Osydan biraz ýaqyt buryn qytaılyq fotograf Lý Gýan iz-tússiz joǵalyp ketken edi. Alaıda Qytaı bıligi bul týraly eshqandaı pikir bildirmedi. Qazirgi tańda Gýannyń jubaıy Súı Sáolı kúıeýin 3 qazanan bastap kórmegenin aıtty dep jazady Qamshy.kz aqparat agenttigi lifter.com.ua saıtynyń deregin negizge alyp.
23 qarashada Lý Gýan Shyńjańnyń astanasy Úrimshi qalasyna birneshe fotografqa arnalǵan sharaǵa qatysý úshin barady. Keıin ol Chen esimdi dosymen kezdesip, qaıyrymdylyq sharasyna qatysý úshin Sychýan qalasyna ushyp barýdy josparlaǵan. Alaıda Chen aıaq astynan Gaýndy taba almaǵan.
Keıin Chen Gýannyń áıeline habarlasady. Alaıda áıeli de eshqandaı málimet bilmeıtinin aıtqan. Keıin Gýandy ózderin ulttyq qaýipsizdik qyzmetkerleri retinde tanystyrǵan belgisiz adamdar alyp ketkendigi anyqtaldy. Sondaı-aq jergilikti ofıserler bul aqparatty rastaǵan.
Sheteldik BAQ-tyń málimetine sáıkes, Shyńjańdaǵy jaıttar qazirgi ýaqytta jıi talqyǵa túsýde. Bul qala óte qatygez tártip pen polısıa qyzmetkerleriniń óz qyzmetin asyra paıdalanýy turǵyndardyń narazylyǵyn týdyrýda. Qytaı bıligi ózderine qatysty qandaı da bir jaǵymsyz aqparattyń da, sol aqparatty taratqan adamnyń da kózin joıýǵa ázir.
Lý Gýan óziniń sońǵy suhbattarynyń birinde Qytaı týraly mynyndaı pikir bildirdi: «Qytaıdyń shynaıy beınesin eshqashan bile almaısyzdar. Eger bile qalsańyzdar sizdiń ómirińizge qaýip tónýi múmkin. Sizdi eshkim qutqara da almaıdy. Sebebi qaǵazǵa jazylǵan, zańmen bekitilgen arnaıy tártip joq».
Onyń «Damý ári lastaný» atty sýretter serıasy Qytaıdyń ındýstrıalandyrý kezindegi ekologıaǵa keltirgen zıandaryn ashyq túrde kórsetedi.
Óndiristik aımaqtaǵy adamshoshyrlyq sýretter.
Qytaı qazirgi tańda álemdegi alpaýyt elderdiń qatarynda. Álemdik deńgeıde joǵary jetistikterge jetken el. Alaıda bılik óz halqyn qurban etti. Qansha damyǵan eldiń qataryna kirip, ekonomıkasy sharyqtap damysa da qara halyqtyń jaǵdaıy óte tómen deńgeıde.
Balalar óndiristik alańda turyp jatyr. Qytaıdyń ekonomıkalyq damýy kóptegen energıany qajet etedi ári qorshaǵan ortanyń lastanýyna ákelip soǵady.
Lý Gýan bul sýret úshin 2004 jyly World Press Photo marapatyn jeńip alǵan. Sol jyldary Qytaıda 678 adam VICH juqtyrǵan. 200 adam juqpaly derttiń saldarynan qaıtys boldy.
Myna áıel aýyr dertke shaldyqqan balasyn kóterip alǵan. Qudaıdan "balamnyń ornyna meniń janymdy al", dep jalbarynyp turǵandaı.
Múgedektikke shaldyqqan qytaılyq balalardyń aýyr taǵdyry.
Sal aýrýǵa shaldyqqan balalar edenge tógilgen sút untaǵyn jeýge májbúr.
2010 jyly aýanyń lastanýynyń kesirinen 1,2 mln adam mezgilsiz ómirden ótti.
Elde rak aýrýyna shaldyqqandardyń sany kún sanap ósip keledi. Bul jetkinshek te rak aýrýyna shaldyqqandardyń biri.
Qytaıdaǵy 10 qalanyń jeteýi eń las qalalardyń qataryna jatady.
Ónerkásiptik aǵyn sýdy lastaıdy, ol ishýge jaramsyz bolyp keledi. Baotou Steel zaýyty mıneraldy óńdeýden keıin aǵyndy sýdy saqtaý ornyna jiberiledi.
Hımıalyq jáne taý-ken ónerkásibiniń qaldyqtary topyraqtyń lastanýyna ákeledi. Jergilikti turǵyndar úshin tynys alýdyń ózi qıynǵa soǵyp jatyr.
Kóptegen qalalarda jer asty sýlary fenoldar, sıanıd, synap, myshák qosylystarymen lastanǵan.
Eń keń taralǵan kirpish toqyma óndirisiniń biri - djınsy óndirý. Kún saıyn qyzmetkerler hımıalyq zattardy dem alady.
Jer asty sýlarynyń kóp tutynylýyna baılanysty on shaqty qalalar qurdymǵa ketken.
Er adam óz áıeliniń qolynda ómirden ótti.
Jylyna 750 myńnan astam adam qaıtys bolady. Sondaı-aq 60 myńǵa jýyǵy lastanǵan aýyz sýdyń kesirinen qurban bolǵandar. Adamdar asqazan-ishek aýrýlarynan, baýyr men búırek juqpaly aýrýlarynan óledi.
Qytaılar zıandy jumysqa jegilip, kúndelikti nan tabý úshin óz densaýlyqtarynan aıyrylady. Keıin medısınalyq kómekke zar bolyp otyrady. Tapqan-taıanǵanyn dári-dármekke jumsaıdy. Bul otbasy dári-dármek úshin úıindegi barlyq baǵaly zattaryn satyp jibergen.
Jas qyz qystyń kúni qolyn osylaı ǵana jylyta alady. Onyń ákesi VICH aýrýyn juqtyrsa da óziniń 5 balasyn jáne qart ata-anasyn asyraıdy.
Sińililer SPID-ten qaıtys bolǵan 6 jasar baýyrynyń jerleýine daıyndalýda.
Bul elde adamnyń quny kók tıyn. Adamdardyń kúndelikti joǵalýy qalypty jaǵdaıǵa aınalǵan. Al syrtqy jaǵynan qaraǵanda Qytaı álemdi aýzyna qaratqan alpaýyt el. Biraq eldiń damýy úshin qarapaıym adamdar qurban bolyp jatyr. Damyǵan memlekettiń shynaıy bet-beınesi osyndaı. Bir kem dúnıe...
