Qoqys tastaǵanda saq bolyńyz! İsten shyqqan uıaly telefon, tońazytqysh pen noýtbýktardyń qaıta óńdeýden ótkizilmegen qaldyqtary qorshaǵan ortaǵa ǵana emes, sizdiń densaýlyǵyńyzǵa da úlken qaýip tóndiredi. Sondyqtan elektrondy qaldyqtardy tastaý úshin Almatyǵa 32 konteıner ornatyldy.
6-synyp oqýshysy Janel Asqat búgin mektep aýlasynda turǵan konteınerge jaramsyz bolyp qalǵan elektrondy qaldyqtaryn ákep tastady. Aıtýynsha, ekoboksqa buǵan deıin de úıindegi isten shyqqan talaı turmystyq tehnıkany tastaǵan.
«Men búgin uıaly telefon jáne basqa da elektrondy qoqystardy ákep tastadym. Olardyń óte zıandy ekenin biz hımıa páninen ótkenbiz. Biz otbasymyzben bir apta ishinde jalpy salmaǵy 20 kelini quraıtyn jaramsyz elektrondy zattardy alyp keldik», – deıdi Janel Asqat.
Megapolıste elektrondy qaldyqtarǵa arnalǵan konteınerlerdi ornatý jobasy qyrkúıek aıynda bastalǵan. Ekobokstarǵa uıaly telefon, zarádtaý qurylǵylarynan bólek, eski teledıdar, magnıtofon, elektrlik oıynshyqtar men isten shyqqan útik, kompúter, planshetterdi tastaýǵa bolady.
Konteıner tolǵan soń onyń ishindegi qoqystyń salmaǵyn ólshep, ary qaraı óńdeý bazasyna áketedi. Aldymen elektrondy qaldyqtyń plasmassasy men metaly qolmen ajyratylady. Sodan soń metaldy bólek jınap, plasıkti maıdalaıdy. Ári qaraı qaldyqtar qaıta óńdeýge ketedi.
Ekologtardyń aıtýynsha, barmaqtaı ǵana batareıanyń bir danasyn «qate» paıdalanǵan jaǵdaıda, 20 tekshe metr topyraq nemese 400 lıtrden astam aýyz sý ýlanady eken. Al adam aǵzasyna zıany odan kóp deıdi mamandar.
«Temperatýra ylǵal deımiz ǵoı jáne kún sáýlesi, sonyń bári tek tirshilik ıelerine ǵana emes, tehnıkaǵa da áser etedi. Ol tehnıka jumys istemeıtin bolsa óziniń zıandy qospalaryn shyǵara bastaıdy. Keıbireýler ondaı qaldyqtar báribir qoqys polıgonyna ketedi, óńdeýdiń ne qajeti bar dep jatady. Alaıda, sol zıandy zattardyń bári jerge sińip ketetinin eskerýimiz kerek. Topyraq arqyly sýǵa da taralady», – dedi «PromTehnoResýrs» JSHS qyzmetkeri Pakızat Saılaýbekova.
Qazir Almatyda elektrondy qaldyqtarǵa arnalǵan 30-dan astam konteıner bar. Onyń 29-y qala mektepterine qoıylǵan. Endi qarashanyń sońyna deıin taǵy 50 mektepke osyndaı konteınerler ornatylmaq.
Ǵalymdardyń boljamy boıynsha, zamanaýı tehnologıalar men gadjetterge táýeldilik artqan saıyn, olardy tutyný koefısıenti óse bermek. Al elektrondy qaldyqtardy qaıta óńdeý qorshaǵan orta úshin de el ekonomıkasyna da tıimdi bolmaq.
