Elordamyz erekshe mártebe alyp, qalyptasqaly beri onyń tarıhynda kóptegen ákimder qyzmet atqardy. Astana qalasynyń ákimi laýazymy Ádilbek Jaqsybekov 1997 jyldyń jeltoqsan aıynan qyzmetke kirisken kezinen resmı paıda boldy. Dál sol ýaqytta Almatydan Uly kósh qozǵalyp, Saryarqaǵa kelip qonys teýip jatqan kezi bolǵany bárimizdiń esimizde. Ol kezde Almatydan kóship kelgen sheneýnikter sýyq úılerde tońyp, bir qınalsa, endi keıbireýleri munda Almatydaǵydaı durys tamaq ishetin jer joq eken desip júrdi. Áli astanalyq ınfrastrýktýra qalyptaspaǵan qalanyń ómirin durys jolǵa qoıý Ádilbek Ryskeldiuly úshin asa bir úlken synaq boldy. Biraq ol bul jumysty jaqsy atqara bildi jáne Elbasynyń kóńilinen shyqty. Oǵan dálel, onyń keıin ár jyldary mınıstr, Memlekettik hatshy jáne Prezıdent ákimshiliginiń basshysy sıaqty jaýapty da joǵary qyzmetterde bolǵany. Sonymen qatar Jaqsybekov myrzanyń 2014-2016 jyldary da qalany qaıta basqarǵan kezi bolǵanyn esterińizge sala ketkimiz keledi.

2004 pen 2006 jyldary ákim bolǵan Ómirzaq Shúkeev te óz deńgeıinde qalanyń komýnaldyq-sharýashylyq qyzmetin aqsatpaı jaqsy qyzmet atqara bildi. Óıtkeni oǵan deıin Ómirzaq Estaıuly 1998 jyldan bastap attaı 6 jyl Qostanaı oblysynyń ákimdigin basqaryp, ákim retinde myqty tájirıbesi qalyptasqan bolatyn.

Eki jylǵa (2006-2008) jeter-jetpes qala basshysy bolǵan Asqar Mamın da buǵan deıin qala ákiminiń orynbasary bolyp qyzmet atqarǵany onyń ákim retinde jumys isteýine kóp septigin tıgizgen edi. Qalaı degenmen de 1996-2000 jyldar aralyǵynda Astana qalasy áli qalyptasyp úlgermegen kezde qıyndyqtar kóp bolǵany báseneden belgili. Sol kezderde jumys istegen Asqar Uzaqbaıuly da ákim retinde kóp jumystyń mánisin túsine bildi jáne sátti jumys isteı bildi.

Al, endi 2008 jáne 2014 jyldar aralyǵynda jumys istegen Imanǵalı Tasmaǵambetov týraly áńgime múldem bólek desek bolady. Bul ákimniń kezinde qalanyń joldary men aýlalary jańasha reń alyp, myqty ózgerdi. Kóptegen úlken keshender salynyp, Elorda úlkeıip keńidi. Onymen qoımaı halyq áli kúnge deıin ańyz qylyp aıtatyn Imanǵalı aǵamyzdyń túngi ýaqytta avtomashıne róline ózi otyryp alyp, qalany aralap, nysandardy tekserýi qala damýyna erekshe serpilis bergen edi. 2010 jyly Eýropadaǵy qaýipsizdik pen yntymaqtastyq uıymynyń samıti abyroımen ótkizilse, 2011 jyly bolǵan VII qysqy Azıada oıyndary esimizde jaqsy jaqtarymen qaldy.

QR Prezıdenti ákimshiliginiń qazirgi basshysy Áset Isekeshevtiń ómirbaıanyna úńilsek, onyń eńbek jolyn qarapaıym jumysshy bolyp bastaǵanyn kórýge bolady. Qala ákimi bolyp turǵan kezinde halyqqa jaqyn bolýdy maqsat tutty. Áleýmettik jelilerde óte belsendi boldy. Qala ákimdigi tarapyna aıtylǵan syndarǵa der kezinde jaýap berýge tyrysyp otyrdy. Jáne kóptegen jaǵdaıda máseleler oń sheshilip te otyrdy. Sonymen qatar, 2017 jylǵy ótken EXPO Halyqaralyq kórmeciniń sátti ótýi osy ákim kezinde júzege asty.

