- Naǵashy atalarym Almatyǵa 1860-shy jyldary kelip qonystanypty. Qazirgi aerovokzaldyń ornynda sol aǵaıyndy Súleımen, Múmsary degen kópesterdiń jaılary turady eken. Qarakesek babamyzdan taraǵan kisiler. Bekmuhamed, Dosmuhamed, Jaqypbek degender ótipti. Osylardyń birinen Muhamedjan atam týady. Bu kisiden – Ahmetjan naǵashym jáne apaly-sińlili Bıbinur apam men Bıbijamal anam týǵan. Meni tárbıelegen - Bıbinur apam. Nege deseńiz, anam kóbine jumystan bosaı almaıtyn.
- O kezde Almatyda qazaqsha bilim beretin bir ǵana 12-shi mektep-ınternat bolypty. Oǵan shalǵaı oblystardan keletin malshylardyń ul-qyzdary men jetim balalar ǵana qabyldanǵan kórinedi. Sondyqtan, meni amalsyz orys mektebine bergen sıaqty. Ákem kanıkýl saıyn poıyzǵa otyrǵyzyp aýylǵa, Jýalyǵa jiberetin-di. Endi oılasam, elge jat bolyp ketpesin, atajurtynan tamyry úzilmesin deıdi eken ǵoı. Jazdaı aýylda júrgende yzalanyp, jyndanǵan kezderim de esimde. Sebebi, joldastarymnyń bári demalysta ne Qara teńizge «Artekke», bolmasa, Baltyq jaǵalaýyna, Máskeý, Lenıngrad, Kıevke ketedi. Qalaı yzalanbaısyń? Biraq Qudaıǵa shúkir, ákem qaýiptengendeı, tamyrym shabyla qoıǵan joq...
- Kúlásh táte Baıseıitova jıi soǵatyn bizdiń úıge. Meniń anam sahnaǵa shyǵyp kórmegen adam. Biraq, úıde Kúlásh apaı ekeýi qosylǵanda mamam ándi kádimgishe shyrqatatyn.
- 1-shi jılkombınatta turdyq. Qazirgi Qabanbaı batyr atamyz ben Fýrmanov kósheleriniń qıylysy. 2-shi jılkombınatta Dmıtrıı Snegın, Taıyr Jarokov, Jumaǵalı Saın aǵalar turǵan. 3-shi jılkombınatta Kárim aǵa Myńbaev, Juban aǵa Moldaǵalıev, Áljappar Ábishev aǵalar bar. Naǵyz mádenı ortalyq dese artyq emes. Bári bir-birimen keremet aralasatyn. «Lenınshil jastan» da keletin adamdar kóp. Anam keıde «úlken sháýgimdi qoı» dep zvondaıdy. Demek, ózimen birge qyzmet etetin jýrnalıs aǵalarym keledi degen sóz. «Kishi sháınekti qoı» dese, ózi ǵana keledi. Men de shesheme anda-sanda komýtator arqyly qońyraý shalyp turýshy edim. Onan keıin sıfrly telefondar keldi ǵoı. 53-48 nomeri arqyly teretinmin. Muny da umytpappyn...
(Baqytjan aǵa toǵyz-on jasar kezinde úrikken attan jyǵylyp mert bolǵan óziniń Sholpan ápkesi esine túskende kózi botalap, birtalaı qamyǵyp qalady)
- Almaty aımaǵy aýyldarynyń biri anamdy qonaqqa shaqyrypty. Ondaǵylar taý ishinde batyrdyń qyzy dep Sholpandy atqa mingizedi. Onysy ataqty sáıgúlik eken. Jazmysh pa... Sodan qulaǵan ǵoı. Ákem qyrqynshy jylǵa deıin anammen birge Qıyr Shyǵysta, odan Jıtomırde áskerı qyzmette júrgen-di. Sonda aralaryndaǵy osy kishkentaı Sholpannyń árbir qylyǵyna súısinip, dostaryna meniń tentek qyzym sóıtti dep máz bolyp, aýzynan tastamaı aıtyp otyrady eken. Perzent ólimi ońaı tıe me? Esine túsken saıyn, «qaramadyń, ıe bolmadyń» dep, anamnan kórgendeı bolyp, qatty qıaldanatyn edi...
(Sholpan, rasynda da, ákesi ishteı zor úmit kútken óte alǵyr búldirshin bolypty. Qapıada súıikti qyzynan aırylýy batyrdyń júregin qansyratyp, máńgilik jazylmaıtyn jaraǵa aınalǵan).
- Men de jastaı mertigip, kóp azap shektim. Keıin birde ákemniń: «Ejelgi uǵym boıynsha ata-baba, áke-shesheniń kúnásin urpaǵy kóteretin túsinik bar. Ras nárse. Qazaq «zaýal» degendi beker aıtpaıdy. Árbir teris áreketiń aldyńnan shyǵatyn sát týady. Qansha jaltarsań da jaýaptan qutyla almaısyń. Elimdi qorǵadym degenimmen, kóp qan tókkenim anyq. Sonda maǵan qarsy atylǵan oq jazataıym saǵan tıip ketpedi me eken?!» dep tolǵanǵany esimde.
– Ákemniń irgeni aýlaq salýy, árıne, anama jeńil tımedi. Biraq, ol bárine de shydady. Kishkentaı kezimde men de nalydym ǵoı, talaı... Kóp jáıtti tereń túsine qoımasam da, renjidim, ókpeledim ákeme... Bul qalaı, nege ketti, nege qasymyzda bolmaıdy, nege birge turmaımyz degendeı. Sonda anam: «Ákeńdi sókpe! Ákeńdi eshqashan da jamandaýshy bolma!» deýshi edi. Áıteýir, kúder úzgen joq. Ómir boıy kútti ǵoı..."
Baqytjan Momyshulynyń áńgimesin óz aýzynan 2006 jyly kúz aıynda jazyp alǵan Qultóleý Muqash, "Jas qazaq" gazeti
