Rejıssýranyń alǵashqy mektebinen ótti. Ázirbaıjan Mámbetovtiń qoltańbasyn kórdi. Elýbaı Ómirzaqov, Serke Qojamqulov, Qapan Badyrov, Nurmuhan Jantórın, Sábıra Maıqanova, Hadısha Bókeeva, Sholpan Jandarbekova jáne t.b. kil myqtylardyń ónerin tamashalady. Tálim aldy. Úırendi. Úlgi tutty. Búginde kelmes kúnderdiń elesi jaıly saǵyna eske alady.

– Qazaq teatrynyń altyn ǵasyry dep qaı kezeńdi aıtamyz? Bizde rejıssýra nege kesh damydy?
– Bizdiń teatrdyń dáýirlegen kezeńi Ázirbaıjan Mámbetovtiń esimimen qatar atalady. Sebebi, Ázirbaıjan Mámbetov – qazaqtyń kásibı teatr ónerinde aty qalǵan, osy ónerdi órkendetýde aıryqsha orny bar, akterlik, rejıserlik mekteptiń qalyptasýyna kúsh salǵan, talaı-talaı myqty dramatýrgterdiń eńbegin sahnaǵa shyǵarǵan, rejıssýraǵa jańa bir soqpaq salǵan, aıryqsha iz qaldyrǵan adam. Ony tipti eksperımenator deýimizge de bolady. Rejıserdiń ózi úshke bólinedi: qoıýshy-rejısser, rejıser-pedagog, rejıser-ınter­pretator. Osy úsheýi de Mámbetovtiń boıynan tabyldy. 
– Onyń dál osy úsh qasıetti boıǵa sińirýiniń syry nede?
– Otyz jyl boıy bir teatrda qalyp qoıýynyń fenomeni ne deısiz be? Onyń fenomeni – Alladan bitken zerektigi bolsa kerek. Ekinshiden, ózi oqyǵan Máskeýdegi mektebi. Jalpy, rejıssýra degenimiz – óte kesh damyǵan kásip. Basqa halyqtar rejıssýraǵa ǵasyrlap keletin bolsa, bizge bar-joǵy seksen-toqsan jyldyń ar jaq-ber jaǵy ǵana. Qazaqtyń tuńǵysh rejıseri – Jumat Shanın. Olar alǵashqy bolyp, qazaq rejıssýrasynyń tizginin ustap, qolbasshy bolyp keldi. Al Toqpanovtyń kezeńi qyrqynshy jyldarǵa tıesili. Odan keıingi jyldary qazaq teatr ónerin órkendetý úshin, akterlik mektebin úlken bir dárejege kóterýi úshin shetten rejıserler shaqyra bastady. Bizdiń teatrdyń qalyptasý jolynda orys rejıserleriniń de eńbegi bar. Shyn máninde, teatr qalaı quryldy degende, alyptarymyzdyń esimderin atamaı otyra almaımyz. Olar: Muhtar Áýezov, Sáken Seıfýllın, Ǵabıt Músirepov, Qoshke Kemeńgeruly sıaqty ulylarymyz. Dalada, jármeńkede ándetip-bozdatyp, dala teatryn quryp júrgen kil myqtylardy bir jerge toǵystyryp, teatrdyń irgetasyn qalady. Teatrdyń qalyptasýy úshin myqtylarymyz Stanıslavskııdiń mektebinen de ótti. Reseıdiń iri óner qaıratkerleri de qazaqtyń daryndy ul-qyzdaryn shetke qaqpaı, biliktiligin arttyrýǵa múmkindik bergen. Olar nege qazaqtyń óner maıtalmandaryn moıyndady? Onyń sebebi nede deseńiz, onyń bári týma talantynda. Qazaq – teatr ónerine óte jaqyn halyq. Qazaqtyń ulttyq bolmysynda, ulttyq qasıetinde teatrdyń elementteri óte kóp. Sondyqtan, olarǵa teatrdy qurý, ony qalyptastyrý qıyn tıgen joq. Aıadaı ǵana Qyzylorda teatrdyń damýyna azdyq etken soń, ony uıymdas­tyrýshylar ortalyqqa qaraı jyljytý kerek