Saıasatta da, bızneste de názik jandar erlerdiń ókshesin basyp, jyl sanap kóbeıip keledi. Áıelder ekonomıkany jańǵyrtýdyń qozǵaýshy kúshine aınaldy. Mysaly elimizdiń aýmaǵyndaǵy kásip bastap, óz isin urshyqtaı ıirip otyrǵan názik jandylarǵa memleketimiz de kómek kórsetip keledi. Máselen, Ońtústik Qazaqstan oblysy isker áıelderge qoldaý kórsetip, túrli biliktilikti arttyrýǵa baǵyttalǵan semınar-trenıngter uıymdastyrýda. Osyndaı bir jıyn kıeli Túrkistan qalasynda ótkeni týraly Qamshy portaly jazǵan bolatyn. Túrkistandaǵy «Damý» Qorynyń Kásipkerlerge qyzmet kórsetý ortalyǵynda «QR kásipkerlik salasyndaǵy áıelderdiń roli» atty taqyryptyq sesıa ótti.
Atalǵan sharany marketıń jáne bıznesti-josparlaý boıynsha keńesshi Gúlsaıa Súleımenova men quzyrettilikti joǵarylatý baǵdarlamasy boıynsha shtattan tys menedjer Málik Atanbaev júrgizdi. Sesıa barysynda qatysýshylar kásipkerliktiń formasy men túrlerimen tanysty, kásipkerlik qyzmettegi áıelderdiń rólin talqylady, oǵan qosa taýarlar men qyzmet túrlerin áleýmettik jeli arqyly júrgizýdiń ádisterin, maqsatty aýdıtorıa men jańa klıentterdi izdeýdiń mán-jaıyn sóz etti.
Sonymen qatar, sesıaǵa qatysýshylar óz taýarynyń, qyzmet túrleri men brendterin áleýmettik jeli arqyly tanymaldylyǵan arttyrý joldaryn jáne satylym mólsherin arttyrý jóninde maǵlumattar aldy. Gúlsaıa Súleımenova men Málik Atanbaev kásipkerlikti qoldaýdyń memlekettik sharalary boıynsha prezentasıalar jasady.
Jalpy Qazaqstanda 15 myńnan astam shaǵyn jáne orta bıznes jobalary bolsa, solardyń 40 paıyzyn qyz-kelinshekter basqarady eken. Sońǵy 3 jylda qyz-kelinshekter qatysqan shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileriniń sany 26 paıyzǵa artsa, áıelder ashqan kompanıalar 28 paıyzǵa deıin ósken. Bul neni bildiredi, kásipker áıeldiń tabysy kóldeı degen sóz.
Moıyndaýymyz kerek, qazir bizdiń áıelder bızneske aralasý arqyly básekeles naryqtyq ortany qalyptastyrdy. Eńbekke qabiletti halyqtyń jumyspen qamtylý deńgeıin kóterdi. Statısıkaǵa kóz jibersek, elimizdegi eńbekke qabiletti áıelder arasyndaǵy jumyssyzdyq 5,5 paıyzdy quraıtynyn kóremiz. Demek, qol qýsyryp qarap otyrǵan áıel az, qazaq áıelderiniń eńbektegi belsendiligi joǵary. Taǵy bir qyzyq málimet, áıelder er-azamattarǵa qaraǵanda qaıyrymdylyq sharalarynda belsendi keledi eken. Ońtústik Qazaqstan oblysynda áıelderdiń bızneske kózqarasy, jalpy, qoǵamǵa tıgizer paıdasy jaıly áleýmettik zertteý júrgizilgen kezde osyǵan kóz jetkizilgen. Zertteý barysynda qaıyrymdylyq úlgisin kóbirek kórsetetinder de áıelder bolyp shyqty. Qalaı deısiz be, óıtkeni meıirimdilik jáne aıaýshylyq áıeldiń tabıǵatynda álimsaqtan bar qasıet. Mine, osyndaı kóptegen sebepter qyz-kelinshekterdi kásipkerlikke tartýdyń paıdasy zor ekenin kórsetip otyr.
Iá, «Damý» kásipkerlerdi qoldaý qory, Ońtústik Qazaqstan oblysynyń ákimdigi tarapynan áıelder bıznesine aıtarlyqtaı qoldaý bar. Sondyqtan názik jandardyń kez kelgen kásipti urshyqsha ıirip áketýine jol ashyq.
Nurzat Toǵjan
