– Aýdanǵa ákim bolyp taǵaıyndal­ǵa­nyńyz­­ǵa da 100 kúnniń júzi boldy. Aýdanmen to­lyq tanysyp úlgerdińiz be? 
– Qazyǵurt aýdanynyń aýqymy keń, júz myń­nan astam halyq mekendeıtinin osynda kel­gennen soń qanyqtym. Qyzmetke kiris­ken alǵashqy kúnnen tanysýdy ardagerler alqasymen tanysýdan bastadym. Ondaǵy maq­satym, aýdannyń zıaly qaýymyna sá­lem berip, búkil sanaly ǵumyryn aýdannyń ósip-órkendep damýyna eleýli úles qosqan ar­dagerlerdiń aqyl-qeńesin tyńdap, olar­dyń aq batasyn alý bolatyn. Menińshe, bul sa­parym sátti bolǵanǵa uqsaıdy. Óıtkeni, aýdan­nyń tóbe bıi, eki maıdan ardageri, par­tıa-keńes organdarynda uzaq jyl qyz­met etken Isa Telikbaev, aýdandyq ar­da­ger­ler keńesiniń tóraǵasy Amanbaı Oma­rov, alqa músheleri Quttybek Jumashov, Ka­mal Shaımerdenov, Ómirzaq Mustafaev, Meıirbek Námeshov kópten kókeıinde júr­gen oı-pikirlerimen bólisip, aýdan kó­le­min­­de oryn alyp jatqan olqylyqtardy joıý jónindegi aqyl-keńesterin de  jetkizdi. Aýdandaǵy birqatar aýyl ákimshilikterimen bólimderdi aralap, aýyl turǵyndary men kez­desip, olardyń oı-pikirlerin tyńdadym. El­di mekenderde áli de oryndalýǵa tıis túıt­kilder bar ekenin baǵamdadym. Aýyz, aǵyn sý, jaıylym máselesi, sondaı-aq, jol salý, tabıǵı gaz júıesin júrgizý sekildi má­seleler tıanaqty túrde myqtap kirisýdi ta­lap etip otyr. 
– Aımaq basshysy Beıbit Atamqulov qyz­metke kiriserde nendeı máselege nazar aý­darýdy tapsyrdy? 
– Oblys ákimi kadr taǵaıyndaýda onyń bi­lim­diligi men biliktiligine, adaldyǵymen ar-ojdan, moraldyq tazalyǵy men us­tam­d­y­lyǵyna, bógde, jat ádetterden meı­linshe aý­laq jastardan irikteýdi, bul iske asqan jaýapkershilikpen qaraýymdy talap etti. Ekin­shisi, aýdanǵa aýqymdy ınvestısıa tar­tý arqyly jańa jumys oryndaryn ashý, jumyssyzdyqty azaıtý, búdjetke túsetin túsim kózderin molaıtý qajettigin eskertti. Qazirgi kezde bul is júıeli túrde zerdelenip, alǵashqy kadr jónindegi rezervter daıar­la­nyp, olardyń biliktiligin arttyrý jó­nin­de ju­mystar júrgizilýde. Al, aýdanǵa ınves­tısıa tartý máselesi de oń sheshimin taýyp keledi. Atap aıtqanda, ústimizdegi jyldyń ót­ken alty aıynyń qorytyndysy boıyn­sha 2 mlrd 497 mln 300 myń teńge ınves­tısıa tartyldy. Bul jyldyq jospardyń 49,9 paıyzyn qurap otyr. Sondaı-aq  ob­lys ákimi Beıbit Bákiruly aýdannyń áleý­mettik-ekonomıkalyq damýyna da úlken janashyrlyq tanytyp keledi. Oblys ákimi B.Atamqulov issaparmen aýdanda úsh-tórt ret bolyp, qordalanyp qalǵan prob­le­ma­lar­dyń sheshý joldaryn kórsetip qana qoı­maı, onyń oryndalýyna yqpal etýde. Shil­deniń shyjyǵan ystyǵyna qaramastan, ob­lys ákimi Beıbit Bákiruly aýdan orta­ly­ǵyn jaıaý júrip aralap, aýyl turǵyn­da­ry­nyń muń-muqtajyna qulaq asty. Ótinishterin eskerip, aýdan ákimdiginiń na­zaryn turǵyndar ótinishine aýdarýdy es­kertkeni úlken janashyrlyq ári qoldaý dep bilemiz. Aýdan turǵyndary oblys ákimi 
B.Atamqulovtyń el aralap, halyqqa jaqyn júrgenin jaqsylyqqa balap, oǵan iltıpat­pen qarap otyr. 