degen sheshim shyǵaryp, Almatyǵa aýysty. Sóıtip, Muhtar Áýezov atyndaǵy akademıalyq drama teatry­nyń negizi qalandy. Almatyǵa kimder jınaldy? Jandarbek Qurmanbekov, Sháken Aımanov sıaqty kil myqtylar. Án aıtyp, jyr jyrlap, garmon tartyp júrgen talanttardy el ishinen jınaǵan. Sol kezdegi jap-jas bala Músirepov jap-jas Aımanovty el ishinen taýyp, osynda alyp keldi. Eldegi daryndar bir jerge túıisti. Árıne, rejısersiz teatr joq. Rejıser – teatrdyń bary, bolmysy, ary-namysy. Ótken ǵasyrdyń 50-jyldarynyń basyna deıin orys rejıserlerin shaqyryp, shetel dramatýrgıasynyń shyǵarma­laryn qoıyp, teatrdy kásibı deńgeıge kóterýge tyrysty. Biraq, qazaqtyń óz ishinen rejıserler shyǵarý kún tár­tibinde turdy. Sondaı sátte teatrdyń baǵyna ózi bıshi, ózi ánshi Ázirbaıjan Mámbetov jolyqty.
– Akter retinde fılmge túsip júrgen jas jetkinshek birden qalaı rejıserlik jolǵa tústi? Onyń boıyndaǵy erekshe talantty tanyǵan kim?
– Ázirbaıjan Mámbetov orys rejıserleri qalyptastyrǵan mektepten dáris aldy. Ony Máskeýge deıin súırelep alyp barǵan jalǵyz ápkesi Aqqaǵaz Mámbetova bolatyn. Astrahanda ósken jetim bala. Ol jaqta qazaq ta joq, qazaqshylyq ta joq. Sol jaqtan Máskeýge baryp, bilim aldy. «Qazaq deıtin el bar eken, jer bar eken» dep eki jetim qol ustasyp, qoltyqtasyp, poıyzben Máskeýden Qazaqstanǵa keledi. Máskeýde Mám­betov KSRO-nyń Halyq artısi Andreı Goncharov degennen bilim aldy. Goncharov – Popovtyń oqýshysy. Al Popov – Stanıslavskııdiń shákirti. Oqý dárejesi jaǵynan Ázekeń Stanıslavskııdiń ne­meresi bolyp keledi. Goncharov Mám­be­tovtiń qa­biletin tany­ǵan adam. Gon­charov­teı adamnan bilim alǵan Mám­betov te osal emes. As­tra­hannan alys ketpeıin de­gen bolýy ke­rek, oqýyn bi­tirgen soń Gýrev ob­ly­syna jumysqa ke­tedi. Osydan bas­tap Mám­betovtiń zamany bastalady. Ol kezde bar-joǵy jasy – 21-de ǵana. Odan keıin Jambyl teatryna aýysady. Keıinirek, ıaǵnı, 1956 jyly Almatyǵa kelip, taban tireıdi. Qazaq dra­matýrgıasyna sol jyldary Qaltaı Muhamedjanov sekildi myqtylar qosylyp jatqan kezi. Ol kisilerdiń birtindep pesalary sahnaǵa qoıyla bastady. «Bóltirik bórik astyndanyń» dúrkirep shyqqan kezi. Mámbetov akademıalyq teatrǵa «bismillá» dep aıaq basyp keldi de, tapjylmaı otyz jyldaı eńbek etti. Bul – Áýezov teatrynyń toqsan jyldyq tarı­hyndaǵy jarty ǵasyryn Mámbetov kezeńi dep aıtýymyzǵa tolyq negiz bar. Sol jyldar bul teatrdyń ósip-órkendeý kezeńi boldy. Ol kisimen qatar úzeńgiles jumys isteıtin rejıserler paıda bola bastady. Báıten Omarov, Qambarovtar keldi teatrǵa. Arada úsh-tórt jyl ótken kezde «qazaq rejıserlerin daıyndaý kerek» degen másele kóterilip, arnaıy bólim ashýdy josparlady. Q.Qojamıa­rov ol kezde konservatorıanyń rektory. Sol konservatorıanyń janynan konkýrs jarıalap, el-eldi aralap, rejıser bola alatyn jastardy izdeı bastady. Qaıtalap aıtam, rejıserlik qazaqqa kesh kelgen mamandyq. Qazaq rejıserdi áli kúnge dırıjermen shatastyrady. 