Búginde elimiz beıne-bir alyp qurylys alańyna aınalǵandaı kúı keshemiz. Respýblıkamyzdyń qaı qıyryna barsańyz da jańadan boı kótergen nysandar men ǵımarattardyń mańaıyndaǵy qarbalas qımyldarǵa kózińiz túsedi. Osyǵan qarap endi kelgen naǵyz daǵdarystyń ózi de óńirlerdegi qurylys qarqynyn tejeı almaǵanyn kóremiz. Sóz joq, mundaı irkilissiz yrǵaq qurylys ındýstrıasynyń da kóshten qalyp qoımaýyn talap etedi. Óıtkeni, búgingi zamanǵy qurylysqa qajetti materıaldar jetispese nemese onyń óndirisi baıaýlasa – bul tutastaı salanyń shiderli attaı bógelip qalýyna ákelip soqtyrady.
Osy oraıda Oral qalasyndaǵy metal jáne temir-beton qurylǵylaryn shyǵaratyn «Gıdromash-Orıon» JSHS ujymynyń ónimderine suranys qashanda joǵary ekenin aıtqan jón. Óz ataýynan kórinip turǵandaı, atalǵan otandyq kásiporyn respýblıkanyń batystaǵy óńirlerin temir-beton buıymdarmen qamtyp keledi. Bul ónimder búginde jol men ónerkásip oshaqtarynda jáne azamattyq qurylystyń barlyq júıelerinde qoldanylady. Mundaǵy ónim túrleri meılinshe san-alýan. Suranystarǵa qaraı shyǵarylatyn kólemderi ártúrli taýarly betondar, nysandardyń irgetasy men qabyrǵasyna qajetti bloktar, plıtalar men ustatqysh-qosqysh qurylǵylar jáne arnaıy joldar men aerodrom plıtalary zaýyttyń basty brendi dese de artyq emes. Búgingi zamanǵy qurylys ındýstrıasy kompanıalaryna qoıylatyn talap ta, suranys ta joǵary. Eń bastysy, qazirgideı kúrdeli kezeńde bir de bir kásiporyn tomaǵa-tuıyq, ózimen ózi oqshaý túrde óndiristen keıin kótere almaıdy.
Bul baǵytta «Gıdromash-Orıon» bilikti otandyq jáne sheteldik kompanıalarmen qoıan-qoltyq qyzmet jasap kele jatqany tek qoldaýǵa ǵana laıyqty. Ári olardyń arasynda Adjıp KPO, KPO b,v, «Intergaz-Ortalyq Azıa» AQ «Sınorıs Injınırıń» qazaqstandyq fılıaly, qurylys materıaldary Chendý ǵylymı-zertteý jobalaý ınstıtýty jáne «Teńizshevroıl» JSHS sekildi iri fırmalardyń bolýy zaýyt ónimderiniń ótimdiligin kótere túsedi. Bul atalǵandardyń deni respýblıka aýmaǵynda munaı-gaz shıkizatyn ıgerip jatqan sheteldik kompanıalar ekenin eskersek, atalǵan kásiporynnyń qyzmeti qazaqstandyq úles pen mazmunǵa toly ekenin birden baıqaımyz. Ári buǵan el ishindegi qurylys ındýstrıasymen aınalysatyn qurylymdardyń bári birdeı qol jetkizip júrgen joq. «Gıdromashtyń» olardan basty artyqshylyǵy da osynda.
