«Reseıge úlken pále jabysty. Ol bizdi de qosaq arasynda ilip áketýi múmkin»

/uploads/thumbnail/20170708211258674_small.JPG

Alash urandy qazaq balasyn el etip, týyn tikteımiz degen talaı arysymyz surqıalyqpen qýǵynǵa túsip, ajal qushty. «Jarlysy men baıy teń», «qoı ústinde boztorǵaı jumyrtqalaǵan», babalarymyz amanat etken alyp memleket qurýdy arman etken sol arystarymyzdyń keıbiri osydan bir ǵasyrǵa jýyq ýaqyt buryn aıtqan sózderi áli kúnge mańyzyn joıǵan joq. Qazaq balasyn balaǵynan tartyp, jaǵasyna jarmasatyn, óskenin kóre almaı, óngenine ishtarlyq etetin jaýdyń kim ekenin ertede-aq aıtyp ketti. Alash qaıratkeri Jahansha Dosmuhamedulynyń 1918 jyly Oral qazaqtarynyń sezinde sóılegen myna bir sózin nazarlaryńyzǵa usynamyz.

«Rossıa alasapyran zamanǵa kez boldy. Úlken tolqynǵa ushyrady. Rossıaǵa úlken pále jabysty, jikke bólinip, ózdi-ózi soǵysyp, biriniń qanyn biri sýdaı tógip jatyr. «Bireýge — mal qaıǵy, bireýge — jan qaıǵy» degen ker zamanǵa kez boldyq. Kezinde, ýaqytysynda is qylmasaq, Rossıanyń pálesi bizde de qosaq arasynda ilip áketýi múmkin. «Sútten aq el bolaıyq, jurt bolaıyq» dep bul sıezi jasap otyrmyz. Sezge kelip otyrǵan «Alashtyń» ınabatty adamdary — sizder. Ulttyń shamshyraǵy tárizdi qaziretter aralaryńyzda, «el aǵasy» aqsaqaldar aralaryńyzda. Bárińiz de «Alashtyń» aldyńǵy qatarly adamdarysyzdar.

Baýyrlar! Mundaı ýaqytta talas-tartys degendi qoıalyq! Alalyq-qulalyqty joıalyq! Túneýgi kúni Orynbarda «jalpy qazaq» sezinde el úshin, jurt úshin «Alashorda» úkimetine bizdi saılady. «Alash» partıasyn jasady. «Alash» balasyn ala-qulaǵa bólmeımiz dep ant qyldyq. Kimde-kim ultyn súıse, ala-qulaǵa bólmeıdi. «Alash» balasymyn degen azamat muny esinen tastamaýy kerek!

Mine, biz «Alash» balasyn alalamaımyz. «Alashtyń» balasyn tegis birdeı súıemiz. «Alash» balasy nege bolsa da — birdeı ortaq. Neni bolsa da birdeı kórmek. «Alashqa» kelgen qandaı júk bolsa da, baı demeı, kedeı demeı — bári birdeı kóteredi!..».

Jahansha Dosmuhamedov

«Oral oblystyq Úshinshi qazaq sezi»,

Jympıty ýezi, Qaratóbe qalashyǵy.

1918 jyl, 18 aqpan

 

 

Qatysty Maqalalar