Aqtóbe oblysynyń Muǵaljar aýdany Qandyaǵash qalasyndaǵy №2 mekteptegi oramal tartqan qyz balalar eki aıdan beri sabaqqa kire almaı otyr. Qazaqstandaǵy «oramal daýy» kezinde Reseı mektepteri jańa oqýshylarmen tolyqqaly jatyr.
Azattyqtyń málimetine súıensek, Aqtóbe oblysynda uzaqqa sozylǵan teke-tiresten sharshaǵan ata-analar balalaryn Máskeýdegi aqyly qashyqtan oqytatyn mektepterge bermekshi. Mundaı oqýdyń bir jaldyq baǵasy – 200 myń teńge (620 AQSH dollary).
Aqtóbe oblysyndaǵy Shubarqudyq kentiniń týmasy Qasym Jańbyrshın birneshe jyldan beri Qandyaǵashta turady. Turaqty jumysy joq jigit otbasyn taksı aıdap asyrap júrgenin aıtady. Qasym Jańbyrshın Qandyaǵashtaǵy №2 orta mekteptiń 4- jáne 1-synybynda oqıtyn eki qyzynyń 9 qańtardan beri sabaq oqymaı otyrǵanyna qapaly.
- Qyzdarym 8 qańtar kúni sabaqqa bardy. Al 9 qańtardan bastap mektep dırektory «oramalmen kirgizbeý týraly buıryq» túskenin aıtyp mektepke kirgizbedi. Sodan beri bir apta boıy apardym, aqyry kirgizbegen soń qyzdarymdy Reseıden oqytýdy uıǵardym, - deıdi ol Azattyqqa.
Onyń sózinshe, balalaryn Reseıdegi qashyqtan dáris beretin orta mektepte oqytyp jatqan ata-analar az emes. Jańbyrshınniń sózinshe, ol Máskeýdegi «Pervaıa shkola» mektebi týraly estip, ózi de habarlasqan, búkil qujatyn tapsyrǵan jaǵdaıda qyzdarynyń qabyldanatyny týraly anyqtama da alǵan. Ol bul mektepte oqýdyń aqyly – bir aıǵa 3 800 rúbl nemese 21 800 teńge ekenin, biraq óziniń osyǵan sharacyzdyqtan kónip otyrǵanyn aıtty.
Dinı sebeppen qyzdaryna oramal taqqyzǵan keıbir ata-ana qashyqtan oqytý baǵdarlamasyna qyzyǵyp jatqan jáne bir mekeme – «Domashnáá shkola» mektebi qashyqtan oqyp jatqan qazaqstandyqtardyń barlyǵyn rastady. Menedjer Iana Isamýradovanyń aıtýynsha, máskeýlik mektep úshin «oqýshynyń ulty, dini, kıimi mańyzdy emes».
- Biz oqýǵa nıet bildirgenderdiń bárin qabyldaımyz. Mektep akredıtasıadan ótken. Olar Reseı federasıasy atestatyn alady jáne sol boıynsha ary qaraı EGE synaǵyn tapsyra alady, - dep túsindirdi Iana Isamýradova Azattyqqa.
Qasym Jańbyrshın Qandyaǵashtaǵy mektep dırektory «biryńǵaı forma» týraly aıtqanymen ol talaptyń múlde saqtalmaıtynyn aıtyp, synady.
- Formany saqtap jatqan eshkim joq. Balalar ala qula kıinip baryp júr. Al meniń qyzdarym mektep talap etken formany kıip otyr. Tek bastarynda kımeshek bar, sol úshin kirgizbeıdi, kúnde baramyz, - deıdi ol.
Al Muǵaljar aýdandyq bilim bóliminiń qyzmetkeri, ata-anasy oqýshyny basqa mekteptiń qabyldap alatyny týraly anyqtama ákelse, qujattaryn beretinin málimdedi.
Oramal taqqany úshin balalaryn mektepke kirgizbegen ata-analardyń quqyǵyn qorǵap júrgen advokat Murat Takaýmovtyń aıtýynsha, mektep basshylyǵy balalardy mektepke kirgizbeý ári olardyń qujattaryn qoldaryna bermeý arqyly ata-ananyń da, balanyń da quqyǵyn buzyp otyr. Advokat mektep basshylyǵy súıenip otyrǵan Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń «Orta bilim berý uıymdary úshin mindetti mektep formasyna qoıylatyn talaptardy bekitý týraly» №26 buıryǵy zań emes ekenine nusqaıdy. Buıryqtyń Qazaqstan azamattarynyń konstıtýsıalyq quqyqtarynyń aldynda «eshqandaı salmaǵy joq» dep sanaıdy. Ol mektep dırektorlary silteme jasap otyrǵan buıryqta «mektep formasyna túrli dinı konfesıalarǵa qatysty kıim elementterin qosýǵa bolmaıtyny, biraq oǵan ózgeristi ata-analardyń qoǵamdyq keńesimen kelisip engizýge bolatyny» aıtylǵanyn eskertti.