Osydan týra bir aı buryn taǵaıyndalǵan jetinshi ákim Sultanov myrzanyń ómirbaıanyna kóz júgirtsek, ákimdikterde istep kórmegen eken. Iaǵnı, onyń qanshalyqty «sharýaqor» ekendigi ázirge belgisiz. Eger de bizdiń keıipkerimiz buryndary qalanyń komýnaldyq–sharýashylyq nemese qarjy-ekonomıkalyq ómirine qatysty qyzmetter atqarǵan bolsa mundaı áńgime qozǵamas edik. Tym bolmaǵanda kez-kelgen oblystyq nemese respýblıkalyq qala ákimdikterinde jumys istese, qazirgi laýazymyna jarasymdy bolyp turar edi.

• Qysta ǵana Elbasydan eskertý estigen Baqyt Sultanov búgin Elordanyń ákimi atandy

Ótken jumada bolǵan Joldaý kezinde B.Sultanov myrzanyń aty maqtalyp ta, dattalyp ta atalmady. Úkimet múshesi bolyp turǵanda Elbasynan birneshe eskertý alǵany bar bolatyn.

• Jaıaý, alys emes jumys ta, Sultanov myrza!

Ázirge ákimimizdiń bar aıtqany, Á.Isekeshev bastaǵan jumystardy jalǵastyramyn degeni. Sonymen qatar qala kóshesinde bolyp jatqan jármeńkege kelip, alma satyp alý sıaqty ózine arzan pıar jasaǵanyn esepke almasaq, B.Sultanovtyń ózin myqty kórsetýge áli múmkindikter óte kóp.

• Alma jegen ákim "jumaqtan" qýylmaımyn dese, bizdiń keńeske qulaq túrsin

Ol úshin kún tártibinde turǵan tómendegi máselelerdi sheship tastasa, mynandaı ákimnen aınalmadyq pa dep tamsanar edik. Tipti shań jýytpaı qorǵashtar edik. Sonymen, qazirgi tańdaǵy Astananyń problemalary qandaı desek, ol mynalar:

