Týǵan kúndi kópshiligimiz asyǵa kútemiz. Syılyq alý, kópshiliktiń yqylasyna bólený, jyly lebizder estý – izgiliktiń bári osy ataýly kúnde bolyp jatady. Týǵan kúndi toılaý qaıdan shyqty? Osy suraqqa Qamshy aqparattyq agenttigi jaýap izdep kórdi.
Tarıhqa úńilsek, ertede faraondar «Qudaıdyń balalary» bolyp esepteldi, olardyń dúnıege kelgen kúnderi memelekettik mereke sanalatyn. Bul ataýly kúnde árbir turǵyn patshaǵa shamasy jetken eń baǵaly syılyq ákeletin. Patshaıymdardyń týǵan kúninde árbir qyzmetker patshaıymdy tańǵaldyrý úshin adam tatyp kórmegen jemis-jıdekterdi alys-alys jerlerden aldyratyn. Patshaǵa arnap eń ádemi janýarlardy qurbandyqqa shalý erekeshe qurmettiń belgisi bolyp eseptelgen. Osydan keıin, halyq ózderiniń otbasyndaǵy basty tulǵanyń dúnıege kelgen merzimin atap ótýdi dástúrge aınaldyrǵan. Osylaısha, týǵan kún qoǵamnyń árbir múshesi úshin atalýy kúnge aınalǵan.
Bizdiń búgingi kúnde týǵan kúndi tortpen ótkizý dástúri nemis halqynan shyqqan. Olar týǵan kún ıesin erte oıatyp, shaqyrylǵan qonaqtarǵa birge daıyndalyp, keshki as bastalmas buryn úıdiń otanasy ázirlegen bálishke balaýyz ornatyp, týǵan kún ıesine usynǵan. Týǵan kún ıesi ishinen tilek aıtyp, balaýyzdy óshirgen. Osy sát saltanatty otbasylyq dastarhannyń ashylý belgisi bolyp eseptelgen.
Ejelden, shirkeý sekildi dinı oryndar týǵan kún toılaýǵa ruqsat bermegen. Sebebi, adam jasy qanshalyqty ulǵaısa, onyń kúnálary da sonshalyqty kóp bolady. Mundaı jaǵdaıdy toılatý durys emes dep eseptelgen. Qaıta órleý dáýirinen bastap, atalǵan yrymdy basqasha túsindirýshiler paıda boldy: adamǵa bir jas qosylsa, ol Qudaıǵa bir taban jaqyndaıdy. Qazirge deıin, osy dástúr boıynsha ártúrli dinderde týǵan kúndi jyly lebizder aıtyp, jaqyn adamdar arasynda toılaýǵa ruqsat berilgen. Alaıda, ony shýlatyp, alkogoldi paıdalanyp, es ketkenshe toılatýǵa eshqandaı dinde ruqsat berilmegen.
Qalaı bolǵanda da, jyldyń 365 kúniniń bir kúnin erekshe qarsy alyp, ózińe nazar aýdaryp, jalǵyz emes ekenińdi seziný artyq etpesi anyq. Týǵan kúnde ystyq yqylasqa bóleıtin jaqyndaryńyz kóp bolǵaı!
Daıyndaǵan: Alına Bolatbek