1959 jyly qazaqtyń tuńǵysh rejıserlerin daıyndaıtyn teatr fakúlteti ashyldy. Ol fakúltetke 24 bala oqýǵa qabyldandy. Sol 24-tiń jeteýi ǵana rejıserlikti bitirip shyqty. Onyń biri – qarsy aldyńyzda otyrǵan paqyryńyz. Ekinshisi, óner aka­de­mıasynda sabaq beretin profesor Maman Baıserkeuly. Jas rejıserler oqý bitirip, teatrǵa kelgennen keıin ǵana Mámbetovtiń arqasy keńı basta­dy. Basynda asıstent bolyp qyzmet ete bastadyq. 1965 jyly buıryqpenen Qadyr Jetpisbaev, Vıktor Pusyrmanov úsheýmizdi teatrǵa rejıser etip aldy. Mámbetovpen aramyz on-aq jas. Qatar qurbylardaı oınap-kúlip júrip, ol kisimen qoıan-qoltyq jumys isteı bastadyq. Mámbetovten bıik qazaq rejıs­sýrasynda rejıser bolǵan joq. Ony kim qalaı jazsa, olaı jazsyn?! Mámbetov arqyly adam bolyp, Mámbetov arqyly akterlik bıiktikke jetken adamdardyń búginderi ony moıyndaı qoıatyndaı hali joq. Ózin-ózi dáripteýmen kele jatqan keıbir azamattar bar. Ózin-ózi dáripteý úshin aldymen Mámbetovti dáripteý kerek. Mámbetovti dáripteseńiz, siz qazaq teatryn dáriptegen bolasyz. Mámbetov – baǵy janǵan adam. Alla adamǵa baqty da, sordy da tileýine qaraı beredi. Tileýi durys adamǵa Jaratqan jaqsy dos beredi, jaqsy joldas beredi. Mámbetovtiń nıeti túzý bolǵannan keıin dúnıeden ketken kúnge deıin jaqsy ǵumyr keshti. Meniń Mámbetovke degen baǵam, saǵynyshym bólek. 1966 jyly Ázekeń «Ana – Jer-anany» qoıǵan kezde, Tahaýı Ahtanovtyń «Boranyn» qoıdym. Ekeýiniń taqyryby uqsas. Mýzykalyq drama «Jaıaý Musany» qoıǵanymda, Ázekeń mý­zykalyq komedıa túsirip jatty. Biz onyń artynan ilesip kele jatqan izbasarymyz. Keıde osynaý qasıetti adamdy qasıetsiz sózdermen by­lapyttap jatatyndar bar. Kózi tiri adamdar júrmiz. Ondaı uly adamdardyń syrtynan ǵaıbat aıtýǵa bolmaıdy. «Jubanov bolmasa, bul kim bolar edi» degen de áńgimeler aıtýy múmkin. Jubanovsyz da talantty adam. Ahmet Jubanov buǵan arnaıy pesa jazyp bergen joq. Bul – shyǵarmashylyq erkindikti tolyq ustaǵan adam. Ol ushyp júrdi. Eshkim aıaǵynan shalǵan joq. Ras, 1986 jyly taıaq jedi. Ol onda qyzyq kóreıin dep taıaq jegen joq. Jastarǵa arasha túseıin dep bardy. Kıeli qazaq óneriniń qara shańyraǵynyń aýrasyn buzbaýy kerek. Teatrdyń aýrasyn buzǵan adam ońbaıdy. Ázirbaıjan Mámbetovtiń eńbegine, onyń adamı qasıetine, rejıssýrasyna, ataq-dańqyna eshkim shek keltire almaıdy. Erkeligi boldy. Nege er­kelemesin? Keıde ashýy kelgende «ıdıottar» dep aı­ǵaılaıtyn. Onyń esh aıyby joq. Mámbetov teatr­da óz es­kert­kishin ózi jasap ketken adam.

