Álıhan BÓKEIHANOV
Býtyr.
Máskeý shaharynyń túbi edi.
(Bul dúnıeniń zulymdyǵy túnegi).
Bókeıhanov eń sońǵy ert sóıledi
otyz jeti.
(jyldyń sońǵy túni edi):
Barsha qazaq syıatyndaı
júregim
Sonsha úlken jaralǵanyn bilemin!
Qoldan ketken azattyǵyn qazaqtyń
Qaıtarýǵa kelgen jannyń biri edim.
Qaıran halqym!
Qaıratyńda bar ma min.
Seniń sheksiz ǵumyryńa, ardaǵym,
Mynaý shekti ǵumyrymdy arnadym.
Alash týyn ustadym men qolyma –
Ustadym men bar qazaqtyń armanyn.
Memlekettik!
bar maqsutym – oı-qaıǵym
(Týar ma eken?)
Týady ǵoı ondaı kún.
Maǵan taǵy ǵumyr kelse ǵaıyptan
Men qazaqqa qyzmet etpeı qoımaımyn!!!
Jany sergek.
Táni tozǵan – túri eski
Álıhannyń demi bitti, úni óshti.
Qandaı qatal taǵdyrmenen tiresti
Qandaı asyl maqsut úshin kúresti.
Qan sasyǵan qyzyldardyń túrmesi –
Býtyr.
(Máskeý shaharynyń irgesi).
Asyl jany denesinen bólindi.
Otqa aınaldy Álıhannyń múrdesi.
Mámbet QOIGELDİ:
(Monolog ornyna)
Ómirimniń jylýy men jaryǵyn
Ótken shaqtyń tartýy dep tanydym.
Meniń ultym ǵumyr súrdi qashannan,
Qaıdan aldy parasatyn tamyryn?!
Kúsh-qýat ber tarıhymdy tanýǵa
Taǵy,
bitpes mahabbat ber Táńirim!
Eski súrleý, eski tilek sanadaı
Saǵym japqan qasıetti dalam-aı!
Aman ótken ǵasyrlardan, qaterden
Balalaryn jetektegen anadaı.
Qaıratyńdy, aıbatyńdy tabam ba,
Batyrlarym, aqylmanym-danam-aı!
Alashym-aı, ardaǵym-aı, sen desem
Emirenem, tebirenem qaradaı.
Asyl halqym bar jylýyń, jaryǵyń
Myń jyldardan bastalǵanyn tanydym.
Ótken shaqqa sapar shegem jaıaýlaı
Bir basylmaı, saǵynyshym-saryǵym.
Sonsha súıdim kósemderin alashtyń,
Barmysyńdar menshe súıgen taǵy kim?!
Tarıh meniń bar ómirim-baqytym.
Múmkin men de tarıhymnyń baǵymyn.
30.09.2016 j.
ALASH ÁSKERİ
(Otynshy Áljanǵa)
Sonsha bıik qalqan edi qaıratym,
Yq jaǵyna barsha qazaq sıǵandaı.
Keń dalanyń bulaqtary, ózeni
bar aǵysyn tamyryma quıǵandaı.
Qýat berdi aq borany Arqanyń,
bar ekpinin bir boıyma jıǵandaı
Arpalystym,
qalyń elim qazaqtyń
«baǵy qaıtty» degen sózge ılanbaı.
Biz bolmasaq – Alash, óziń bolmasań,
Kim bar endi jaýdyń betin tıǵandaı!
Qan tógýge qumar emes edim men
shyn aıtamyn – shynym osy ımandaı...
Qazaǵyma qas oılasań qaısynyń,
Qyr jelkeden qıyp túsem qınalmaı.
Qarsh etkizip qyrshyn taldy qıǵandaı,
qıyp túsem oılanbaı da qınalmaı.
Jel ótinde, jaý betinde qalqanmyn
barsha qazaq yq jaǵyma sıǵandaı.
Barqytbelde
saı-salasy býlanǵan.
Ótti talaı asyl arman qýǵan jan.
