Kókjaılaý kýrortyna qatysty ashyq pikir alańy qyza tústi. Keleshek demalys ornynyń qurylysyna arnalǵan qoǵamdyq keńes jobany qoldaýshylardy men qarsy taraptyń basyn qosty. Maqsat - ortaq paıymǵa úndeý. Joba jetekshileri bastamanyń áleýmettik mańyzyn aıtýdan jalyqpady. Týrızmnen túser tabysty eseleý úshin ekonomıkasy Qazaqstannan da tómen elder súbeli jobalarǵa bilek túrip kirisip jatqanda, bul bastamaǵa bizde nege qoldaý az? Qarsylyq kórsetip, qabaq shytatyndardyń ý-shýyna núkte qoıylmaýyna ne túrtki?  

Tórt jyldan beri qaýzalyp jatqan másele talqylanar ashyq alańǵa magıstr Dáýren Kárimov te kelipti. Óıtkeni, taqyryp ózekti. Kókjaılaýdaǵy kýrort qurylysy asa qajetti degen qala turǵyny jalǵyzdyń úni shyqpas degen uranmen, demalys ornyn salýshylardyń bastamasyn qoldaýǵa keldim deıdi.

«Kókjaılaý» kýrorty bizdiń zamanaýı Almatyǵa kerek. Sondyqtan men qoldaımyn, tańǵy uıqymdy qıyp, tyńdaýǵa kelip otyrmyn», – dedi qyzmet kórsetý salasynyń magıstri Dáýren Kárimov.

Dáýren sekildi, «Kókjaılaý» taý-shańǵy kýrortynyń qurylysyna beı-jaı qaramaıtyn jobany jaqtaýshylar da, synaýshylar da óz oılaryn ortaǵa ashyq jetkizý úshin jınaldy. Bas qosýda demalys ornynyń sońǵy tehnıkalyq negizdemesi kóptiń aldynda taǵy da pysyqtalyp, táptishtep túsindirildi. Alǵashynda kýrorttyń qurylysyna dep qarastyrylǵan jer teliminiń 100 gektary qaıtadan «İle Altaý» ulttyq parkine qaıtarylǵany aıtyldy. «Flora men faýna álemi túbegeıli quryp ketedi» degen ekologtardyń qaýpi negizsiz ekeni alǵa tartyldy. Demalys ornyn salý úshin 22 myń kóshet qyrqylady degen bastapqy boljamǵa qaraǵanda, qazirgi joba boıynsha bul kórsetkish 17 esege qysqarǵan. Sáıkesinshe, 22 gektar aýmaqty alyp jatqan aǵashty emes, 6 gektar jer teliminde ǵana jasyl jelek otalady. Esesine, bir taldyń ornyna 10 kóshet otyrǵyzylady.

«Kókjaılaý» kýrortynyń aýmaǵy Almatydaǵy taý klasteriniń nebári 10 paıyz aýmaǵyn qamtıdy. Demalys orny tórt mezilde de jumys isteıtin, áleýmettik joba bolmaq. Jańa jospar boıynsha, ǵımarattar aýmaǵy 13 ese azaıtyldy. Shańǵy trassasyn 2,6 esege, aspaly joldy 2,7 esege qysqarttyq. Qazir aınalasy qoqysqa toly jaılaýda eshqandaı qaýipsizdik sharalary saqtalmaǵan. Tipti, alǵashqy medısınalyq jerdem kórsetetin pýnktter men kelýshiler úshin dárethanalar qarastyrylmaǵan. Sondyqtan Kókjaılaýdyń kelbetin aıshyqtaıtyn jańa jobany júzege asyrý kezek kúttirmeıtin másele», – dedi Almaty qalasy Týrızm jáne syrtqy baılanystar basqarmasynyń basshysy Maqsat Qıqymov.

Sońǵy jobaǵa qatysty tilge tıek etilgen jańalyqtarǵa jıynǵa kelýshilerdiń keıbiri qulaq asqysy da kelmedi. Osylaısha, jıyn jınaqy emes, baıbalam salýshylardyń «bazaryna» aınalǵandaı boldy.  

«Kókjaılaý» kópke qajet kýrort deıdi kópshilik. Áýeli, áleýmettik joba eldiń salaýatty ómir saltyn qalyptastyrýyna sebepshi bolmaq. Bolashaq taý-shańǵy sportynan álem chempıonyn daıarlaıtyn jattyqtyrý alańyna aınalmaq.

«Kókjaılaý» taý-shańǵy kýrorty qalaǵa qajet. Ol zaýyt emes, fabrıka emes. Taýdyń basyndaǵy tek sanaýly adamdarǵa ǵana arnalǵan jabyq orta emes. Bul halyqqa, elge, qoǵamǵa, qalanyń týrızm baǵynyń damýyna negizdelgen úlken joba. Taǵy bir nárseni umytpaý kerek. Osy qalanyń balalary da, aýyldan qalaǵa kelgen balalardyń da shańǵy tebýge quqylary bar», – dedi Almaty qalasy Qoǵamdyq keńesiniń múshesi Dáýren Babamuratov.  