– Qazyǵurttyq dıqandar respýblıka boıyn­sha alǵashqylardyń biri bolyp eginge oraq saldy. Bıylǵy túsim kóńildegideı me? 
– Ústimizdegi jyly aýdan kóleminde 33784 gektarǵa bıdaı, 3164 gektarǵa arpa, 10008 gektarǵa maqsary, jalpy 83100 gek­tarǵa joǵarydaǵydaı daqyl egilgen bo­la­tyn. Aýa raıynyń qolaılyǵynan bıylǵy jy­ly jaýyn-shashyn kóp bolyp, ylǵal mol tústi. Eginniń shyǵymdylyǵy men ónim­­diligi de óte jaqsy. Ázirge gektar túsimi 25 sentnerden aınalýda. Astyq túsimi bu­dan ­da joǵary bolady dep kútilýde. Oǵan naq­ty aıǵaq, dıqandarymyz der kezinde Úki­met tarapynan qarastyrylǵan jeńil­de­tilgen baǵada janar-jaǵarmaı, mıneral­dy tyńaıtqysh alyp, ony tıimdi paıdalana bildi. Oraq naýqanyn da saqadaı-saı daıyn­dyqpen bastap ta jiberdi. «Sybaǵa», «Qulan» baǵdarlamalary sátti júzege asý­da. Mal basyn óz tóli esebinen kóbeıtý, mol tuqymyn asyldandyrý jumystary kóńilge qonymdy. Jeke sharýashylyqtardy irilen­dirý isi de óz deńgeıinde júzege asyrylýda. Bú­gin­gi tańǵa 8 óndiristik kooperatıv, 7 jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi, 10 sharýa qojalyǵy, 4 jeke kásipker ózara biri­gip, 22813 gektar egin alqabyn, 20 gektar kóp­jyldyq ekpeni, 708 múshesimen birge ıge­retin bolyp sheshti. Aýdan kóleminde jy­lyjaı kólemi men tamshylatyp sýǵarý ádi­simen sýdy únemdeı otyryp, ónim kó­lemin barynsha arttyrýǵa kóńil bólinýde. Óndirilgen baý-baqsha ónimin saqtaý maq­sa­tynda Qyzylqıa eldi mekeninen «Aman­gel­di» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi qu­ny 276,2 mln teńgege zamanaýı 2 myń ton­nalyq jemis-jıdek pen kókónis saqtaý qoı­masyn iske qosty.
– Qazyǵurttaǵy óndiris oryndary báse­ke­ge qabiletti me?
– Aýdanda ónerkásip salasyn damytý bas­ty nazarda tur. Osy baǵytta Sharaphana aýyl okrýgi, Maılyoshaq eldi mekeninen 40 gektar jerge 563,8 mln teńgege ınf­ra­qury­lym (gaz, sý, elektr energıasy, asfált jol, telefon baılanysy) júrgizilip, In­dýst­rıalyq aımaq quryldy. Búgingi tańda jalpy quny 1627,4 mln teńgelik 6 jobaǵa 9,5 ga jer telimi berildi. Onyń ishinde: «Lotus Food Company L.L.C» JSHS-nyń qu­ny 471,0 mln teńgelik «Tez ázirlenetin taǵam­dar óndirisi» jobasynyń qurylysy to­lyq aıaqtalyp, iske qosý qujattary rá­sim­delýde. Al qalǵan kásiporyndar qury­lys jumystaryn júrgizýde. Qosymsha «Lotýs Organıks» JSHS-nyń «Bıohı­mıa­lyq tyńaıtqysh pen qurama jem shyǵarý jo­basyn 3,5 gektar jerge júzege asyrý kóz­delýde. Bul jobany óńirlik úılestirý keńe­siniń otyrysyna qaraýǵa qujattar tap­syryldy.
