Árıne, kez kelgen memleket óz terıtorıasynyń aqparattyq qaýipsizdigi úshin ózderi sheshim qabyldaıdy. Buǵan deıin SSSR quramynda bolǵan elder birtindep óz terıtorıasynda Reseı arnalarynyń taralymyna shek qoıdy. Atap aıtsaq, Ázerbaıjan ulttyq keńesi 2008 jyly Reseılik telearnalardy el aýmaǵynda kórsetýge múldem tıym saldy. Ózbekstan eli sońǵy bes jyl ishinde Reseı telearnalarynyń taralymyn birtindep tıym salýmen qatar, Reseı telearnasy baǵdarlamalaryn retranslásıa jasaýdy da shektedi. Lıtva, Latvıa, Qyrǵyzstan, t.b elder búgingi tańda Reseılik aqparat yqpalynan bir jola qutylýdy qarastyrýda. Reseı telearnalary qazirgi tańda Reseı men Qazaqstanda ǵana erkin taralady.
2010 jyldyń birinshi jartyjyldyǵyndaǵy esep boıynsha, bizdiń elde 2697 BAQ jumys isteıdi. Qazaqtildi BAQ úlesi qoldanystaǵy BAQ-tyń jalpy sanynyń 19,1%-yn quraıdy, orystildi – 33,4%, buqaralyq aqparattyq quraldary qazaq jáne orys tilderinde 35% (taratylady) basylady, 12,5% – qazaq, orys jáne basqa da tilderde. Qazaqstan arnasy qazaq tiline tolyqtaı kóshkeni, bir arnanyń jabylǵany bolmasa odan beri eshteńe ózgere qoıǵan joq. Qazaqstanda emin-erkin taralatyn NTK, MIR, 31(STS), Evrazıa-1 sıaqty Reseı telearnalaryn aıtpaǵanda, kabeldik jáne spýtnıktik baılanys arqyly júzdegen Reseı arnalary qazaqstandyq kórermeni bar arna bolyp otyr. Otandyq aqparattyq agenttikter aqparattaryn túgeldeı reseılik BAQ-tan alady. Osyǵan deıin quzyrly oryndar kórshi eldiń aqparattyq yqpalyna tıym sala almady. Tipti tıym salý týraly sóz bolǵan emes. Joǵary bılik Qazaqstannyń ulttyq aqparattyq keńistigin qalyptastyrýǵa áli kúnge qaýqarsyz. Sondaı-aq, kórermenge álemdik deńgeıdegi arnalardyń tanymdyq baǵdarlamalaryn usyný qolǵa alynbaı keledi. Mysaly «National geographic», «BBC» sekildi arnalardyń qazaq tilindegi nusqasy joq. Bir ǵana kórshimizden úlgi, aqparat ala bermeı, aınalamyzǵa alysyraq kóz tastaǵanymyz jón bolar edi.
Nurǵalı Nurtaı
