El damýynda óńirlerdiń áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıynyń alar orny zor. Óńirlerde halyqtyń ál-aýqatyn arttyryp, jańa jumys oryndaryn ashý, kásipkerlikti damytý, ınvestısıa tartý, memlekettik qyzmet sapasyn arttyrý, áleýmettik kepildemelerdi júzege asyrý júıesin jetildirý syndy san salaly mindetter tur. Elbasy qoıǵan sol tapsyrmalardyń údesinen shyǵyp júrgen óńirlerdiń ishinde Ońtústik Qazaqstan oblysy da bar.
Qazirgi tańda oblysta aldaǵy bes jylǵa arnalǵan damý baǵdarlamasy bekitilgen. Aýyz toltyryp aıtarlyǵy – oblys ortalyǵy men aýdandarda 7 ındýstrıaldyq aımaq tabysty jumys isteýde (Shymkent, Kentaý, Túrkistan, Sozaq, Túlkibas, Maqtaaral, Kazyǵurt). Odan bólek 4 ındýstrıaldyq aımaqtyń ınfraqurylymdarynyń qurylysy júrgizilýde. Osy ındýstrıaldyq aımaqtarda barlyǵy 52 joba iske asyrylyp, 4 025 jumys orny quryldy. «Indýstrıaldy-ınnovasıalyq damý» baǵdarlamasy aıasynda 27 mlrd. teńgege 16 jobany iske qosyp, 845 jumys ornyn qurý josparlansa, jyl basynan 2 joba («Shymkentmaı» AQ, 26 jańa jumys orny jáne «Lotus Food Company LLC» JSHS, 48 jańa jumys orny) iske qosylyp, 74 jumys orny ashyldy.
Baǵdarlama aıasynda búdjetke túsken salyqtardyń kólemi ótken jylmen salystyrǵanda 804 mln. teńgege artyp, 5,4 mlrd. teńgeni qurady. 6 aıda ónerkásip kásiporyndarymen 384 mlrd. teńgeniń ónimi óndirilip, 5,3% artty. Osy rette ósim boıynsha Ońtústik Qazaqstan oblysynyń respýblıkada aldyńǵy orynda ekenin aıta ketken jón.
Aýyl - bereke
Oblysta aýyl sharýashylyǵynyń damýyna erekshe nazar aýdarylýda. Bul salany qoldaýǵa jalpy 29 mlrd. teńge baǵyttalyp otyr. Egis kólemin ulǵaıtý, ıesiz jerlerdi ıgerý, zamanaýı tehnologıamen tamshylatyp sýǵarýádisin keńinen engizý, jylyjaı jáne qarqyndy baý qurylystary,mal basyn asyldandyrý boıynsha jumystar júrgizilýde.
Birinshi jartyjyldyqtyń qorytyndysymen aýyl sharýashylyǵy jalpy ónim kólemi 123 mlrd.teńgeni qurap, 2% artty.
Egis kólemi ótken jyldan 13 myń gektarǵa artyp, 788 myń gektardy qurady.
Sýarmaly 466 myń gektar jerdiń 93% ıgerilýde (434 myń ga).
Aǵymdaǵy jyly dándik júgeriden 108,4 myń tonna, kókónisten 811 myń tonna, baqshadan 1 252 myń tonna, kartoptan 195 myń tonna, masaqty daqyldardan 470 myń tonna ónim jınaldy.
Alǵash ret bıdaıdyń ortasha ónimdiligi 22 sentnerdi qurap (2015 j. – 17,8 s/ga), rekordtyq ónim alyndy.
Tamshylatyp sýǵarý ádisi qosymsha 6000 jýyq gektarǵa endirilip, jalpy kólemi 49,7 myń gektarǵa jetti (Respýblıkadaǵy úlesi 73%).
Jylyjaılar qosymsha 72 gektarǵa salynyp, jalpy 1 098 gektarǵa jetti (Respýblıkadaǵy úlesi 87%). Osy jylyjaılardan 80 myń tonna kókónis ónimderi jınaldy.
Tereń qopsytý tehnologıasy 89 myń gektarǵa engizildi.
Jyl basynan fermerlerge «Yrys» qarjylandyrý uıymy arqyly tómengi paıyzben 486 jobany qarjylandyrylýǵa 1,2 mlrd. teńge kóleminde nesıe berildi.
