigin kórsetkenin aıtty.

– Zańnamamyzdy qataıtyp, osy salaǵa qatysty qabyldanǵan baǵdarlamalarǵa taldaý júrgizetin jáne tıisti ózgerister engizetin kez keldi,  – dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Memleket basshysy AQSH, Izraıl, Germanıa jáne ózge de birqatar shet memleketterde shetten keletin qarajattyń paıdalanylýynyń jarıalylyǵyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan túrli tásilder qoldanylatynyn atap ótti.  

– Úkimet osy tájirıbeni qarastyryp, Qazaqstanda bizdiń azamattar men uıymdardyń shet elden qarjylandyrylý isiniń monıtorıńin engizýge qatysty usynystar berýi qajet, – dedi Nursultan Nazarbaev.

Qazaqstan Prezıdenti qarýdyń barlyq túrine elimizde tıym salý jóninde qoǵamda kóterilip otyrǵan másele mundaı  radıkaldy sharalardy qoldanbaı-aq qaýipsizdikti qamtamasyz etý múmkindigi turǵysynan muqıat zertteýdi qajet etetinin aıtty.

– Zańnamalyq turǵydan qarý aınalymyn, ony saqtaý tártibin qadaǵalaý kúsheıtilsin, bul tártipti buzǵany úshin jaýapkershilik qataıtylsyn, osy qyzmetpen aınalysatyn barlyq sýbektilerge keshendi tekseris júrgizilsin. İshki ister mınıstrligi tez ári ruqsatsyz qoldanýǵa jaramdy qarýdy satýǵa tıym salatyn, sondaı-aq qarý, oq-dári jáne jarylǵysh zattar saqtalatyn nysandar kúzetine qoıylatyn biliktilik talaptaryn kúsheıtýdi qamtamasyz etýge arnalǵan ózgeristerdi qajet bolǵan jaǵdaıda bir aı merzim ishinde zańnamaǵa engizsin. Budan bólek, kóppáterli úılerde emes, arnaýly ǵımarattarda bolýǵa tıis qarý-jaraq dúkenderiniń ornalasqan jerleri anyqtalsyn, – dedi Memleket basshysy.

Nursultan Nazarbaev baqylaýsyz kóshi-qonnyń, jerdi óz betimen basyp alǵandardyń zańsyz qonystarynyń qylmys úshin qolaıly ortaǵa aınalyp otyrǵanyna nazar aýdardy.

– Úkimet zamanaýı tehnologıalarǵa negizdelgen ıntegraldanǵan mıgrasıalyq baqylaý júıesin qurý jumysyn tezdetip, daktıloskopıalyq tirkeý týraly zań jobasyn ázirleýge kirisýi kerek. Oǵan deıin  halyqty tirkeýge qoıý jáne esepke alý mehanızmderin oryndaý qamtamasyz etilsin. Barlyq ákimderge osy jumysty júrgizip, árbir jarty jyl saıyn ol týraly baıandap otyrýdy tapsyramyn. Elimizge keletin bosqyndardyń mindetti túrde tirkeýge turý múmkindigin qarastyrǵan jón. Osy aıtylǵannyń bári zańdar men basqa da normatıvtik quqyqtyq aktilerde kórinis tabýy kerek. Bul eldegi qaýipsizdik pen qoǵamdyq tártiptiń múddesi úshin júzege asyrylady. Úkimet İshki ister mınıstrligi janynan mıgrasıalyq úderisterdi baqylaý men retteý jáne osy salada taldaý júrgizý isine jaýap beretin Kóshi-qon máseleleri jónindegi ulttyq búro qurý jumysyn tezdetkeni jón, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Memleket basshysy Aqtóbedegi oqıǵalar mańyzdy mekemelerdiń, halyq kóp jınalatyn nysandardyń kúzetin kúsheıtý qajettigin de kórsetip bergenin atap ótti.

– Barlyq áýejaılardy, avtovokzaldar men temirjol vokzaldaryn ózge elderdegideı zamanaýı tekserý júıelerimen, aýlalardy sapaly beınebaqylaý quraldarymen jabdyqtaǵan jón. Bul sharalardyń biri de azamattarǵa qolaısyzdyq týǵyzbaýy kerek, – dedi Memleket basshysy.

Qazaqstan Prezıdenti terorıstik akt jáne tótenshe jaǵdaı oryn alǵan kezde jasalatyn is-áreketterdiń halyqqa túsinikti algorıtmin ázirleý qajettigine  nazar aýdardy.

– Árbir úlken qalada mindetti túrde halyqty dereý qulaqtandyrý júıesi jumys istep turýǵa tıis, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Nursultan Nazarbaev áskerı qalashyqtardy, áskerı bólimderdi, oq-dári men qarý-jaraq saqtalatyn oryndardy qosa alǵanda, barlyq áskerı nysandardy qorǵaý sharalaryna aıryqsha kóńil bólý kerektigin atap kórsetti.

Memleket basshysy halyqpen jumys júrgizý isin túbegeıli jaqsartý kerektigin aıtty.

– Árbir jumyssyz adam bizdiń esebimizde bolýǵa tıis. Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrligi ákimdiktermen birlese otyryp, ár adammen jeke jumys júrgizip, eki aı merzim ishinde halyqtyń osy bóligin jumyspen qamtý jóninde usynystar engizýi tıis. Qajet jaǵdaıda Eńbek kodeksine tıisti ózgerister engizý jóninde bastamalar usyný kerek, – dedi Nursultan Nazarbaev.

Qazaqstan Prezıdenti polısıa qyzmetkerlerimen halyqtyń qarym-qatynasy zańnama arqyly aıqyn reglamenttelýi tıistigine nazar aýdardy.

-  Polıseılerge shabýyl jasaý, qurmetsizdik kórsetý faktileriniń barlyǵyna quqyq qorǵaý júıesi tarapynan qatań quqyqtyq baǵa berilýge tıis. Qajet bolǵan jaǵdaıda zańdarǵa ózgerister engizgen jón. Forma kıgen adam memlekettiń aıryqsha qorǵaýynda bolýy kerek, qyzmettik mindetin oryndaý barysynda onyń ómirine qol suǵylmaýshylyqtyń qamtamasyz etilýine  kepildik berilýge tıis. Bul rette polısıa ókiliniń ózi de soǵan saı bolýy kerek. Osyǵan baılanysty barlyq qoǵamdyq ınstıtýttardy, azamattyq qoǵamdy quqyqtyq tártipti saqtaý organdaryna qoldaý kórsetýge, el qaýipsizdigine barynsha úles qosýǵa shaqyramyn, – dedi Memleket basshysy.

Nursultan Nazarbaev qylmyspen kúresý úshin barlyq qajetti resýrsty bólý kerek ekenin aıtty.

– Nege biz mundaı sharalar qoldanýǵa májbúr bolyp otyrǵanymyzdy azamattarymyz durys túsinedi dep oılaımyn. Elimizdegi tynyshtyq pen turaqtylyq – memlekettiń damýy úshin jáne biz barlyq  maqsatymyzǵa jetýimiz úshin qajetti basty shart. Biz bul aıtylǵan sharalarmen shektelmeımiz.  Jaqyn arada ózge máseleler boıynsha da keshendi sheshimder qabyldanatyn bolady. Sózimdi Qazaqstannyń barlyq azamattaryna arnaımyn – bizdiń elimizde tynyshtyq pen turaqtylyqtyń saqtalýy qamtamasyz etiledi. Ol úshin bizde barlyq múmkindikter bar, resýrstar jáne adamdar jetkilikti, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.