Mámbetovten bıik qazaq rejıssýrasynda rejıser bolǵan joq. Ony kim qalaı jazsa, olaı jazsyn?! Mámbetov arqyly adam bolyp, Mámbetov arqyly akterlik bıiktikke jetken adamdardyń búginderi ony moıyndaı qoıatyndaı hali joq. Ózin-ózi dáripteýmen kele jatqan keıbir azamattar bar. Ózin-ózi dáripteý úshin aldymen Mámbetovti dáripteý kerek. Mámbetovti dáripteseńiz, siz qazaq teatryn dáriptegen bolasyz. Mámbetov – baǵy janǵan adam. Alla adamǵa baqty da, sordy da tileýine qaraı beredi. Tileýi durys adamǵa Jaratqan jaqsy dos beredi, jaqsy joldas beredi. Mámbetovtiń nıeti túzý bolǵannan keıin dúnıeden ketken kúnge deıin jaqsy ǵumyr keshti.

– Re­jıs­serge baq qo­nýy eń al­dy­men Allanyń bergen abyroıy bolar. Degenmen, sol jyldary Mám­betovtiń baǵyna kil myqty akterler tap kelgen joq pa? 
– Alla Ázekeńnen eshteńeni aıamaǵan. İshki álemi, aqyl-pa­rasaty, minezi, sengishtigi, adamı qasıetteri erek­she. Bylaı qa­ra­sańyz, óte minsiz adam. Biraq keıde qy­lyqtary balaǵa uq­sap ketedi. Keıde soǵan ózi renjip júredi. Onyń taǵy bir artyq­shy­lyǵy, úl­kendi syılaǵan, qur­met tutqan, solarǵa bas ıip ótken. Serke Qojamqulov, Sábıra Maıqanova, Hadısha Bókeeva, Qapan Badyrov sıaqty tulǵalar Ázekeńdi balasyndaı ardaq tutty. Erkeliginiń bárin kóterdi. Bul – bir baqyty. Ekinshi baqyty – onyń kezinde teatrǵa uly akterlerdiń kelgendigi. Aktersiz teatr joq. Kúlli teatr áleminiń eń bıigi – artıs qaýymy. Bizdiń teatr úsh áýlıe­den turady: dra­matýrgıa, rejıs­sýra, akter. Men kerisin­she, aldymen akter, sodan keıin rejıser, eń sońynda dramatýrg turady dep esepteımin. Pesa men spektákl – ekeýi eki bólek dúnıe. Pesa qur jazylyp qoıady. Spektákl sol jazylǵan dúnıeniń terisin aınaldyryp shyǵarady. Tipti, basty oıyn ózgertip jiberýge bolady. Atmosferasyn ózgertip jiberýge bolady. Avtormen taıtalasyp, rejısermen taıtalasyp, kórermenge jetkenshe, ıleýi qanyp jetedi. Spektákldi shyǵarý úshin toǵyz aı kóteresiń. Ony tolǵatyp júrip týamyz. Sodan keıingi onyń baǵasy kórermenniń qolynda. Rejıser degen sorly aıqasyp-aıqasyp júrip, bárin alyp kelip sahnada artıske beredi de, ózi kóleńkede qalyp qoıady. Aqyrynda bárin jasaǵan artıs bolyp shyǵady. Al artıs degen sizdiń