«Sybaǵa», «Altyn asyq», «Qulan» baǵdarlamalarymen 35 myńnan asa mal basy satyp alyndy.
4000 astam usaq sharýashylyqtardy biriktiretin 47 kooperatıvter qurylyp, 9 MTS ashyldy.
Oblys basshylyǵynyń aldynda turǵan negizgi basymdy baǵyttardyń biri ınvestısıa tartý bolyp tabylady. Osy maqsatta «Ontustik Invest-2016» halyqaralyq ınvestısıalyq forýmy ótkizildi. Eýropa jáne Azıa elderine resmı is-saparlar uıymdastyrylýda. Búgingi tańda sheteldik ınvestorlardyń qatysýymen jalpy quny 2 mlrd. AQSH dollarynan astam 24 joba iske asyrylýda.
Shaǵyn jáne orta bıznes
Kásipkerlikti qoldaý maqsatynda «Bıznestiń jol kartasy 2020» baǵdarlamasymen 6 aıda 54 mlrd. teńgege 117 joba maquldanyp, 983 jumys orny ashyldy. Jalpy baǵdarlama qatysýshylardan búdjetke 6,7 mlrd. teńge salyqtar túsip, ótken jylmen salystyrǵanda 409 mln. teńgege artty.
«Kásipkerlerge qyzmet kórsetý ortalyǵymen» 19 905 kásipkerge kómek kórsetildi.
Áleýmettik sala da basty nazarda
Aǵymdaǵy jyly 10 densaýlyq saqtaý nysanynyń qurylysy, 8 nysanda kúrdeli jóndeý jumystary júrgizilýde. Búginge Túlkibas aýdanyndaǵy aýyldyq emhana iske qosyldy.
Oblysymyzda álemdik medısınadaǵy ozyq tehnologıalar paıdalanylýda. Balalar qan tamyr hırýrgıasyn damytý qolǵa alyndy. Medısınalyq qyzmettiń sapasyn jaqsartý maqsatynda qyzmetkerlerdiń biliktiligin arttyrýǵa kóńil bólinip otyr.
Esepti kezeńden áresteler ólim-jitiminiń kórsetkishi 13%-ǵa, qanaınalymy aýrýlary – 15%-ǵa, týberkýlez – 24%-ǵa, onkopatologıa – 2%-ǵa tómendedi.
Bilim berý salasynda aǵymdaǵy jyly 37 mektepke deıingi uıymdar ashylyp, jalpy sany 1 561 birlikke, balalardy qamtý kórsetkishi 80,5%-dan 82,3% jetti.
Búgingi tańda 42 mektep, 6 balabaqsha iske qosylyp, nátıjesinde 11 apatty jaǵdaıdaǵy men 9 úsh aýysymdyq mektepterdiń qurylysy aıaqtaldy.
77 nysanda kúrdeli jóndeý jumystary júrgizildi.
Ulttyq birińǵaı testileý qorytyndysy boıynsha oblystyń ortasha baly 77,7 qurady. Respýblıkadaǵy eń joǵarǵy 125 baldy jınaǵan 19 bitirýshiniń 5 bizdiń oblystyń túlegi.
«Jumyspen qamtý 2020 jol kartasy» baǵdarlamasy aıasynda jartyjyldyqta 33 383 azamat áleýmettik qoldaý sharalarymen qamtylyp, bul respýblıkalyq kórsetkishtiń 16% qurady.
Esepti kezeńge az qamtamasyz etilgen azamattar sany 27%-ǵa tómendedi. Jumyssyzdyq deńgeıi 5,2%, jastar arasyndaǵy jumyssyzdyq deńgeıi 3,6% qurady.
Aǵymdaǵy jyly 5 mádenıet úıi, 1 mýzeı paıdalanýǵa berildi.
Jyl basynan oblys sportshylary chempıonattar men birinshilikterge qatysyp, 403 altyn, 392 kúmis, 384 qola medalǵa qol jetkizdi.
Ózerińiz biletindeı, aǵymdaǵy jyly Rıo-de-Janeıro qalasynda ótken jazǵy Olımpıada oıyndarynda Qazaqstan qorjynyna 1 kúmis, 1 qola medaldy oblysymyzdyń sportshylary saldy. Esepti kezeńde 1 sport kesheni iske qosylǵan.
