«Asyl mıras» aýtızm orta­lyǵy  Oralda  óz jumysyn bastady

/uploads/thumbnail/20180617180220829_small.jpg

Jýyrda Oral qalasyndaǵy «Asyl mıras» jeke qoǵamdyq qorynyń qoldaýymen «Báıterek» BQO QB» basqarmasynyń ǵımaratynda aýtızm der­tine shaldyqqan balalarǵa járdem berýge arnalǵan kópbeıindi ortalyq ashylǵan bolatyn. Búginde atalmysh ortalyq aýtızm dertine ushyraǵan oblystaǵy 100-den astam  balaǵa  em júrgize bastady.

– «Asyl mıras» aýtızm orta­lyǵy 2015 jyly alǵash Almatyda ashyldy. Sodan keıin Óskemen, Qyzylorda, Astana qalalarynda qyzmetin bastady. Ortalyq 15 jasqa deıingi aýtıstik spektr dertine shaldyqqan balalardy qabyldaıdy. Qazaqstan boıynsha arnaýly dıagnostıkadan 2600den astam bala ótti. «Aýtızm. Barshaǵa bir álem» baǵdarlamasy aýqymynda 2151 balaǵa tegin kó­ mek kórsetildi. Ortalyq ádiste­mesi halyqaralyq zertteýlerge negizdelgen. Ǵylymı keńesshiler ata-analarǵa aqparattyq jáne psı­­hologıalyq qoldaý kórsetedi, – dedi qoǵamdyq qordyń dırekto­ry Marat Aımaǵambetov. «Báıterek» BQO QB» basqar­ma­synyń tóraıymy Merýert San­kaevanyń aıtýynsha, Bolat Ótemuratov qorynyń «Aýtızm. Bar­shaǵa bir álem» avtorlyq baǵdarla­masy lısenzıasynyń quny 8 mln. 240 myń dollar turady. Kom­panıa baǵdarlama negizinde oral­dyq segiz mamandy oqytqan. Oralda aýtızm ortalyǵynyń ashylatynyn estigen kúni 47 ataana habarlasqan. Onyń ishinde ózge oblystardan da qońyraý shalyp úlgergen. Ázirshe ortalyq kómegi tegin. Merýert Sankaeva suranystyń kóptigine baılanys­ty aldaǵy ýaqytta ortalyqtyń aqyly bólimderi ashylýy múmkin ekenin aıtty. Aýtızmge 7-10 jáne 11-15 jastaǵy balalar kóp shaldyǵady. Halyqaralyq sarap­shylar Qazaqstanda ASD der­tine shaldyqqan balalardyń sa­ny 60 myńǵa jýyq ekenin habarla­dy. Oralda da aýtızmge ushy­ra­ǵan balalar sany aldaǵy ýa­qytta naqty anyqtalady. Maman­ dardyń aıtýynsha, aýtızm – mı júıesiniń aýytqýy. Bala syrtqy qubylystardy qabyldaı almaı­dy. Genetıkalyq jolmen berilýi múmkin aýtızm belgileri der ke­zinde baıqalmaǵandyqtan, qo­ǵam­ǵa beıimdelýi jaı júredi. Son­dyq­tan erte dıagnostıkadan ótkizip, me­dısınalyq qana emes, bala men onyń ata-anasyna psıhologıa­lyq jáne pedagogıkalyq qoldaý qa­jet-aq. Ortalyqta mamandar ba­la­nyń sóıleý daǵdysyn damy­týǵa, kúndelikti ómirge beıim­de­lýge, ózara jáne otbasy­men qa­­­rym-qatynasyn jetildirýge kó­mektesedi. Ata-analar bala­lar­dyń júris-turysyn retteýdi úı­re­­ne­di, minez-qulyq ereksheligin qabyldaıdy, ózin kináli seziný­di qo­ıyp, ishki senimi nyǵaıady. Dıag­nozdyń anyqtalýyna oraı emdeý ýaqyty úsh nemese odan da kóp aıǵa jalǵasady. «Asyl mıras» jeke qoǵamdyq qorynyń negizin qalaǵan mesenat Bolat Ótemuratov – «Vernyı ka­pıtal» kompanıalar tobynyń ne­ gizgi aksıoneri. Kásipker «Forbes» reıtıńinde qazaqstandyq úzdik­ terdiń qatarynda.

Qatysty Maqalalar