báıgege qosqan tulparyńyz ǵoı. Tulparyńyz báıgeden jeńip jatsa, onda ol sizdiń eńbegińiz. Al báıgeden kelmeı qalsa, ol da sizdiń osaldyǵyńyz. Talantty akterler men rejıserler shoǵyrlanǵan kez – ol teatrdyń baǵy. Kezinde Ázekeńmen jumys istegen teatrdyń korı­feı­leriniń keıbiri áli teatr sah­nasynan túsken joq. Asanáli Áshimov, Sábıt Orazbaev, Núketaı Myshpaeva, Torǵyn Tasybekova, Quman Tastanbekov jáne t.b. Sol jyldary Nurmuhan Jantórın kelmese, Ydyrys Noǵaıbaev joq bolsa, bulaı bolar ma edi, kim bilsin?! Shahan Mýsın, Ánýar Moldabekov bolmasa, Ázekeńniń myqtylyǵy kórinbeı qalar edi. Eger ol Maı­qanovamen «Ana – Jer-anany» qoımaǵan kezde, sol spektáklde kil myqtylar toǵys­paǵanda, Ázekeń shedevr týdyrar ma edi, joq pa edi. Myqty men myqty birikken jerde, saf altyndaı dúnıe týady. Ázekeń týraly arnaıy kitap jazsam degen de oıym bar. Ol týraly bir ǵana kitap jazylypty. Mámbetov – zerttelmeı qalǵan tulǵa. «Zert­teımin» degen teatr synshylary jazyp úlgermedi. Qazirgi synshylar onyń kózin kórgen joq. Qazir men rejıssýrany joqtap otyrǵam joq. Qazaqstanda 68 rejıser Máskeýde daıyndaldy. Onyń kóbi Mámbetov mektebinen ótken. Olar: Raıymbek Seıtmetov, Esmuhan Obaev, Qadyr Jetpisbaev, Vıktor Pusyrmanov, Janat Hadjıev jáne  t. b. rejıserler. 
– Otyz jyl teatrda rejıserlik etken tulǵa dırektorlyq qyzmetke nege kóterilmedi? Álde, qyzyqpady ma?
– Dırektorlyqty dáreje dep sanaǵan joq. Dırektor uıymdastyrýshy ǵana. Dırektor Úkimettiń bergen aqshasyn durys paıdalanyp, akterlerge jaqsy jaǵdaı jasap, dramatýrgterdi taýyp, pesalardy qoıǵyzyp, oǵan rejıser shaqyrtyp, sehtarda arnaıy kıim tikkizip, spektákldi daıyn­da­tatyn adam. Re­jıs­serlerdiń ara­synan dı­rektor bo­l­­­ǵan tul­ǵalar da je­terlik. Biraq, Mámbetov – jalǵyz. Bas rejıser. Ol qaıda úl­geredi? Spek­takl qoıa ma, sehpen jumys isteı me? Onyń bári ýa­qytty qajet etedi. Teatrdyń taǵ­dyryn dırektor shesh­peıd­i. Stanıslavskıı ómirinde dırektor bolmaǵan adam. Al, biraq osy teatrda barlyǵy dırektor boldy. Uzaq jyl qyzmet atqarǵandary da bar. Sonyń 13 jyly meniń moınymda. Alty jyl Jamanqulov dırektor boldy. Áshimov te úsh-tórt jyl dırektorlyq qyzmet etti. Úsh-tórt jyl Seıtmetov basqardy. 

