Osy ýaqytqa deıin alyp qashýǵa baılanysty túrli soraqy oqıǵalardy estip te, kórip te júrmiz. Alaıda 14 jastaǵy qyzdy zorlyqpen alyp qashyp, ony zorlaý alyp qashý saltynyń qasiretti kórinisi shyǵar. Eskirgen sana men salttyń qurbanyna aınalǵan qyzdyń anasy shyndyq izdep elden kómek suraýda. Beıtanys jigit 10 mamyr kúni densaýlyǵy nashar, 8-synypta oqıtyn qyzdy alyp qashyp, zorlaǵan. Jigit qyzdyń qolyn qaıyryp kólikke salyp alǵan. Keıin elektrshokerdi qoldanyp qyzdy qorqytypty. Kómektesetin eshkim bolmaǵan. Baıǵus qyzdy «Eger bireýge habarlasatyn bolsań áke-shesheńdi, baýyrlaryńdy óltiremin, olardyń quny men úshin kók tıyn»,- dep qorqytqan. Sol jerdegi páterlerdiń birinde qyzdy sheshindirip, zorlaǵan. Qyzynyń ar-namysyn qorǵaǵan ana óz beınesin halyqqa kórsete almady. Ol oqıǵany bylaısha baıandap berdi.
«Qyzym saǵat azanda saǵat 8:00-de sabaqqa ketken. Keshikkennen keıin qyzyma telefon soǵyp habaryn bilgim keldi. Biraq tutqany bir bala aldy. Sodan bireý alǵannan keıin men aıǵaı-shý shyǵardym. Álgi bala maǵan «qyzyńyz bizdiń úıde, ýaıymdamańyz aıypshy barady», - dep óshirip qoıdy. Tutqany qoımas buryn meniń mektep qabyrǵasyndaǵy densaýlyǵy joq qyzymdy qalaı alyp ketip otyrsyń degen suraǵyma «Aıypshylar barady, solar jaýap beredi»,- dep jaýap berdi. Keıin bir emes birneshe ret habarlastym. Qyzymmen tildese almadym. Biraz ýaqyttan keıin polısıa qyzmetkerlerine baryp aryz jazdyq. Zań qyzmetkerlerin qosyp alyp qashqan jigitti izdeýge jiberdi. Báıdibektegi mektep dırektory, zań qyzmetkeri jáne týystarymmen qyzymdy alyp ketken balanyń úıine bardyq. 2 mashına bolyp shyqtyq. Polısıa qyzmetkerleri telefon nómiri arqyly jigittiń Sastóbeden ekeni anyqtaldy. Sodan keıin Sastóbeden álgi balany izdedik, adamdardan surastyrdyq. Surastyra kele bir bala bir týysqanynyń úıin kórsetken. Qyzymnyń qaıda ekenin biletin jas bala «shý shyǵarmańyzdar, barlyǵyn durystap shesheıik»,-dep aıtty. Keıin bizge qoqan-loqy kórsetti. Qasymyzda polısıa qyzmetkerlerń bar, olarǵa da biraz áńgime aıtty. Álgi alyp qashqan jigit qoqan-loqy kórsetken jigittiń naǵashysy eken. Álgi jigit «Ne isteı alasyńdar, isteıtinderińdi istep alyńdar», -dep ózimizge til tıgizdi. Eshqandaı nátıje bolmaıtynyn bilgen soń qyzymyz úshin jalyna bastadyq. Jalynyp júrip Belovodqa bardyq. Belevodtyń ortalyǵyna qyz ben jigit keldi. Sosyn olar «qyzdaryńyzdy alyp kete berińizder»,- dep aıtty. Polısıa qyzmetkerleri de «Jigit bizdiń qolymyzda, odan biz jaýap alamyz, sizder qyzdaryńyzdy alyp kete berińizder»,- degen soń qyzymyzdy alyp kettik. Kelesi kúni prokýratýraǵa bardyq. Shyndyqty aıtyp jatqanda olar qyzymdy ǵana alyp qalyp maǵan ket dep aıtty. «Qyzdyń ózi jaýap beredi, sen ket», - dep aıtty da, meni shyǵaryp jiberdi. «Aqyr aıaǵynda eshqandaı is qozǵaı almaımyz, qyzdaryńyz aman-esen»,-dep bizdi shyǵaryp tastady».
