2016 jyly OPEK Uıymǵa múshe emes 11 memleketpen qarym-qatynas ornatyp, yntymaqtastyqtyń jańa dáýirine qadam basty, ol elderdiń qatarynda Qazaqstan da bar. Bul óz kezeginde tarıhı Yntymaqtastyq jónindegi deklarasıanyń qabyldaýyna negiz boldy. Qatysýshy memleketter alǵashqy 6 aı merziminde óndiriske erikti túrde túzetýler engizýge mindetteldi. Atalǵan túzetýler 2017 jyldyń 1 shildesinen bastap 9 aıǵa uzartyldy. Túzetýlerdiń maqsaty - álemdik ekonomıka, ónerkásip jáne óndirýshiler men tutynýshylar múddelerine munaı naryǵynyń turaqty damýyn qamtamasyz etý. Bul týraly EKSPO-2017 kórmesi aıasynda, Munaı eksporttaýshy elder uıymynyń (OPEK) Arnaıy kúni barysynda, Aqparat qyzmetiniń basshysy Hamıd Hasan málimdedi. Ol óz sózinde, qazirgi kezde OPEK Uıymy Qazaqstanmen yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa múddeli ekendigin atap ótti, dep habarlaıdy Qamshy.kz aqparat agenttigi EKSPO kórmesiinń medıa-ortalyǵyna silteme jasap.
EKSPO-2017 kórmesiniń «Bolashaq energıasy» taqyryby zaman aǵymyndaǵy basty máseleniń talqylanýyna negiz boldy. Dúnıejúzilik qaýymdastyqtar energetıka salasyndaǵy jahandyq máselelerdi sheshý jolynda jumylyp jumys isteýi tıis. OPEK ósim men órkendeýdiń negizine aınalǵan turaqty damýǵa úlken mán bóledi. Atap aıtqanda, ekologıalyq saıasat turǵysynda OPEK ózara baılanysty eki máseleni - jóneltilim qaýipsizdigin jáne ádilet qaǵıdalaryn jiti baqylaýyna alǵan. Qazirgi tańda Qazaqstanmen tarıhı yntymaqtastyqtyń jemisin kórýdemiz, sebebi munaı naryǵy tepe-teńdikti saqtaýda. Qazaqstan - OPEK-tiń mańyzdy seriktesi. Bolashaqta yntymaqtastyǵymyzdyń nyǵaıýyn asyǵa kútemiz», - dep qorytyndylady Hamıd Hasan.
Óz kezeginde QR Energetıka mınıstriniń orynbasary Maǵzum Myrzaǵalıev EKSPO-2017 kórmesi energıa saqtaý salasynda ozyq álemdik tehnologıalar, balamaly energıa kózderin paıdalanýda sońǵy ázirlemeler men tehnologıalardy tartýǵa múmkindik beretindigin atap ótti. Sonymen qatar, Abý-Dabıde munaı óndirisiniń kólemin qysqartý jónindegi tehnıkalyq konferensıa týraly baıandady.
«Aǵymdaǵy jyldyń qańtarynda Qazaqstan OPEK aldynda óz mindettemelerin oryndady: táýligine 1,673 barel munaı óndirdi jáne esepti kezeńde aǵymdaǵy jyldyń qańtar-sáýir aılarynda munaı óndirý táýligine 1,713 mıllıon bareldi qurady. Aǵymdaǵy jyly Abý-Dabıde Kýveıt jáne Reseı Federasıasynyń tóraǵalyǵymen OPEK Monıtorıń jónindegi komıtetiniń tehnıkalyq konferensıasy ótti. Konferensıa barysynda munaı óndirisi kólemin qysqartý týraly eldermen buryn qol qoıylǵan kelisimdi júzege asyrý máseleleri qarastyryldy. Qazaqstan atalǵan kelisim boıynsha óz mindettemelerin oryndaıtynyn, bekitilgen deńgeıde munaı óndirýdi jalǵastyratyndyǵyn habarlady. Qazaqstan OPEK-pen ózara tıimdi yntymaqtastyqty odan ári nyǵaıtý úshin syndarly dıalogqa árdaıym daıyn», - dep atap ótti Maǵzum Myrzaǵalıev.
OPEK elderi jańartylatyn energetıkany damytý úshin úlken jumys atqarýda. Uıymnyń eń iri músheleriniń biri - Saýd Arabıasy álem boıynsha elektr energıasyn alý úshin munaı óndirýden birinshi oryndy alady. Saýd Arabıasynyń kún elektr stansıalary jergilikti element bazasyn paıdalaný arqyly qurylady. Sonymen qatar, BAÁ 2050 jylǵa deıin balamaly energıany damytýǵa 163 mıllıard dollar qarjy salýda josparlaýda. Bul BAÁ-ge kún elektr stansıalarynan jartylaı tutynatyn energıany alýǵa múmkindik beredi. Qazirgi ýaqytta memleket energıanyń 90%-dan astam bóligin tabıǵı gazdy jaǵý arqyly alady.
Aljır jalpy qýaty 4 GVt-tan astam bolatyn úlken kún elektr stansıasyn qurýda. Saýd Arabıasyndaǵydaı, elde kún energetıkasyn damytýdyń ónerkásiptik negizi qurylady.
Atap óteıik, OPEK – munaı óndirý úlestemesin baqylaý maqstynda munaı óndirýshi elder qurǵan halyqaralyq úkimetaralyq uıym. OPEK quramyna Aljır, Angola, Venesýela, Gabon, Iran, Irak, Kýveıt, Katar, Lıvıa, BAÁ, Nıgerıa, Saýd Arabıasy, Ekvatorlyq Gvıneıa jáne Ekvador kiredi. OPEK elderiniń munaı qory qazirgi ýaqytta 1 199,71 mlrd bareldi quraıdy. Uıym músheleri álemdik munaı qorynyń 2/3-in baqylaıdy. Olardyń úlesi álemdik munaı óndirisiniń 35% nemese álemdik munaı eksportynyń jartysyn quraıdy.