Teatrda taıtalas, atyn báıgege qosqanda aldynan shalý degen ol jaýyzdyqqa jatady. Bul – shyǵarmashylyq adamyna sán dúnıe emes. Tán dúnıe. Stanıslavskıı men Nemırovıch-Danchenko ekeýi birge MHAT degen teatr qurdy. Orys ónerin álemge tanytqan eki birdeı myqty ómiriniń sońǵy kezderinde bir-birimen amandaspaıtyn boldy. Bir teatrda istep júrse de. Ol kezderi teatrǵa at arbamen keledi. Kóshiri esikti ashady. Nemırovıch-Danchenko: «On zdes» dep suraıdy. Qaraýyl «osynda» dese, qaıta júrip ketedi eken. Eki uly adam. Bir teatrdyń negizin qalaǵan. El jınaǵan. Orys ıntellıgensıasyn bıikke kótergen. 

– Endeshe, otyz jyl boıy osy teatrdyń «otymen kirip, kúlimen shyqqan» Mámbetovtiń ketýiniń syry nede?
– Bálkim, ol ketpeıtin de me edi. Múmkin, teatrǵa ókpesi de bolǵan shyǵar. Dırektorǵa renjip ketken de bolar. Biraq, aryzynda «dırektorǵa ókpelep kettim» degen sóz joq. «Jumys istemeımin» degeni ǵana bar. Onda mádenıet mınıstriniń orynbasarymyn. Shyǵarmashylyqqa jaýap beremin. Ázekeńmen eki ret jeke kezdestim. «On sıdıt, ıa ne býdý rabotat» dedi. Ol da alys adam emes. Ol da óziniń shákirti. Spektáklderinde basty keıipkeri bolyp júrgen adam. Kóńili qalǵan shyǵar. Qazaqta «kóńil bir atym nasybaıdan qalady» degen sóz bar. Biraq, ony Mámbetovtiń ǵumyryna, ómirine qastandyq jasaǵan adam dep aıtýǵa, teatrdan qýdy deýge bolmaıdy. Teatrdan ózi ókpelep ketken adamdar kóp. Adamda minez degen bolady. Asanáli de teatrǵa ókpelep ketip qaldy. On jyldan keıin dırektor bolyp kelgen soń, shaqyryp aldym. Qazir osynda júrgenine on bes jyldaı bolypty. Talaı adamdar qaıtyp keldi. Turmystyq jaǵdaıyna baılanysty ketetinder de bar.
– «Mámbetovtiń ómirden óteriniń aldynda birge boldym» dedińiz. Ol kisiniń ókinishi boldy ma?
– Bireýge muńyn shaqqanyn estigen emespin. Ókinishi ishinde ketken shyǵar. Onyń Astanaǵa jańa teatrǵa barýynyń ózi úlken erlik dep oılaımyn. «Áýezov teatryna ókpelep, Astana teatryna ketip qaldy» deıtinder kóp. Bir jaǵynan, ol Prezıdenttiń tap­syrmasyn oryndaımyn dep bardy. Ol jaqta da Ázekeń jaman bolǵan joq. Osynda qoıǵan keıbir spektáklderin elordada qaıtalap qoıdy. Óıtkeni, ol jaqtaǵy kórermen basqa. Áz-aǵańa «Halyq Qaharmany» ataǵy berildi. Jańa teatrǵa baryp, jańa akterlermen jańa qoıylymdar qoıdy.
– Sol kezdegi teatr dırektory Tuńǵyshbaı Jamanqulov ekeýiniń arasyndaǵy ókpe-renish jeke bastyń máselesinen týyndady ma? Álde, basqa bir sebepteri boldy ma?
