Jýyrda Oral qalasyndaǵy «Asyl mıras» jeke qoǵamdyq qorynyń qoldaýymen «Báıterek» BQO QB» basqarmasynyń ǵımaratynda aýtızm dertine shaldyqqan balalarǵa járdem berýge arnalǵan kópbeıindi ortalyq ashylǵan bolatyn. Búginde atalmysh ortalyq aýtızm dertine ushyraǵan oblystaǵy 100-den astam balaǵa em júrgize bastady.
– «Asyl mıras» aýtızm ortalyǵy 2015 jyly alǵash Almatyda ashyldy. Sodan keıin Óskemen, Qyzylorda, Astana qalalarynda qyzmetin bastady. Ortalyq 15 jasqa deıingi aýtıstik spektr dertine shaldyqqan balalardy qabyldaıdy. Qazaqstan boıynsha arnaýly dıagnostıkadan 2600den astam bala ótti. «Aýtızm. Barshaǵa bir álem» baǵdarlamasy aýqymynda 2151 balaǵa tegin kó mek kórsetildi. Ortalyq ádistemesi halyqaralyq zertteýlerge negizdelgen. Ǵylymı keńesshiler ata-analarǵa aqparattyq jáne psıhologıalyq qoldaý kórsetedi, – dedi qoǵamdyq qordyń dırektory Marat Aımaǵambetov. «Báıterek» BQO QB» basqarmasynyń tóraıymy Merýert Sankaevanyń aıtýynsha, Bolat Ótemuratov qorynyń «Aýtızm. Barshaǵa bir álem» avtorlyq baǵdarlamasy lısenzıasynyń quny 8 mln. 240 myń dollar turady. Kompanıa baǵdarlama negizinde oraldyq segiz mamandy oqytqan. Oralda aýtızm ortalyǵynyń ashylatynyn estigen kúni 47 ataana habarlasqan. Onyń ishinde ózge oblystardan da qońyraý shalyp úlgergen. Ázirshe ortalyq kómegi tegin. Merýert Sankaeva suranystyń kóptigine baılanysty aldaǵy ýaqytta ortalyqtyń aqyly bólimderi ashylýy múmkin ekenin aıtty. Aýtızmge 7-10 jáne 11-15 jastaǵy balalar kóp shaldyǵady. Halyqaralyq sarapshylar Qazaqstanda ASD dertine shaldyqqan balalardyń sany 60 myńǵa jýyq ekenin habarlady. Oralda da aýtızmge ushyraǵan balalar sany aldaǵy ýaqytta naqty anyqtalady. Maman dardyń aıtýynsha, aýtızm – mı júıesiniń aýytqýy. Bala syrtqy qubylystardy qabyldaı almaıdy. Genetıkalyq jolmen berilýi múmkin aýtızm belgileri der kezinde baıqalmaǵandyqtan, qoǵamǵa beıimdelýi jaı júredi. Sondyqtan erte dıagnostıkadan ótkizip, medısınalyq qana emes, bala men onyń ata-anasyna psıhologıalyq jáne pedagogıkalyq qoldaý qajet-aq. Ortalyqta mamandar balanyń sóıleý daǵdysyn damytýǵa, kúndelikti ómirge beıimdelýge, ózara jáne otbasymen qarym-qatynasyn jetildirýge kómektesedi. Ata-analar balalardyń júris-turysyn retteýdi úırenedi, minez-qulyq ereksheligin qabyldaıdy, ózin kináli sezinýdi qoıyp, ishki senimi nyǵaıady. Dıagnozdyń anyqtalýyna oraı emdeý ýaqyty úsh nemese odan da kóp aıǵa jalǵasady. «Asyl mıras» jeke qoǵamdyq qorynyń negizin qalaǵan mesenat Bolat Ótemuratov – «Vernyı kapıtal» kompanıalar tobynyń ne gizgi aksıoneri. Kásipker «Forbes» reıtıńinde qazaqstandyq úzdik terdiń qatarynda.