Ashýra – Mýharram aıynyń 10-shy kúni toılanatyn sheıit musylmandarynyń eń negizgi merekesi. Álemniń 15 paıyzyn ǵana quraıtyn sheıit musylmandary bul meıramdy erekshe atap ótedi eken. Biraq basqa memleketter úshin naǵyz qantógistiń ózi bolyp sanalatyn meıramda adamdar qoldaryna ótkir pyshaq, taıaq, odan qalsa, qylyshtaryn aspandatyp, alańǵa jınalady.

Úndi halqynyń meıramdy atap ótý sáti

Ashýra – 680 jyly Kerbel soǵysynda qaza tapqan Muhammed (s.ǵ.s) paıǵamdardyń nemeresin eske alý kúnine oraı toılanatyn meıram. Sheıitter dep atalyp ketken Irak, Iran, Bahreın, sondaı-aq Aýǵanystan, Pákistan, Lıvan, Saýd Arabıasy eldi mekenderinde ómir súretin musylman halqy paıǵambarymyzdyń nemeresi Hýseın ıbn Alıdi erekshe qadirleıdi, eń basty ımamy retinde sanaıdy.

Aýǵan halqynyń qandy dástúri

Musylman halqy úshin Ashýra merekesi – aza tutý kúni. Hýseınniń naǵyz erlik ólimin eske túsirip, ádildik jolynda bári jylaıdy. Bul meıramdy tatarlyq musylmandardyń da keıbiri toılaıdy eken.

Úndi azamatynyń aza tutý kúniniń belgisi retinde balanyń terisin qanǵa boıaý sáti

Bul kúni er adamdardyń ulttyq sherýi ótedi. Hýseın batyrdyń atyn joqtap óz-ózderine pyshaq suǵady, qatty taıaqtarmen uryp, denelerin qyzyl qanǵa boıaıdy.

Sondaı-aq, XVI ǵasyrda shyqqan «Qınalǵandar baqshasy» kitabynda Muhammed paıǵambardyń nemeresin joqtaý maqsatynda ótkiziletin meıram jaıynda jazylǵan.

Meıramǵa áıel adam da qara tústi kıimmen qatysa alady 

Alaıda, keı memleketterde meıram qantógissiz toılanady.

Gúlim JAQAN