Aqyn Oljas Súleımenov Qazaqstan men álemedegi sońǵy jańalyqtar týraly express-k.kz gazetine óz pikirin bildirdi.
Oljas Omaruly, kóptegen belgili adamdar reforma men El basy Nursultan Nazarbaevtyń parlament pen úkimetke jańa ýákilettilik berý týraly usynysyna qatysty óz pikirin bildirip jatyr. Sizdiń de oıyńyzdy bilgimiz keledi...
Prezıdent bul sheshimge kelmes buryn ony on ret oı eleginen ótkizdi. Bizdiń osy kúnge deıin júrgen jolymyz osy reformamen aıaqtalýy kerek edi. Árıne, bul ońaı sheshim emes.
HHİ ǵasyrdyń shyndyǵy sol – bul ǵasyrda totalıtarlyq memlektetterge oryn joq. Olar uzaq ómir súrmeıdi. Bul júıe jurtty jarylqamaıdy…
Endigi másele Nazarbaev aıtqan dúnıeniń is júzinde iske asýynda jatyr. Mine, sol kezde «murager» týraly áńgimeler de sap tyıylady.
Eger bul reforma is júzinde nátıjesin berse, halyq Nazarbaevtyń ornyna basqa-basqa emes Parlamenttiń keletinin túsinedi. Úkimet pen Parlament Memleket basshysynyń «murageri» bolmaq. Jańa prezıdent te osy eki organnyń aıtqanyna baǵynatyn, pikirine qulaq túretin bolady.Árıne, buǵan deıin áli biraz bar. Biraq, bul kún báribir keledi. Prezıdent usynǵan reformanyń maqsat osy.
«Ekspress K» gazetine bergen suhbatyńyzda álem soǵysqa toly degen edińiz. Qazir bolashaqty qalaı boljaısyz? Jańa saılanǵan prezıdent Donald Tramptyń jetekshi elderdiń arasyndaǵy jaǵdaıdy jaqsarta ma? Tynysh ómir súremiz be?
Tramp Reseıge «ıadrolyq qarýdyń arsenalyn azaıtaıyq, bir-birimizdiń pikirimizdi tyńdaıyq» dep otyr. AQSH-tyń NATO-daǵy áskerı ári qarjylyq qatysýyn azaıtý qajettigin de, eger sanksıalar Amerıka ekonomıkasyna kesirin tıgizse, odan bas tartý kerektigin de aıtqan osy Tramp. Kúni keshe «óndiris Amerıkanyń óz jerinde shoǵyrlanýy tıis, Oństústik Shyǵys-Azıadaǵy óndiris oryndaryn elge oraltyp, óz azamattarymyzdy jumyspen qamtýǵa tıispiz», dedi ol.
Anyǵynda, Tramp osynyń arqasynda jeńiske jetti. Ony Amerıka ǵana emes, Reseı de qoldady. Kreml taǵy da dúnıejúzilik soǵystyń bolǵanyn qalamaıdy.
Eger Tramp saılaýaldy baǵdarlamasynda aıtqan sózinde tursa, endeshe aldaǵy tórt jylda álemde tynyshtyq ornaıdy degen sóz.
Jaqynda siz «Kez-kelgen eldi turaqtylyqpen qamatamasyz etý úshin, ekonomıkalyq damý jetkiliksiz. Eń basty baılyqty joǵaltpaý qajet. Iaǵnı shyǵarmashylyq qalypty» degen edińiz. Munda kitap mańyzdy rol atqarady» degen edińiz.
Kitap oqý mádenıeti aqyryna jetti me? Kitaptyń taǵdyry ne bolmaq? Maǵan osy saýaldy kóp qoıady. Men de jaýap berýden jalyqpaımyn. Uly orys ádebıeti osy bir qıyn kezeńnen aman-esen ótedi. Ol óz oqyrmanyn qaıtaryp alady.
Al jazba ádebıet retinde HH ǵasyrdyń ekinshi jartysynan bastap qana qalyptasqan jas qazaq ádebıetine oqyrmanynan aıyrylý sonaý fólklor dáýirine qaıta oralýmen birdeı. Jazbasha ádebıetsiz qazaq tilin shyn mánindegi memlekettik tilge, ultaralyq qatynas tiline aınaldyrý múmkin emes.
Ótken jyly Qazastanda sizdiń qatysýyńyzben «Baıtaq bolashaq» atty Ekologıalyq aláns quryldy. Bul qoǵamdyq birlestik qandaı máselelerdi kóteredi jáne ony qalaı sheshedi?
«Nevada-Semeı» KSRO men Qazaqstandaǵy alǵashqy ekologıalyq qozǵalys boldy. Biz ıadrolyq lastanýmen kúrese bastadyq. «Taza aýa, taza jer, taza sý, taza el!» uranyn Ekologıalyq alánsqa tartý etpekpiz. Men atalmysh alánstyń qurmetti prezıdentimin. Jaqyndy bizdiń eki tilde «Taza el» atty gazetimiz jaryq kóredi. Onyń redaktory retinde jýrnalıs, tarıhshy, fılosof Seıdahmet Quttyqadamdy shaqyrdyq.
İsterińizge sáttilik tileımiz!
Raqmet!
