Sáýir aıynyń sońynda Atyraýda bolǵan mıtıń jer reformasyna narazy halyqtyń sol kezdegi aqyrǵy amaly edi. Máseleniń mańyzdylyǵyna basqasha nazar aýdartý múmkin emes edi. Odan Aqtóbe, Qyzylorda, Semeı qalalarynda da halyqtyq narazylyq sharalary ótti. Almatylyqtar Jalpyrespýblıkalyq mıtıń ótedi delingen 21 mamyrdy kútpeı 7 mamyrda mıtıńke shyqpaq boldy. Biraz belsendilerdi sol kúni tańerteń úılerinen polısıa alyp ketip jatty.
Elbasy jarıalaǵan moratorıı men jer reformasy jónindegi komısıa shıelenise bastaǵan halyq narazylyǵyn edáýir basqandaı boldy. alaıda, jalpyhalyqtyq mıtıń josparlanǵan 21 mamyr qarsańynda Astana, Almaty, Atyraý, Oral, Aqtóbe syndy birqatar qalalarda belsendiler qamaýǵa alynyp, ákimshilik jaýapkershilikke tartyldy. Maks Boqaev, Talǵat Aıan, Janat Esentaev, Mahambet Ábjan syndy birqatar jigitterdiń ústinen áleýmettik, ulttyq arazdyq týǵyzdy degen aıyppen qylmystyq is qozǵalyp otyr. Halyqaralyq quqyqqorǵaý uıymdary, azamattyq qoǵam músheleri bul tutqyndaýlardy aıyptap, konstıtýsıalyq quqyǵyn paıdalanyp, mańyzdy memlekettik máselege ún qatqany úshin qamalǵan azamattardy bosatýdy talap etýde. Úkimet janyndaǵy Jer komısıasynyń otyrysynda da osy qýǵyndalǵan azamattardyń isi sóz boldy, Bas prokýrordyń orynbasarynyń aldyna másele qoıyldy. Almatyda qurylǵan «Arasha» komıteti de batysta qamaýda otyrǵan jigitterge kómektesýdiń túrli joldaryn qarastyrýda.
Endigi jerde qýdalaý organdarynyń maqsaty túsiniksiz bolyp otyr. Ol qamalǵan azamattardyń eshqaısysy kisi óltirip, urlyq jasaýǵa, basqa da qylmystarǵa shaqyrmady, tek bılikten jerdiń shet elderge jalǵa berilmeýin, jeke menshikke satylmaýyn talap etip, halyqtyń oıyn joǵaryǵa jetkizýdiń jolyn izdedi. Sol – qylmys pa? Aıdyń kúnniń amanynda araq iship, kólikpen adam basyp jatqandar, kisi urlap, aqsha tonap, izdeýde júrgen qylmyskerlermen ol azamattardy qalaısha qatar qoıamyz?
Jer reformasyna narazylyq belsendilerdi qansha qýdalap, oqshaýlasa da Elbasynyń qulaǵyna jetti. Prezıdent shala zańǵa moratorıı jarıalap, arnaıy komısıa qurǵyzdy. Ol komısıa zańnyń, basqa da qujattardyń olqy tustaryn anyqtap, parlamentke usynys jasamaq. Komısıa quramyna enbegen nemese odan bas tartqan qoǵamdyq belsendiler de óz usynystaryn ortaǵa salýda. Qalaı bolǵanda da bılik jer máselesinde qateleskenin túsindi, halyqtyń oıymen sanasty. Endi eki tarap máseleni ońtaıly sheshýge árekettenýde. Onda nege Maks Boqaev pen Talǵat Aıan bastaǵan birneshe adam áli qamaýda otyr? Olardyń ústinen qozǵalǵan is nege toqtatylmaıdy? Olar osy jer máselesin kóterip alańǵa shyqty emes pe? Jer komısıasynyń qurylyp jumys bastaýy sol T. Aıan men M. Boqaev, t.b. azamattar qaqqan dabyldyń durystyǵyn dáleldegen joq pa?
Jomart Abdollauly
