Áńgime QR İshki ister mınıstri týraly. 2011 jyldyń sáýirinen beri bas polıseı laýazymyn atqaryp kele jatqan Qalmuhanbet Nurmuhanbetuly týraly jurtshylyqtyń pikiri ártúrli. Ol pikirlerge jeke-jeke toqtalyp otyrmaı, tek Úkimet quramy birneshe ret jańaryp, mınıstrler biri kelip, biri ketip jatqanda Qasymovtyń áli kúnge mınıstrlik tizginin ustap kelgenin tilge tıek etsek jetkilikti shyǵar.
Másele qyzmette uzaq otyrǵanda emes, árıne. Qyzmet sapasy, óziń jaýapty saladaǵy tártip, Elbasy tapsyrmalarynyń oryndalýy, taǵy basqa taraptaǵy sharýalaryńnan shashaý shyqpasa, el razy bolsa, qansha otyrsań da otyra ber. Ornyn eshkimge bermeı kele jatqan jalǵyz Qasymov emes.
Alaıda, Qalmuhanbet Nurmuhanbetulynyń qyzmeti minsiz dep eshkim aıta almas. Prezıdent bekitken «100 naqty qadam» Ult josparyndaǵy tapsyrmalardyń qanshasyn oryndaǵany óz aldynda, biraq ishki ister qyzmetkerleriniń halyq túsinigindegi jaǵymsyz bet-beınesi Qasymovtyń kezinde ózgere qoımady. Qaıta osy salanyń tizginin organ úshin sál «bóten» adam Zaýytbek Turysbekov ustaǵan jyldary el nazaryn aýdartqan birqatar ózgerister bolǵan edi. Al, ishki ister organdarynda ósken Qalekeńniń ondaı jarqyn reformalaryn kóre almaı otyrmyz. Iá, byltyrlary halyqpen etene jumys isteý maqsatynda jergilikti polısıa qyzmeti quryldy. Onyń basshysyn jergilikti bılik, anyǵyraq aıtqanda máslıhat depýtattary saılap, ol jergilikti basshylyq pen halyq aldynda esepti bolatyn boldy. Júıeniń qanshalyqty tıimdi bolǵanyn áli de ýaqyt kórseter, biraq keshe birqatar aqparat quraldary Qaraǵandy oblysynyń bir qalasynda osyndaı qurylym basshysynyń orynbasary «para aldy» degen kúdikpen ustalǵanyn habarlady.
Qasymovtyń atyn bir shyǵarsa osyndaı shýly oqıǵalar shyǵarady. Árige barmaı-aq, sońǵy bir aıdyń muǵdaryndaǵy polıseılerdiń qatysýymen bolǵan jaǵdaılardy eske alaıyq. 10 tamyzda Taraz qalasynda Jambyl oblystyq İİD-niń eki birdeı basqarma basshysy, bir burynǵy qyzmetkeri tóbelesip, ol tóbeles keskilesýmen aıaqtalǵanyn umyta qoıǵan joqpyz. Bul oqıǵa týraly habar barlyq aqparat quraldary arqyly tarap, shendilerdiń pyshaq siltesken sátiniń beınejazbasy ınternet jelisin erkin sharlady. Soǵan qarap qos polısıa polkovnıginiń bul tóbelesi týraly qalyń eldiń qulaqtanǵanyn qalaǵan, aqparattyń barynsha qoǵam nazaryna iligip, úlken talqyǵa túsýine múddeli bolǵandar da joq emes sıaqty degen oıǵa qalatynyń anyq. Áıtpese, usaq-túıek serjant emes, bildeı basqarma basshylaryn munsha masqaralamaı-aq, yń-shyńsyz qyzmetten bosatyp, dabyrasyz jazalaı berýge bolmas pa edi?!
