Qazaqstanda aýyl sharýashylyǵyn memlekettik qoldaý kúsheıtilýde. Elde salany tehnologıalyq jańǵyrtýǵa, qarjylandyrýdy keńeıtýge jáne agroónerkásip óndirisiniń tıimdiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan sharalar kesheni iske asyrylýda, dep habarlaıdy Qamshy.kz aqparattyq agenttigi.
Atap aıtqanda, sút salasynyń shıkizat bazasyn nyǵaıtý úshin sút-taýar fermalarynyń qurylysyna jeńildikpen kredıt berý baǵdarlamasy iske asyrylýda. Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń málimetinshe, elimizde jalpy qýattylyǵy jylyna 500 myń tonnadan astam sútti quraıtyn 95 ferma qarjylandyryldy, onyń 71-i paıdalanýǵa berilgen. Aǵymdaǵy jyldyń sońyna deıin qýattylyǵy 100 myń tonnaǵa jýyq taǵy 19 fermany iske qosý josparlanýda.
Júıeli jumys et qus sharýashylyǵynda da júrgiziledi.
Sońǵy bes jylda óndiris 58% - ǵa ósti, ımport 25% - ǵa qysqardy, al ishki naryqtyń otandyq qus etimen qamtamasyz etilýi 58% - dan 78% - ǵa deıin ósti.
Tamaq ónerkásibinde barlyq negizgi azyq-túlik ónimderinde ósý baıqalady. 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha azyq-túlik óndirisiniń kólemi 8,4% - ǵa ulǵaıyp, 4 trln teńgege jetti.
2026 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda sala joǵary ósý qarqynyn saqtap qaldy-óndiris kólemi ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 14,7% - ǵa ósti.
AÓK negizgi kapıtalyna ınvestısıalar kólemi de turaqty oń serpindi kórsetip, 1,6 trln teńgege jetti, bul ótken jyldyń deńgeıinen 46% - ǵa joǵary. 2026 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda ınvestısıa kólemi 926 mlrd teńgeni qurady, bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 55% - ǵa joǵary.
Osy kórsetkishterge qol jetkizýge "Báıterek" Ulttyq ınvestısıalyq holdıńi eleýli úles qosady, ol agrarshylarǵa óziniń enshiles uıymdary arqyly qarjylyq jáne tehnologıalyq qoldaý kórsetedi.
"Agrarlyq kredıttik korporasıa" AQ (AKK) jáne "QazAgroQarjy" AQ (KAF) agrarshylarǵa ınvestısıalyq qarjylandyrýdan bastap qazirgi zamanǵy aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy men jabdyqtarynyń jeńildikti lızıńine deıingi quraldardyń keń spektrin usynady.
"Keshendi qoldaý júıesi jobalardy iske asyrýdyń barlyq kezeńderinde súıemeldeýge múmkindik beredi. Eger AKK jańa óndiristerdi salýdy jáne jumys istep turǵan óndiristerdi jańǵyrtýdy qarjylandyrsa, onda KAF jeńildikti lızıń sharttarynda tehnıka men jabdyqtardy usyna otyryp, aýyl sharýashylyǵy kásiporyndaryn tehnologıalyq jańartýdy qamtamasyz etedi. Mundaı tásil jańa óndiristik qýattardy qurýǵa ǵana emes, otandyq agroónerkásiptik keshenniń tıimdiligin arttyrýǵa da yqpal etedi", - dep atap ótti Holdıńte.
Shyǵys Qazaqstan oblysynda sútti mal sharýashylyǵyn damytý jobasyn iske asyrǵan "Rýlıha" JSHS qoldaý aldy. Kásiporyn dándi jáne maıly daqyldardy ósirýge, sút baǵytyndaǵy iri qara maldy ósirýge jáne sút óndirýge mamandanǵan. Joba 2021 jyly paıdalanýǵa berilgen sút-taýar fermasynyń birinshi kezeńiniń jalǵasy boldy jáne 2025 jyldyń qarashasynda iske qosyldy. Óndiristi damytý İQM joǵary ónimdi asyl tuqymdy mal basyn, zamanaýı tehnologıalyq jabdyqty jáne qoldanystaǵy óndiristik ınfraqurylymdy paıdalanýdy kózdeıdi.
Keńeıtý nátıjesinde fermanyń óndiristik qýaty jylyna 3,3 myń tonnadan astam sútke jetti, 10-ǵa jýyq jańa jumys orny quryldy. 2025 jyly jobaǵa ınvestısıa kólemi shamamen 1,27 mlrd teńgeni qurady. Joba sút óndirisin ulǵaıtýǵa jáne óńirdiń sút mal sharýashylyǵyn odan ári damytýǵa yqpal etedi.
Qyzylorda oblysynda "AA Agro Qyzylorda" JSHS zamanaýı sýarý tehnologıalaryn qoldana otyryp, aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn ósirý jobasyn iske asyrdy. Jańa tehnıka aýmaqty 14,5 myń gektarǵa deıin keńeıtý perspektıvasymen 7 myń gektar aýyl sharýashylyǵy alqaptaryn tıimdi óńdeýge múmkindik beredi. Kásiporyn ónimderi ishki naryqqa da, BAÁ men Gonkongqa eksportqa da baǵyttalǵan.
Taǵy bir mysal – Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy "Harvest Invest" JSHS, onda QazAgroQarjy qoldaýynyń arqasynda zamanaýı joǵary ónimdi ósimdik sharýashylyǵy kásiporny qurylýda. Jańa tehnıkany paıdalaný 6,2 myń ga egis alqaptaryn óńdeý tıimdiligin arttyrýǵa jáne ónimdi Qytaı naryǵyna jetkizetin Kásiporynnyń eksporttyq áleýetin nyǵaıtýǵa múmkindik beredi.
Aıta ketý kerek, QAF óziniń "Agrolızıng" baǵdarlamasyna pılotsyz avıasıalyq júıelerdi engizdi, sonyń arqasynda aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshiler jeńildikti lızıń sharttarynda dál eginshilik tehnologıalaryn engizýge múmkindik aldy. Agrodrondardy paıdalaný egistikterdi joǵary dáldikpen óńdeýge, ósimdikterdi qorǵaý shyǵyndaryn azaıtýǵa jáne aýylsharýashylyq óndirisiniń tıimdiligin arttyrýǵa múmkindik beredi.
Osylaısha, tek 2025 jyly jáne 2026 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda "Báıterek" holdıńiniń qoldaýymen Agroónerkásiptik keshende – qazirgi zamanǵy sút-taýar fermalary men qus fabrıkalaryn salýdan bastap sýarý júıelerin engizýge jáne aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy parkin jańartýǵa deıingi ondaǵan ınvestısıalyq jobalar iske asyryldy. Qarjylandyrý jáne jeńildikti Lızıń quraldaryn keshendi qoldaný Aýyl sharýashylyǵyn jańǵyrtýǵa, ónimdiliktiń ósýine jáne otandyq AÓK-niń básekege qabilettiligin arttyrýǵa yqpal etedi.