Bul óńirde Qabanbaıdan bastalar
Qazaq úshin qan tógýge týǵan jan.
Al bertinde,
myńdap ketti-aý bozdaqtar.
«Alash!» degen azat oıǵa ýlanǵan.
Osy mańda qyzyldarmen atysyp,
Otynshy Áljan berilmeýdi uıǵarǵan.
Osynda ólgen.
Qoldarynda tý qalǵan...
Jaıly kólik, jazyq jolda jaı sózben
zýlap ótip bara jattyq
Úrjardan.
JARTY JAŃQA
(Mirjaqyptyń sońǵy sózi)
Men bitken oıpań jerge alasa aǵash,
Emespin jemisi mol tamasha aǵash.
Qalǵansha jarty jańqa men seniki
Ala ber keregińe jarasa, Alash!
(Ákem jattatyp edi)
Qaıǵy japqan meniń baıtaq Turanym!
Qalyń qazaq – qaıran Alash uranym!
Sońǵy demim biterde de
sen úshin
jaratqannan táýelsizdik suradym.
Bul sońǵy sóz.
(Bul da meniń jeńisim).
Aǵashyńmyn qaıystyrǵan jemisin.
Topyraǵyńda máńgi qalsyn tamyrym.
Maıysaıyn.
sońǵy dánim sen úshin
Qýrap baram – bul ómirden jas ótip.
Otyńa jaq meni qıyp áketip.
Alashym-aý
sońǵy jarty jańqam da
Bir sen úshin sáýle shashsyn lap etip.
Úmit bitpeı
bitti meniń qýatym.
Elesteısiń azattyq kún týatyn.
Tamyzdyq qyp meniń jarty jańqamdy
Jyr jazady-aý, júz jyldan soń bir aqyn.
Kómeıinen áreń ótip bar úni,
Janyn terbep sońǵy sózdiń saryny.
Jaýap berip otyr sońǵy tergeýde
«Halqym» degen zamanyn nar uly
Kisen qysqan qol-aıaǵy qurysyp,
Bitip bara jatyr edi qarymy.
Aldyndaǵy tastaı salǵan paraqtan
Aǵaıynnyń qoltańbasyn tanydy.
Jeltoqsanda.
Arqa.
Aıaz úskirgen.
Tergeýshi tur suraq qoıyp mysqylmen.
– Bul qazaqty súıesiń be sen taǵy
«Atylsyn!» dep aryz bergen ústińnen?!!!
Mynaý sózge bar qaıratyn urlatyp,
Alǵash ret jasyp turdy Mirjaqyp.
«Súıetuǵyn odan basqa halqym joq,
súıemin ǵoı, súıem!» dedi, –
til qatyp.
Jarty jańqa qarańǵyda lap etti
Kúlge aınalyp bara jatty bir baqyt.
Jomart aqyn janyn berip surady,
Kesheýildep keldi aqyry bul ýaqyt.
Esh sebepsiz súıetuǵyn halqyna
Jyrǵa aınalyp jamyrady Mirjaqyp.
Jarty jańqa jalyndatyp ózegin
Aqyn otyr arýaǵymen syrlasyp.
QAJYQUMARǴA
Qaısarlyq jaıly óleńdi
qanjarmen tasqa qashadym.
Óleńniń atyn men endi
«Qajyqumar» dep atadym.
Saǵynysh kernep denemdi,
ernimdi tosyp samalǵa,
at qoıdym bitpeı óleńdi
Qajyqumar dep oǵan da.
Betimnen súıip zamana,
Qasyret jaıly jazbadym.
Oǵan da seniń, Qajy aǵa,
atyńdy qoıa jazdadym.
Qamalap sıqyr syrly bir
jaǵanyń dámi buıyrmaı,
muhıtta qaldyń bir ǵumyr
shólmekke salǵan dıýdaı.
Ultyńnyń rýhy atandyń.
Aq tániń alys qaldy ári –
Sháýeshek deıtin shahardyń
Qalqalap jasyl taldary.