Jalpy, Indýstrıalyq aımaqtaǵy iske asy­rylyp jatqan óndiris oryndary ózderi mar­ketıngtik taldaý júrgizip, ónimge qa­jetti suranystardy zerttep iske asyrýda. Bul óndiris oryndarynyń shyǵarǵan ónim­deri tolyq básekege qabiletti bolady dep senimmen aıta alamyn. 
– Qazyǵurt týrızm salasyn damytý úshin qo­laıly jer, osy baǵytta qandaı jumystar at­qarylýda?
– Onyńyz ras. Tabıǵaty tamyljyǵan tu­nyp turǵan sulý ólke. Jorytyp júrgen túr­li ań-qustary, kókpeńbek shalǵyny men oq­taı boı túzegen shyrshalar, syńǵyrlap aq­qan móp-móldir bulaqtar, káýsar, saf aýa­sy qandaı, shirkin. Oblysta túrli ańyz­ǵa ar­qaý bolǵan Qazyǵurt taýy – búginde álem saıa­hatshylarynyń nazaryn ózine aýdart­qan qasıetti de, kıeli taý. 
«Qazyǵurttyń basynda keme qalǵan,
Ol áýlıe bolmasa nege qalǵan» demekshi jyl saıyn Nuh paıǵambar kemesi qaıyrlap qal­ǵan Qazyǵurt taýyna, onyń baýraıyn­daǵy Aqbýra áýlıe kesenelerine zıarat etip kelýshi týrıserdiń qatary arta túsýde.Aý­danda týrızm salasyn damytýǵa suranyp tur­ǵan tarıhı oryndar kóp. Osy jaǵyn eskere kele 4 baǵytta týrızm salasyn damy­tý­dy júıelep otyrmyz. Birinshi baǵyt – Turbat eldi mekenindegi Ysmaıyl ata, Ys­qaq ata keseneleri bolsa, ekinshi baǵyt – «Saıram-Ógem» ulttyq tabıǵı parki, úshin­shi baǵyt – Aqbýra áýlıe kesenesi men tór­tinshi baǵyt – Qazyǵurt baýraıyndaǵy ke­me qalǵan. Nuh paıǵambar kemesiniń naý­baıy. Mine, osy baǵyttarda týrıserge qa­jetti jaǵdaılardy jasaı otyryp, olar­dyń múmkindiginshe qasıetti óńirdiń tabı­ǵaty men kórikti de, tarıhı oryndarymen te­reńirek tanysýǵa múmkindik jasaýǵa yn­talymyz. 2015 jyldyń qorytyndysy boıyn­sha atalǵan týrısik nysandarǵa 30194 adam kelip, tamashalaǵan. Bıylǵy jy­ly bul odan da kóp bolady.
– Azamattardyń sizge kirýi qıyn emes pe?
– Memlekettik qyzmetshilerdiń qyz­metten tys ýaqyttaǵy júris-turysy, mi­nez-qulqy qoǵamnyń memlekettik or­gan­darǵa senimin qalyptastyrady. Sol úshin árbir memlekettik qyzmetker qaı kezde bol­masyn, joǵary moraldyq ádep norma­laryn saqtaýy tıis. Men ózimdi sol sanat­tamyn dep esepteımin. Arnaıy jumys kes­tesine sáıkes aptasyna bir kún aýdan tur­ǵyndaryn qabyldaımyn. Al óziniń kó­keıde júrgen muń-muqtajymen usynys-pikir­lerin aıtamyn dese, esigim árkez aı­qara ashyq. 
– Sizdiń qyzmettegi jáne ómirdegi usta­nymyz qalaı?
– Meniń túsinigimde, qyzmet – árbir aza­mat­qa kórsetilgen senim. Demek, senim úde­si­nen shyǵyp, elińe, halqyńa qyzmet etý – úlken baqyt. Árıne, áriptester ara­synda berik senim, adaldyq, maqsat-múdde bir jerde toǵysyp jatsa, alynbaıtyn qa­mal joq. Birlikte, yntymaqta bolady. Me­niń qysqasha túıinim osy.
– Áńgimeńizge raqmet!

Suhbattasqan Erkin QALDAN