Bıyl qandaı oqıǵalar qoǵamnyń qyzý talqysyna tústi? Halyqtyń jadynda 2018 jyl nendeı jańalyqtarmen este qaldy? Qamshy.kz aqparat agenttigi aǵymdaǵy jyldyń aıtýly oqıǵalarynyń tizimin oqyrmandar nazaryna usynady.
52 adamnyń qazasy
2018 jyldyń basy jyly jańalyqtarmen bastalǵan joq. Qańtar aıynda Aqtóbe oblysynda oryn alǵan apat tek Qazaqstan halqynyń ǵana emes, kórshi eldegi halyqtyń da qabyrǵasyn qaıystyrdy. Ol – Aqtóbe oblysynyń Yrǵyz aımaǵynda jolaýshylar mingen avtobýs janyp ketip, onyń ishindegi 52 adam tirideı órtke orandy.
«2018 jyldyń 18 qańtarynda saǵat 10:30 shamasynda Samara-SHymkent baǵytyndaǵy jolda 55 jolaýshysy men 2 júrgizýshisi bar avtobýs órtke orandy. Jedel járdemniń kómegimen 5 adam kólikten shyǵyp úlgergen, al qalǵan 52 adam apat ornynda qaza tapty», - degen qaraly habar búkil elge taraldy. Oqıǵanyń anyq-qanyǵyna kóz jetkizý úshin tergeý jumystary bir jyldaı júrgizilip, aǵymdaǵy jyldyń qarasha aıynda onyń núktesi qoıyldy.
Apostrofsyz latyn álipbıi
2018 jyldyń eldi eleń etkizgen taǵy bir jańalyǵy – Elbasynyń apostrofsyz latyn álipbıiniń nusqasyn zańdy túrde bekitip, Jarlyqqa qol qoıǵany boldy. 2017 jyldyń 26 qazanynda qazaq tilin latyn álipbıine kóshirý týraly jarlyq qabyldanǵan bolatyn, arada bir jyl tolmaı Elbasy latyn álipbıiniń nusqasyn da bekitti.
«1. «Qazaq tili álipbıin kırıllısadan latyn grafıkasyna kóshirý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2017 jylǵy 26 qazandaǵy №569 Jarlyǵyna (Qazaqstan Respýblıkasy PÚAJ-y, № 50-51-52, 326-qujat) mynadaı ózgeris engizilsin:
atalǵan Jarlyqpen bekitilgen latyn grafıkasyna negizdelgen qazaq tili álipbıi osy Jarlyqqa qosymshaǵa sáıkes jańa redaksıada jazylsyn.
- Osy Jarlyq jarıalanǵan kúninen bastap qoldanysqa engiziledi», - delingen resmı qujatta.
7 jasar balanyń oqıǵasy
Aǵymdaǵy jyldyń naýryz aıynda Túrkistan oblysynyń Saryaǵash aýdany, Abaı aýylynda jeti jastaǵy bala seksýaldyq zorlyqtyń qurbany boldy. Búkil jurtshylyqty shýlatyp, qoǵamdyq talqyǵa túsken bul oqıǵaǵa qatysty tergeý jumystary jarty jyldan astam ýaqyttaı júrgizilip, 14 jastaǵy jetkinshek kináli dep tanylyp, QR Qylmystyq kodeksiniń 121-babynyń 4-bóligine sáıkes qylmystyq is qozǵaldy.
Jeti jastaǵy balanyń basynan ótken jantúrshigerlik oqıǵa búkil elde keńinen talqylandy. Aıta keteıik, 2018 jyldyń 1 qańtarynan bastap pedofılderdi «hımıalyq súndetteý» týraly sheshim qabyldanǵanyn.
Saıragúl Saýytbaıdyń soty
Sońǵy jyldary Qytaıdaǵy qandastarymyzǵy qysym jasalynyp, túrli qıyndyqtar týyndaǵany belgili. Sonyń ishinde tek Qazaqstannyń ǵana emes, búkil eldiń nazaryn aýdarǵan oqıǵa – Saıragúl Saýytbaıdyń soty boldy. Bala-shaǵasynan jyraqta qalǵan ana shekarany zańsyz kesip ótip, basy daýǵa qalǵan edi.
Búkil qazaqty alańdatqan Saıragúldiń isine qatysty áleýmettik jelide oǵan arasha túsip, elde qaldyrýdy suraǵandar kóp boldy. Qytaıdaǵy az ulttardyń búgingi tańdaǵy ahýalyn qoǵam belsendileri «genosıd» dep baǵalap, Elbasydan osy máselege arasha bolýyn surady.
“Qazaqstannyń túrmesinde otyrsam da, osynda qalsam boldy", - dep armandaǵan qazaq áıeliniń isi tórt aıǵa deıin sozylyp, aǵymdaǵy jyldyń 1 tamyzynda sot úkimi oqylyp, elde qaldyrý týraly sheshim qabyldandy.
Chempıonnyń qazasy
Bıyl barsha jurtshylyqtyń qabyrǵasyn qaıystyrǵan qazaly oqıǵa – mánerlep syrǵanaýshy Denıs Tenniń ólimi boldy.
2018 jyldyń 19 shildesinde saǵat 15:00 shamasynda Almatydaǵy Qurmanǵazy men Baıseıitova kósheleriniń qıylysynda belgisiz bireýler Denıs Tenniń kóliginiń aınasyn urlap, ony aýyr jaralap ketti. Kóp qan joǵaltqan chempıon, aýyr jaraqattyń saldarynan qaıtys boldy.
Denıs Tenniń qazasy Qazaqstandaǵy ǵana emes, búkil álemniń alańdatýshylyǵyn týdyrdy, atalmysh oqıǵa elimizdiń polısıa qyzmetkerlerin aıaǵynan tik turǵyzdy.