Ózderine qajetti qural-jab­dyqtardyń bárin óz elderinen ákelip, qazaqstandyq ónimderdi satyp alýǵa kelgende tartynshaqtap turatyn, kinámshil de synshyl shet­eldik kompanıalardyń «Gıd­ro­mashtyń» ónimderin paıdalanýǵa yqylasty bolýynyń basty syry da qupıa emes. Óıtkeni, 2003 jyl­dan bastap zaýytqa sapa menedj­menti júıesi engizilgen. Ári mundaı jańashyldyq pen ómir­sheńdik búkilálemdik sapa menedjmenti standarttaryna to­lyq sáıkes keledi. Sonymen birge, 2009 jyldan munda sapa menedjmentiniń ıntegrasıalanǵan júıesi iske qosylǵan. Menedjment degenimiz jaı uǵym emes, aýqymy meılinshe keń, óndiriske tıgizetin paıdaly áser koefısıenti meılinshe joǵary kúrdeli uǵym. Onyń ekologıalyq, eńbekti qorǵaý jáne kásibı qaýipsizdik deli­netin túrleri de bar eken. Otan­dyq óndiris orny mundaı menedj­mentterdi de álemdik talap­tarǵa sáıkestendire bilipti. «Gıd­romash-Orıonnyń» osyndaı jetistikterine taǵy bir qosarymyz budan 5-6 jyl buryn ujymda aýdıt jumystary tabysty túrde sertıfıkasıadan ótkizilgen. Soǵan sáıkes olarǵa sáıkestik sertıfıkaty alynǵan. Arada 3-4 jyl ótken kezde olar kelesi kezeńde de oıdaǵydaı qorǵap shyǵypty.
Otandyq kásiporynnyń akkredıttelgen jáne kúrdeli synaqtar men tájirıbelerden ótkizilgen óz laboratorıasy bar. Zaýyt ja­nyndaǵy bul asa qajetti qury­lym arnaıy quraldarmen jabdyq­talǵan. Osyndaı qurylǵylardyń kó­megimen mamandar ónim óndirý úderisiniń barlyq kezeńinde sapa­lyq kór­setkishterdiń tómen­de­meýin udaıy baqylap otyrady. Bul ret­­te olar birinshi kezekte nor­­ma­­tıvtik talaptarǵa arqa súıeıdi.
Zaýytta ónim shyǵarýǵa qol­da­nylyp júrgen ozyq tehnologıalar men ózge de basty qajetti materıaldar temir-beton qurylǵylary men beton buıymdarynyń ártúrli kólemdegi 500-den astam túrlerin shyǵarýǵa múmkindik berip otyr. Tehnıkalyq sıpattamalary turǵysynan bul ónimder birine biri uqsamaıdy. Ári munyń bári elimizdiń tabıǵı klımattyq erekshelikterine tolyq sáıkestendirilgen. Bular qandaı aýa raıyna da tózimdi keledi. Qatty aıazdarǵa da shydamdy. Sý men ylǵal ótken jaǵdaılarda burynǵy beriktigi men sapasyn joǵaltpaıdy. Bulaı bolýynyń taǵy bir mánisi – kásiporynda tehnıkalyq baqylaý bóliminiń qyzmeti oń jolǵa qoıylǵan.
– Zaýyt ujymyn quraıtyn qyzmetkerlerdiń deni biliktiligi joǵary mamandar, kásibı saýaty mol ınjenerler jáne tehnıkter. Olardyń arasynda tájirıbeleri jetkilikti tálimgerler de bar. Bizdiń kásiporyn respýblıkanyń batys óńiriniń temir-beton buıymdaryna degen qajettiligin óteýge laıyqtalǵan. Zaýyttyń jaǵrafıalyq turǵydan utymdy túrde ornalasýy ónimderimizdi tuty­nýshylarǵa jetkizip berýge jumsalatyn shyǵyndy edáýir qysqartýǵa múmkindik beredi. Sony­men birge, jabdyqtaý isindegi je­deldikti qalyptastyrýǵa qolaıly ahýal týǵyzady, – deıdi MTBK «Gıdromash-Orıon» JSHS bas dırektory Álibek Ájma­ǵambet.
Joǵary tehnologıalyq ón­­diriske bet burǵan otandyq kásip­oryn ujymy óziniń erteńine úlken senimmen qaraıdy. Olar­dyń búgingi basty maqsaty báse­ke­ge qabiletti sapaly ónimder shyǵa­rýdy odan ári jalǵastyra berý bolyp otyr.

Derekkóz: Egemen Qazaqstan