Basty mindet – halyq qajettiligin qanaǵattandyrý
Halyqty qajetti ınfraqurlymmen qamtamasyz etý maqsatynda, aǵymdaǵy jyly 27 aýyz sý nysanynyń qurylysy júrgizilip, 25-i paıdalanýǵa beriletin bolady (2 nysannyń qurylysy 2017 jylǵa aýyspaly).
Onyń ishinde, sý qubyry múldem joq 7 eldi mekenge (5,6 myń halyq) jańa aýyz sý qubyrlarynyń qurylysy júrgizilip, 14 eldi mekendegi (59,5 myń halyq) tozyǵy jetken aýyz sý júıeleri jańartylady. Búginge 1 nysan iske qosyldy.
Aǵymdaǵy jyly qurylysy júrgizilip jatqan 33 gaz nysandarynyń 12-si paıdalanýǵa berildi. Jyldyń qorytyndysymen 25 eldi meken gazdandyrylyp, nátıjesinde, tabıǵı gazben qamtylǵan eldi mekender sany jalpy 293 jetetin bolady (1,7 mln.adam).
199 jol nysannyń qurylys-jóndeý jumystary iske asyrylýda. Qazirgi tańda, 45 nysan paıdalanýǵa berildi. Jyldyń qorytyndysymen 179 nysandy nemese 520 shaqyrym joldy paıdalanýǵa berýdi josparlap otyrmyz.
«2020 jylǵa deıingi óńirlerdi damytý» baǵdarlamasy aıasynda 790 myń sharshy metrli 262 úıdiń qurylysy júrgizilýde (11 135 páter). Aǵymdaǵy jyly 252 myń sharshy metrli 151 úı (3 197 páter) paıdalanýǵa beriledi.
Oblysta qoǵamdyq qaýipsizdikti saqtaýǵa úlken mán berilip otyr. İshki ister organdarynyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasy nyǵaıtylyp, 186 beıne baqylaý kameralary, 89 qyzmettik avtokólikter, 10 ıntellektýaldy jol qozǵalysy júıesi alyndy.
Bıyl qoldanystaǵy zań aıasynda oblystyq jáne aýdan, qalalardaǵy Jergilikti polısıa basshylary taǵaıyndaldy.
Júrgizilgen jedel izdestirý sharalarynyń nátıjesinde, esepti kezeńde aýyr jáne asa aýyr qylmystardyń ashylymy 70%-dan 72,8%, aýyr qylmystyń ashylymy 67,8%-dan 71,8%-ǵa joǵarylady.
Ashyqtyq ákimdikten bastalady
Oblysta kórsetiletin memlekettik qyzmetterdiń sapasyn jaqsartý, ákimshilik kedergilerdi joıý boıynsha «Ashyq ákimdik» qyzmeti ashyldy.
Sonymen qatar, ashyq aqparattar tolyǵymen «Ashyq derekter», barlyq qaýly jobalary «Ashyq Normatıvti Quqyqtyq Aktiler», al shoǵyrlandyrylǵan búdjettik esepter men búdjet jobalary «Ashyq búdjet» portaldarynda jarıalanýda.
Ózderińizge belgili memlekettik qyzmetke kirýdiń ashyqtyǵyn jáne aıqyndyǵyn qamtamasyz etý maqsatynda, respýblıkada alǵashqy bolyp oblys ákimi apparatynda biryńǵaı konkýrstyq komısıasy qurylyp, osy konkýrstar arqyly 73 adam memlekettik ákimshilik laýazymdarǵa qabyldandy.
Bilikti jas mamandardy memlekettik qyzmetke tartý maqsatynda oblysymyzdyń joǵary oqý oryndary úzdik bitirgen túlekter arasynda irikteý júrgizilip, 50 jas mamannan turatyn «Kadrlardyń altyn rezervi» jasaqtaldy.
Jalpy joǵaryda atqarylǵan jumystardyń barlyǵy halyqtyń turmys deńgeıin arttyrý úshin jasalyp otyr.
Esterińizde bolsa, jaqynda Memleket basshysy Úkimettiń keńeıtilgen májilisin ótkizip, óńirlerdi damytýǵa qatysty birqatar naqty tapsyrmalar bergen bolatyn. Atalǵan tapsyrmalarda oblys basshylarynyń mán berýi tıis negizgi strategıalyq baǵyttary aıqyndalǵan. Ony iske asyrý boıynsha da qyrýar mindetter bar.