Alaıda tergeý qymetkerleri qyzdyń bala kezinen sóıleý qabileti damymaǵandyqtan, kóptegen suraqtarǵa jaýap bere almaıtynyn eskermegeni belgili boldy.
Keıin qyzdyń otbasy İİB-na baryp qaıtadan aryz jazǵan. Alaıda aryz qabyldandy degen qaǵaz berilmegen. 11-mamyr kúni qyzdy arnaıy saraptamadan ótkizgen. Teksergennen keıin qyzdyń anasy saraptamanyń nátıjesin túrli syltaýlarǵa baılanysty 1 apta boıy ala almaǵan. Keıin sol jerdegi qyzmetkerler saraptama nátıjesin tek tergeý qyzmetkerleri ǵana ala alatynyn aıtqan. Alaıda nátıjesin surap jalynǵan anaǵa belgisiz áıel «İshki ister basqarmasyna baryp is qozǵańyzdar»,-dep aıtypty. Qyzdyń oń qolynda kógergen izder bar eken. Baıǵus qyzynyń zorlyq kórgenin anasy saraptama nátıjesin estigennen keıin ǵana bilgen. İİB-na barǵan kezde olar taǵy da syltaý aıtyp, kútý kerektigin aıtqan. Qyzdyń otbasy taǵy da biraz ýaqytty kútýmen ótkizdi. Birneshe ýaqyt ótkennen keıin İİB-nyń qyzmetkerleri saraptamanyń nátıjesin aıtady. Olar «qyzdaryńyz bul oqıǵadan buryn jynystyq-qatynasqa túsken, qyzdaryńyzdan surańyzdar»,- dep ata-anany kináli etip qoıypty.
Alyp qashýdyń qurbany bolǵan qyz burynnan júrek aýrýymen aýyrady eken. Anasynyń aıtýy boıynsha, qyz úıden eshqaıda shyqpaǵan. Qazirgi kezde qyz arnaıy apparatpen júr eken. Kinásiz qyz kez-kelgen ýaqytta júregi qysylyp, talyp qalatyn bolǵandyqtan únemi anasynyń kóz aldynda júrgen. Qazirgi kezde eshqandaı is qozǵalmaı jatyr. Alyp qashqan jigitten tipti jaýap ta alynbaǵan.
Biraz ýaqyt ótken soń «Qoldarynan kelgenin istep alyńdar. Kóksegenderiń aqsha ma? Álde ákeńniń astyna mashına alyp bereıin be? Meni sottatyp ne bitireksińder?»,- dep qylmysker jigit qońyraý shalyp, qoqan-loqy kórsetken eken.
Shaıan İİB-daǵy aǵa tergeýshiniń esimi Batsaqanov Asqar. Ol bar shyndyqty jasyryp otyr. İİB-nyń jalǵan jala jaýyp, beıkúná qyzdy aıyptaǵandyqtan qylmystyq is qozǵalmaı otyr.
«Aınalaıyn qazaǵym shyndyqta ashýǵa kómektesińizder. Alyp qashqan jigit jazasyn alsyn. Basqa eshteńe suramaımyn sizderden. Qyzymdy aqtap berińizder», dep aǵyl-tegil jylaǵan ana halyqtan kómek suraıdy.
Burynǵy qazaq qyzyn qonaq dep tórge shyǵarǵanda, qazirgi qazaq qyzdy qýyrshaq sekildi kórip, qalaǵandaryn jasap jatyr. Ata-babamyz shyndyqty qoryqpaı betke aıtsa, qazirgi qoıan júrek, túlki kózdi adamdar shyndyqty aqshamen jasyrǵysy keledi. Osylaı jalǵasa bersek ońarmyz, bolashaqta. Syrttaı keremet bolǵan elimizdiń ishi qara tútinge tolyp qalǵanyn sol tútinge tunshyqqanan keıin baıqaıtyn shyǵarmyz. Qaıran tekti qazaǵym, qashan oıanatyn kúniń týar eken?!
Qamshyger:Ásel Bolatqyzy