Al, astanalyqtarǵa «EKSPO-nyń jabylýy ótetin kúni qaladan ketip qalǵandaryń durys» degen QR İİM Ákimshilik polısıa komıteti basshysynyń orynbasary Talǵat Musaqanovtyń «ótinishi» el arasynda tipti kúlkige ushyrady. Bylaıǵy qara sıraq halyq synasa bir jóni, «Astana EKSPO-2017» kórmesiniń qoǵammen baılanys departamentiniń basshysy S. Kýıanov myrza polıseıdiń bul isine «óz jumysyn barynsha jeńildetýdi oılaý» dep baǵa berdi.
«Jyǵylǵanǵa judyryq» demekshi, eki kún buryn mınıstrlikke qarasty bir áskerı oqý ornynda taǵy da tótenshe oqıǵa boldy. Petropavldaǵy İİM Ulttyq ulany áskerı ınstıtýtynyń bir kýrsanty ekinshisine pyshaq salyp, ol alǵan jaraqattan kóz jumdy. Bul oqıǵa qoǵamda aldandaǵy qos polkovnıktiń tóbelesindeı talqylanbaǵanymen, bılik oryndarynyń narazylyǵyn týǵyzǵan sıaqty. Olaı deıtinimiz, bildeı Parlament Májilisiniń depýtaty, ondaǵy áleýmettik-mádenı damý jónindegi komıtet múshesi Káribaı Musyrman Feısbýktegi paraqshasynda «Tárbıe joq jerde tártip te joq» degen jazba qaldyryp, mınıstrliktiń, onyń quramyndaǵy Ulttyq ulan basshylyǵynyń qyzmetine biraz syn aıtty. Depýtat bolashaq sardarlardyń qylmysqa barýyn ishki ister organdary úshin keleńsiz jaǵdaıǵa balap, Ulttyq ulan basshylyǵynyń sońǵy jyldardaǵy qyzmetine qatysty oıyn jetkizipti.
«Mundaı derekterdiń barlyǵy İshki ister mınıstrligi júıesinde tárbıe jumysynyń aqsap jatqandyǵyn, sonyń saldarynan tártiptiń de nasharlap ketkendigin kórsetedi desek, qatelespespiz.
Al eki jyldan soń rota komandıriniń saıası-tárbıe jumysy jónindegi orynbasary bolýǵa daıyndalyp júrgen kýrsanty kisi óltirgen Áskerı ınstıtýttaǵy tárbıe jumysynyń deńgeıi qandaı ekendigi týraly ne aıtýǵa bolady?!. Meni bir qaıran qaldyrǵany – osy áskerı oqý ornyn 10 jyl basqaryp, bıyl, Qazaqstan polısıasynyń 25 jyldyǵy qarsańynda general-maıor shenin alǵan Jumabek Ahmetov myrza jaqynda ǵana qyzmetinen bosatylypty. Ne úshin joǵary shenmen marapattalyp, ne úshin qyzmeti tómendetilgeni beımálim.
Polkovnık J. Ahmetovtiń «uzaq jyl boıǵy jemisti qyzmeti úshin» general-maıor ataǵyn alýyna «batasyn bergen» Ulttyq ulannyń bas qolbasshysy, general-leıtenant Rýslan Jaqsylyqov myrzanyń da osy bıik laýazymdy ıemdenip júrgenine 9 jyldyń júzi bolyp qalypty. Ekeýiniń birlese atqarǵan 9 jyldyq jumystarynyń nátıjesi qandaı ekendigin keshe Áskerı ınstıtýtta oryn alǵan kisi óltirý oqıǵasy ańǵartyp turǵan joq pa?», - deıdi Májilis depýtaty.
Sońǵy oqıǵanyń jaı-japsaryn tergeý organdary men sot anyqtaı jatar. Alaıda, bulardyń barlyǵy da mınıstr Qasymovqa qarsy paıdalanýǵa bolatyn, uzaq jyl ornynan qozǵalmaǵan Qalmuhanbet Nurmuhanbetulynyń karerasyna ájeptáýir nuqsan keltiretin jaǵdaılar ekenin aıtpasqa amalymyz joq.
Jeńis SABYRJANULY
