Adamdardyń kóbi ólimnen qorqady. Indonezıanyń Sýlavesı aralynyń turǵyndary úshin qaıtys bolǵandar kúndelikti ómiriniń bir bólshegi bolyp qala beredi dep jazady Qamshy AA bbc.com-ǵa silteme jasap.
«Ákeńiz qalaı?» dep surap jatyr úı ıesinen kelgen qonaq. Bir sátte barlyǵy úıdiń buryshyna kóz tastady. Onda túrli-tústi kerýette qarıanyń múrdesi jatyr.
«Áli aýyryp jatyr» dep jaýap qatty qyzy Mamak Lısa. Ol ornynan turyp, qaıtys bolǵan ákesine «Áke, sizge qonaq kelip tur» dedi.
Odan keıin meni Paýlo Sırındoımen tanysýdy usyndy. Onyń denesi sur túske engen. Qalǵan denesi birneshe qabat kıimmen jabylǵan.
«Atamyz nelikten uıyqtaı beredi» dep surady nemereleriniń biri. «Ata, tur! Júr oınaımyz» dep aıqaılady ekinshisi.
"Tsss... Atalaryńdy mazalaýdy qoıyńdar. Ol uıyqtap jatyr. Óıtpegen jaǵdaıda ol ashýlanady» dedi Mamak Lısa.
Bul adam Paýlo Sırında. Ol 12 jyl buryn qaıtys bolǵan. Alaıda onyń otbasy oǵan tiri adam sekildi qaraıdy. Sebebi Toradje aımaǵyndaǵy dinı senim boıynsha Sýlavesı araly osy dúnıe men qaıtys bolǵandar áleminiń tabaldyryǵy dep esepteledi.
Ólgen adamnyń týystary qaıtys bolǵan adamnyń kıimin aýystyryp, aýrý adamǵa qaraǵandaı kútedi.
Buryn máıittiń denesin arnaıy japyraqtar men shóptermen súrtken. Qazir formalın ıneksıasyn egedi.
Máıit jatqan bólmeden hımıalyq zattardyń ıisi múńkip turady.
Toradjı halqy qaıtys bolǵan adamnyń jerleý rásimin saltanatty túrde ótkizýge materıaldyq jaǵdaıǵa jetkenshe, qaıtys bolǵan adamdy úıde ustaıdy. Olar mundaı rásimdi ótkizý úshin kóp jyldar boıy aqsha jınaıdy.
Men Dengen esimdi azamattyń jerleý rásimine qatystym. Ol bir jyl buryn qaıtys bolǵan. Onyń jerleý rásimi 4 kúnge sozyldy. Ol ýaqytta týystary 24 sıyr men júzdegen shoshqany qurbandyqqa shaldy. Onyń etin qonaqtarǵa taratty. Dengenniń balasy jerleý rásimine 50 myń dollar ketkenin aıtady.

Odan keıin qaıtys bolǵan adamnyń aǵashtan músini jasalady. Oǵan keıde shashyn da paıdalanady. Músindi kıindirip, áshekeı kıgizip ilip qoıady. Qaıtys bolǵandar basqa álemnen bizdi baqylaıdy dep senedi. Alaıda munymen qaıtys bolǵan adam men tiri adam arasynda fızıkalyq jáne moraldyq baılanysy úzilmeıdi.
Endı Tandı Lolo esimdi profesor muny tiri adamdar men qaıtys bolǵandardyń arasynda áleýmettik qarym-qatynas dep ataıtynyn aıtty.

Zıratty ashty. Aýada mýskýs pen formalınniń ıisi taralyp ketti. Ájeıdiń aq shashy artqa qaraı taralǵan. Onyń bet-álpeti ólgen adamǵa emes, músinge uqsaıdy.

Marıamen barlyǵy kórisip, estelikke fotoǵa túskennen keıin ony aq mataǵa orady da aýyldy aralatty. Alaıda qazirgi kezde aýyldy aralatý ádisi qalyp barady. Sebebi kóbi qazir alýk todolo dinin ustanbaıtyn bolǵan.

Bul materıal Bı-bı-sıdiń «Adam ómirindegi oqıǵalar» (Life stories) jelisinen úzindi.