– Jeke bastyń máselesi bolýy kerek. Áıtpese, teatrda bólip-jaratyn eshteńe joq. Bir-birine ókpelik jasaǵanda, aǵalyq-inilik degen paryzdar bar emes pe? Sondaı bolmady. Ekeýi de qoshqar. Ekeýi de tireskennen keıin muzdan qulaǵansha súzisti. Teatrda taıtalas, atyn báıgege qosqanda aldynan shalý degen ol jaýyzdyqqa jatady. Bul – shy­ǵarmashylyq adamyna sán dúnıe emes. Tán dúnıe. Stanıslavskıı men Nemırovıch-Danchenko ekeýi birge MHAT degen teatr qurdy. Orys ónerin álemge tanytqan eki birdeı myqty ómiriniń sońǵy kezderinde bir-birimen amandaspaıtyn boldy. Bir teatrda istep júrse de. Ol kezderi teatrǵa at arbamen keledi. Kóshiri esikti ashady. Nemırovıch-Danchenko: «On zdes» dep suraıdy. Qaraýyl «osynda» dese, qaıta júrip ketedi eken. Eki uly adam. Bir teatrdyń negizin qalaǵan. El jınaǵan. Orys ıntellıgensıasyn bıikke kótergen. 
– Olar bir-birin keshire aldy ma?
– Ony bilmeımin. Bir-birin keshetindeı kisi óltirgen joq. Munyń bári ambısıa deıtin aýrýdyń áseri dep oılaımyn. Ol – jazylmaıtyn aýrý. Áıtpese, teatr ornynda tur. Olar teatr artıserin ekige bólip ketýi de múmkin edi. Bul teatrdyń saqtalyp qalǵanynyń ózi – onyń baǵy ári artıserdiń parasattylyǵy. Al qyzmetke, ataq-dańqqa talasý – nadandyqtyń belgisi. Bul zamanda talasatyn eshteńe joq. Teatrdy Úkimet ustap tur. Bir kezderi «Bas teatr babynda ma?» degen maqala shyqqan. Sol maqaladan keıin teatr basshylyǵy aýysyp, teatrǵa men keldim. Osynda kelgennen keıin teatr týraly jazylǵan syn maqala kórmedim. Óıtkeni, munda syrttan nemese monshadan kelgem joq. Teatrdyń óz ishinen qaınap shyqtyq. 
– Ónerde júrgen adamdardyń bir-birin aıaqtan shalýy, kúndestik jasaýy qazir de kezdese me? 
– Bul – dert. Biraq, mundaı jaǵdaılar qazir teatrda joq. Bar bolsa, taýyp aıtyńyzshy. Azamat Satybaldy men Erkebulan Daıyrov – ekeýi de myqty. Olar ekeýi soǵysyp júr me? Ekeýi de únemi birge júredi. Bir fılmge túsedi. Spektáklde bir keıipkerdi somdaıdy. Berik Aıtjanov pen Almas Shaıahmetov aralas-quralasyp, ómir súrip jatyr. Olardyń arasynda qaıdaǵy kúndestik? Ekeýi de Abaıdy, Balýan Sholaqty oınaıdy. Teatrda kúndestik emes, áriptestik degen bolady. Birge júrip, shyǵarmashylyq bıikke qol jetkizý degen bolady. Múmkin, baıaǵy kezderi «aıaqtan shalý» deıtin sıaqty dúnıeler bolǵan shyǵar. Ol kezderi ról jetispegen shyǵar, kostúmge qyzyqqan da bolar. Máskeýde bir-biriniń kostúmin jyrtyp jibergender de kezdesken. Qazir ol zaman ótken. Qazir bir-biriniń kıimin bireýi kımeıdi. Árqaısysynyń jeke-jeke kıimderi bar. Qazir teatrda kúndestik joq. Bul – óner mekemesi. Bul – tazalyq orny. Bul – jan men ar tazalyǵy. Taza emessiń be, teatrda jumys istep keregi joq. Ónerdiń ózi-aq laqtyryp tastaıdy. Ónerde sumyraı, menmen, páleqor adam júrmeıdi. Ónerde jany taza adam ǵana júredi. Onyń bireýdi mensinbeıtindeı artyq baılyǵy da joq. 

Áńgimelesken Gúlzına BEKTAS