1. Turǵyn úı sharýashylyǵy problemalary. Iaǵnı halyq arasynda «KSK» dep atalyp ketken mekemeler jumysy kóńil kónshitetindeı deńgeıde emes. Ár kooperatıv ózinshe jeke «handyq» sıaqty saıasat júrgizedi jáne jumys isteıdi. Kóbine-kóp turǵyndardyń pikirimen sanasý áli de joq. Eger olardyń jumysy dóńgelenip júrip jatsa, árıne, mundaı synamas edik. Odan bólek oqtyn-oqtyn sýdyń toqtap nemese elektr jaryǵynyń óship qalýy, jylýdyń durys berilmeýi, úılerdiń shatyry men tóbelerinen sý tamshylaýy jáne taǵy basqadaı jaǵdaılardy aıtsaq bolady.
2. Qala kóshelerin abattandyrý men jınaý. Jaz bolsa, kósheler sýǵa tolyp, qaıyqpen júzemiz de, qys tússe omby qarǵa batyp jatatynymyz bar. Ásirese borandy kúnderi qarapaıym adamdarǵa júrip-turý qıynǵa soǵady. Álbette, qalanyń sol jaǵalaýyndaǵy ortalyq kósheler qardan jaqsy tazartylatyn bolar, biraq oń jaǵalaý týraly bulaısha aıta almaımyz. Eski qala jaqta aýyldaǵy kóshelerdiń jaǵdaıynan nashar jerlerdi kezdestirýge bolady. Ol jerlerde qoqys pen kúldiń aılap-jyldap úıilip  jata berýi, aryqtardyń sol qoqysqa tolyp bitelip qalýy sıaqty antısanıtarıalyq jaǵdaılar beleń alǵan.
3. Kóptegen qurylysy toqtap qalǵan kóp qabatty úılerdiń jaǵdaıy sol siresken qalpynda tur. Byltyrdan bastap qala ákimdigi men qalalyq prokýratýra bul máseleni qolǵa alǵan da bolatyn. Biraq áli de serpilis kerek sıaqty. Aldyńǵy ákimder qansha jerden tyrysqanmen de sheshýi qıyn kúrmeý bolyp tur.
4. Qalalyq kólik pen avtoturaq máselesi. Burynǵyǵa qaraǵanda jaqsarǵanmen, áli kóńilden tolyq shyǵatyn deńgeıde emes. Tolyqqandy jaqsy júretin 2-3 marshrýt bolmasa, kóptegen avtobýstar óte sırek júredi. Qystyń aıazynda tońyp qalmas úshin jasalǵan jabyq aıaldamalar óte az. Keıbir marshrýttarda áli de eski avtobýstar qatynap júr. Avtoturaqtardyń kópshiligi qazir aqyly bolyp jatyr. Halyq oǵan da qarsy emes. Biraq dittegen jerińizge ýaqytynda jetkenińizben, kóligińizdi qoıatyn oryn tappaı Mınıstrlikter úıi, Báıterek, QazMunaıgaz sıaqty ǵımarattardy 10-20 ret aınalyp qalatyn kezder bolady.
5. Mektepter men balabaqshalar jaǵdaıy. Jańadan salynyp jatqan úılerdiń mańaıynda mektepter joq. Balalar alysqa qatynap oqıdy. Bul ásirese qystyń kúni qıynnyń qıyny ekeni túsinikti jaǵdaı. Al, balabaqsha máselesinde oryn alý múmkin emes dep jylap júrgen ata-analar óte kóp. Tipti, balasy 6 jasqa tolyp, mektepke baratyn kezde balabaqshaǵa joldama alǵan ananyń nege bulaı mazaq qylady dep jylap otyrǵan sátterin de kórdik.
6. Ekologıa máseleleri. Qystyń kúnderi aıazda kómir kóp jaǵylsa, Elorda aspanyn kók tútin torlap turyp alatyny bar. Ony ekolog mamandar shyryldap aıtyp ta júr. Ótken jyly ǵana jasyl energıa dep jer jahanǵa aıqaılap ótkizgen kórmemizden qandaı nátıje kórip otyrmyz? Ekologıanyń taǵy bir máselesi ol qalada aǵashtardyń óte azdyǵy. Sol jaǵalaýda otyrǵyzylǵan aǵashtar durys kútim kórmegennen tez ólip qalyp jatady. Áıteýir esep úshin otyrǵyza ma álde basqadaı sebebi bar ma bas qalamyz áli kógermeı-aq qoıdy.
7. Qaladaǵy buqaralyq sporttyń jaǵdaıy. Qudaıǵa shúkir, Elordanyń tórinde halyqaralyq standarttarǵa saı kóptegen sport nysandary salyp jatyr. Onda túrli deńgeıdegi jarystar da ótýde. Biraq kóbine-kóp sol nysandar qańyrap bosqa turatyn sıaqty. Sol sebepti, sol nysandarda qala turǵyndary, ásirese mektep oqýshylary úshin, baǵasy tegin bolmasa da jaqsylap arzandatylǵan sport úıirmeleri jumys istese. Kúnkóris deńgeıi orta nemese ortadan tómen otbasylar Astanada jetip artylatyndyqtan, osyndaı jaqsy jaǵdaılar kóptep jasalsa, balalardyń sport pen dene shynyqtyrýǵa degen qumarlyqtary artyp, bolashaqta chempıondarymyz kóp bolar edi. Sport pen salaýatty ómir saltyna qatysty taǵy bir másele ol qala kóshelerinde velojolaqtardy kóbeıtý. Sol jaǵalaýdaǵy úlken kósheler bolmasa, ondaı joldardy kózińiz shalmaıdy. Burynǵy ákim bul jaǵynan jaqsy is bastap ketkendigin aıta ketken abzal. Endigi kezek jańa ákimde.

Elbasynyń qala basshysyna bergen tapsyrmalary óz aldyna jeke bir áńgime bolǵandyqtan ony kelesi jolǵa qaldyramyz. Al, dál qazirgi jaǵdaıda B.Sultanov myrzanyń biz joǵaryda aıtyp ótken ótkir máselelerdi sheshýi ekijaqty tıimdi bolyp halyq pen qala bıligi arasyna altyn kópir ornaýyna jaqsy kepil bola alar edi. Zaman talabyna saı qazir halyqpen jaqyndasýdyń eń ońtaıly amaly ol áleýmettik jelilerde turǵyndarmen baılanys ornatý. Feısbýk nemese basqa áleýmettik jelilerdi sholyp ótseńiz, ákim myrzanyń belsendiligi áli baıqala qoımaıdy. Bir jaǵynan ákimge túsinistikpen qaraý kerek te bolar, múmkin ol áli aldaǵy jumystardy josparlap nemese komanda jasaqtaý máselesimen aınalysyp jatqan bolar?!

«Karavan» gazeti  Baqyt Sultanov mólshermen 3 jyldaı ákim bolady dep dolbar jasaǵan eken. Biraq onyń qyzmetiniń uzaqtyǵy qalaı ózin-ózi kórsete alýymen jáne qala halqymen tikeleı qalaı til tabysatyndyǵynda bolatyndyǵyn ár kez umytpaýymyz kerek sıaqty.

Serikqazy Kókenaı