«Kókjaılaý» kýrortynyń bas jospary soqyrǵa taıaq ustatqandaı uǵynyqty kórsetilgen degen qoǵam belsendileri bul bastama sońyna deıin sátti bolady degen senimde. Áleýmettik jobadan jurttyń jappaı utpasa, esh utylmaıtynyn da alǵa tartýda. Damyǵan elderde halyqtyń kem degende, 90 paıyzy shańǵy sportymen shuǵyldanady eken. Al Almatynyń kórsetkishi 1 paıyzǵa da jetpeıdi. Osyny da eskergen zıaly qaýym shańǵy tebý tek baı-baǵlandar úshin ǵana emes, qarapaıym halyqqa da qoljetimdi bolýy qajet deıdi.  

«Qoǵamnyń qysymy, qoǵamnyń pikiri estilgen sıaqty. Ózime eń alǵash kezde unamaǵany – kýrort aılaǵynda kóptegen úıler, kottejderdiń qurylysy kózdeledi degen edi. Sonyń qazir joıylǵanyna óz basym qýanyp otyrmyn. Shyn máninde de, ol qoǵamdyq úlken alań bolýy kerek. Álemde de kóptegen kýrorttardyń bar ekenin bilemiz. Olar da osyndaı taýdyń ishine salynǵan. Oǵan da kóptegen adam barady. Osynyń bári eskerilip, jobanyń ekologıalyq basqa da turǵydan jaqsy bir deńgeıge jetkenine qýanyp otyrmyn», – dedi saıasattanýshy Aıdos Sarym.

Al qazir shańǵy tebetin birden bir oryn – Shymbulaqtyń ózi kúnine 10 myń qonaqty qarsy alýǵa qaýqarly. Alaıda, kelýshiler kóbeıse qyzmet kórsetý sapasy tómendep ketýi múmkin deıdi jıyndaǵylar. Sondyqtan Shymbulaqtan basqa kýrorttyń boı kóterýi negizsiz másele emes.

«Shymbulaq» taý-shańǵy kýrorty jylyna 600 myń kelýshini qabyldaıdy. Onyń 200-i shańǵy tebýshiler. Bul kórsetkish jyl saıyn 15-20 paıyzǵa artyp jatyr. Kýrorttyń kúnine 10 myń adamdy qabyldaýǵa shamasy keledi. «Aqbulaq» demalys orny alys, «Tabaǵanda» shańǵy tebý múmkindigi az. Sondyqtan Kókjaılaýdyń salynýy asa qajet», – dedi «Shymbulaq» taý-shańǵy kýrortynyń dırektory Erjan Erkinbaev.

Jıynǵa kelgenderdiń kóbi demalys ornynyń jobasyn buǵan deıin birneshe ret qaıta jasaǵannan keıin, bul bastamanyń sońǵy nusqasy kóptiń kóńilinen shyǵady degen úmitte. Qaltalylardyń koteji, as ta tók tamaqtanatyn oryndar kaptamaıdy. Al kýrorttyń boı kóterýine úzildi-kesildi qarsy jaq joba jetekshileriniń aıtqan aıqyn jaýaby men mardymdy mysaldaryna qoldaryn siltep, shý shyǵara berdi. Sonda da «Kókjaılaýdy» qoldaıtyn tarap sońyna deıin ultqa utymdy jobadan qol úzip qalmaıyq deýmen boldy.

«Bul taý-shańǵy kýrortynyń qurylysyn tezdetip bastaý kerek. «Medeý» men «Shymbulaqty» salar kezde, eshqandaı qarsylyq bolmaǵan. Nege endi dál Kókjaılaýǵa kelgende qarsy shyǵatyndar tabylǵan. Osy máseleniniń kóterilip kele jatqanyna 4 jyl boldy. Bul ýaqytta ózge elderde qanshama taý-shańǵy kýrorty salynyp bitti. Al biz daýlasyp áli júrmiz. Kirisetin ýaqyt jetti. Jaqsy jobany uqpaıtyndardyń qylyǵyn jalǵan uıyqtap jatqandardy oıatýmen teń der edim», – dep pikir bildirdi kınorejısser Ermek Tursynov.  

Kýrortqa baratyndaryń 60 paıyzy – almatylyqtar, 20 paıyzy – ózge óńirdiń turǵyndary bolsa, qalǵan 20 paıyzyn sheteldik týrıser quraıdy degen boljam bar. Bastysy, restoran men kafeniń sany sanaýly bolyp, 100 adamǵa ǵana shaqtalǵan bir ǵana qonaqúı salynady. Syrttan kelýshilerdiń turaqtaıtyn jeri qalanyń ishinde bolǵanyn qup kórgen bastamashyldar shahardyń ortalyǵynan demalys ornyna jarty saǵatta jetýge bolatynyn alǵa tartýda.