«Qazaqfılmdegi» jer daýyna baılanysty másele birinshi  ret sóz   bolyp otyrǵan joq. Keshe osy máselege baılanysty  arnaıy baspasóz máslıhaty bolady degen soń,  Sháken Aımanov, Májıt  Begalın, Sultan Qojyqov syndy qazaq kınoóneriniń qara nar, qas sheberleriniń   tabany tıgen  kıno aýylynyń qaqpasynan ımene kirdik. Osydan biraz jyl buryn bir sharýamen kelgende stýdıanyń sury qashyp ketkendigine janymyz aýyryp qaıtqan edi, búgin de sol kórnis aldymyzdan shyqqanda  «átteń-aı» degen sóz  taǵy da kómeıimizge  keptele ketti.

Ǵımarattyń syrtqy kórnisi de kózi bar adam kóretindeı eskirip, sonaý keńes dáýirinen beri qurylysshynyń qolyn kórmegenin ańǵartyp tur.  Bul basqa taqyrypqa  túrtki bolatyn másele  desek, bizdiń munda kelýdegi eń basty maqsatymyz  jer daýyna baılanysty  bolǵandyqtan, kóp  jáıttarǵa kóńil aýdara qoıǵan joqpyz.  Sonda da bolsa, mundaǵy kóńilsiz jaǵdaılardy baspasóz ókilderiniń baıqaǵany anyq. Sonymen «Qazaqfılm» ujymynyń dúrgigýine  bul joly ne sebep boldy eken?

Máseleniń mánisine úńilsek,  ótken jyldyń  qyrkúıek aıynda Elbasynyń qatysýymen ótken jıynda «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda  stýdıanyń aýmaǵynan etnoaýyl salý máselesi kóterilgen bolatyn. Oǵan kınostýdıanyń basshylary da eki qolyn kóterip kelisim  bergeni belgili. Ol úshin stýdıaǵa tıesili jer teliminen 5,5 gektar  jer  telimi elimizdiń ótkeni men búgingi tarıhyn keleshek urpaqqa jetkizer sol etnoaýyldy salý úshin  «Qazaqfılm» AQ-na qyryq toǵyz jylǵa jalǵa alyp otyrǵan jer teliminen alynýy tıis boldy. Daýdyń basy osy 5,5 gektar jerden shyqqany anyq... Áýel basta  etnoaýyl salýǵa,  ony birlesip paıdalanýǵa kelisim bergen AQ basshylary aıaq asty bul pikirlerinen aınyp shyǵyp, «ákimdik jerimizdi tartyp alǵaly jatyr, jer qatynastaryna baılanysty zań talaptaryn buzdy» degendi jeleý etip, sotqa aryzdanǵan. Biraq  zań oryndary  kınogerlerimizdiń bul talabynyń orynsyz ekendigin  eki ret dáleldep, jer memlekettiki bolǵandyqtan, ony qajettilikke oraı kez kelgen ýaqytta  óz paıdasyna alýyna  bolatyndyǵyn dáleldep bergen. Deıturǵanmen, qoryqqan birinshi judyryqtaıdynyń kebin keltirip otyrǵan  qazaqfılmdik basshylar  ákimdikke alǵashqyda bergen ýádelerinen taıqyp shyǵyp, baıbalam salyp otyr.   Baıbalamnyń baıybyna barsaq, «Qazaqfılm» AQ basshylyǵy ákimdiktiń túpki maqsatyna oı boılata almaǵan syńaıly.   Bolmasa,  baspasóz máslıhatynan dúrligip, baıbalam salatyndaı sebep taba almadyq  Egerde  kınostýdıa aýmaǵynan ultymyzdyń búkil bolmysyn ashar etnoaýyl boı kóterse, ony ortaq ıgilikke   nege paıdalanbasqa?   Daıyn dúnıeni bolashaqta túsiriletin kınolarymyzǵa nege paıdalanbasqa deısiń ?

Qazirdiń ózinde munda jasalǵan  «Qazaq  handyǵy» kınosynyń jáne bıylǵy jyly túsirilim josparlanyp otyrǵan «Tomırıs» fılmi úshin jasalǵan dekorasıalar sol etnoaýylǵa suranyp turǵany dúnıeler ekeni anyq. «Qala ákimdigi jerimizdi tartyp alǵaly jatyr» dep baıbalam salǵandarymen,  Qazaqstan Kınomotografıster odaǵynyń tóraǵasy Ermek Tursynov myrza qala ákimdigi tarapynan kıno ónerine udaıy qoldaý kórsetilip otyratyndyǵyn jasyrmady.  

Kınogerler ujymy jetekshisi sóziniń jany bar,  shyn máninde qala ákimdigi «Almas qylysh» kınosyn túsirý úshin  demeýshiler arqyly 200 mıllıon teńge kóleminde  qarajat qarastyryp bergenin kınoǵa janashyr jurt biler degen oıdamyz. Al endi osy qamqorlyqty moıyndaı tura, stýdıa basshylary  sý joq jerden sý shyǵaryp, sý ishinde turǵan qamysty órtke shaldyrǵannan góri, ult úshin ortaq dúnıeni birlesip jasaý jolynda mámilege keler degen úmittemiz. Qashanda «kelisip pisken tonnyń kelte bolmaıtyndyǵyn» halyq pálsapasy joqqa shyǵarmaıdy.

Nurjamal Baısaqal