Kókpardaǵy jeńilis
Bıylǵy jyly halyqtyń kóńilin qaldyrǵan taǵy bir jaǵdaı – qazaq kókparshylarynyń halyqaralyq saıysta jeńilis tapqany. Tamyz aıynda ótken Dúnıejúzilik kókpar oıyndarynda qazaq kókparshylary ómiri kókpar oınap kórmegen ózbekterden utylyp qaldy. «Kókbóri» federasıasynyń burynǵy prezıdenti Talas Begalıev qazaq kókparshylaryn synap, olardyń oıynyn iske alǵysyz etti.
Meıirjan Matjan esimdi kókparshynyń óz suhbatynda «Jylqylar ózimizdiki emes, qyrǵyzdiki edi. Sol da áser etken bolar, sebebi qyrǵyzdardyń jylqylary álsiz», - dep aıtqany da esten shyqqan joq.. Qazaqtyń ulttyq oıyny sanalatyn kókparda qandastarymyzdyń fınalǵa da shyǵa almaı, oısyraı jeńilýi halyqtyń kóńilin qaldyrdy...
Golovkınniń alǵashqy jeńilisi
Halyqtyń uzaq ýaqyt kútken jekpe jegi Golovkın-Kanelo jekpe-jegi boldy. Aǵymdaǵy jyldyń 16 qyrkúıeginde Los-Andjelestegi 20 myń adamǵa arnalǵan T-Mobile arenasynda ótken alapat aıqasta qazaqstandyq boksshy Gennadıı Golovkın alǵash ret meksıkalyq boksshy Saýl Alvaresten jeńildi.
Óz salmaǵynda eshkimge ese jibermegen Golovkın Kanelomen kezdesýin «soıqan soǵysqa» balaǵan edi. Qos bylǵary qolǵap sheberi de bul jekpe-jekti nokaýtpen aıaqtaýǵa ýáde bergen. Alaıda jekpe-jektiń qorytyndysynda Golovkın "Kaneloǵa" ese jiberdi. Golovkın barlyq chempıondyq beldiginen aıryldy. “Bul Golovkınniń sońǵy jekpe jegi bolýy múmkin» degen de aqparat taraǵan. Alaıda Gennadıı Golovkın keıingi málimdemelerinde álemniń eń úzdik boksshylarymen judyryqtasýǵa daıyn ekendigin aıtty.
Qoǵamnyń narazylyǵyna ushyraǵan komsomol toıy
Bıyl Lenın komsomolynyń qurylǵanyna 100 jyl toldy. Komsomoldyń 100 jyldyǵyn atap ótý Almaty qalasynan bastaý alyp, keıinnen basqa da aımaqtarǵa jetti. Kelmeske ketken VLKSM-nyń bir ǵasyrlyq toıyna barǵandardyń qatarynan keıbir memleket qaıratkerleri de kórindi. Áleýmettik jelide bul sharaǵa qatysty san túrli pikirler aıtylyp, oǵan barǵan belgili tulǵalar halyqtyń synyna ushyrady.
Sonymen qatar, qoǵam «Alash avtonomıasynyń 100 jyldyq mereıtoıy kóleńkede qaldy» dep bılikke de narazylyǵyn bildirdi.
Buǵan Aqparat jáne komýnıkasıa mınıstri Dáýren Abaev «Bul - tolyǵymen shyndyqqa sáıkes kelmeıdi. Bir jaǵynan birneshe júz adam teatrlardyń birinde shara ótkizedi de, ekinshi jaǵynan jyl boıy elimizdiń barlyq aımaqtarynda Alashtyń 100 jyldyǵyna arnalǵan sharalardyń tolyqqandy kesheni uıymdastyrylady», - dep jaýap berdi. Dáýren Abaev óz sózinde komsomol Qazaqstan úshin ótken dáýirdiń belgisi bolyp qalǵanyn aıtty.
Jyl ánshisi – Dımash Qudaıbergen
Qazaq halqyn búkil álemge tanytqan Dımash Qudaıbergenniń bıyl juldyzy jandy, iri sahnalardy baǵyndyrdy. Halyqtyń súıispenshiligine bólengen ánshi Londonda jeke konsertin ótkizip, Reseı sahnasynda halyqty tańdaı qaqtyrdy.
Londonda ótken jeke konsertine Qytaı, Kanada, Belgıa, Chehıa sekildi 45 elden jankúıerler kelip, "Indigo at the O2" konsert zalynda ıne shanshar oryn bolmady. Dımash jeke konsertinde Adajio, "Daıdıdaý", "Saǵyndym", Michael Jackson tribute, The Show Must go on, "Leıla", If I Never Breathe Again, "Lúbov ýstavshıh lebedeı" sekildi 29 ándi jandy daýysta aıtyp, jankúıelerdiń ystyq yqylasyna bólendi.
Máskeýdegi Kreml sahnasynda án salyp, «NTV» arnasynyń «Ortalyq televıdenıe» baǵdarlamasynda qonaqta bolǵan Dımash Igor Krýtoıdyń súıemeldeýimen "Sharshaǵan aqqýlardyń mahabbaty" ánin oryndap, kópshiliktiń qoshemetine bólendi. Sonymen qatar, Reseıdegi «Jyl áni – 2018-ge» qatysyp, Olımpııskıdi de baǵyndyrdy. Halyqtyń ystyq yqylasyn kórgen júrgizýshiler Dımashty "jyl jańalyǵy" dep atady.
Ketip bara jatqan 2018 jyl osyndaı jańalyqtarymen eldiń esinde qaldy. Al keler 2019 jyl jaǵymdy aqparattar jyly bolǵaı demiz...
