وسىدان ەكى اپتا بۇرىن، شىلدەنىڭ 15-نەن 16-سىنا قاراعان ءتۇنى تۇركيادا جۇزەگە اسپاي قالعان اسكەري توڭكەرىس رەدجەپ تاييپ ەردوعان رەجيمىنىڭ شىنايى بەت-بەينەسىن اشىپ تاستادى. ەگەر ول شىنىمەن قۇداي دەگەن ادام بولسا قاتەلەسكەندەرگە كەشىرىممەن قارار ەدى. «تاسپەن اتقاندى اسپەن ات» دەگەندەي ءوزىنىڭ يماني بيىكتىگىن كورسەتەر ەدى. ءىس جۇزىندە ول وتە كەكشىل، ماقساتىنا جەتۋ جولىندا ەشنارسەدەن تايىنبايتىن، مۇسىلمانشىلىقتان الىستاۋ جان ەكەندىگىن بايقاتتى. ءتىپتى ونىڭ كەيىنگى ارەكەتتەرى تاپ وسى بۇلىكتى اسىعا كۇتىپ جۇرگەندەي اسەر قالدىرادى.
ەردوعاننىڭ كوزدەگەنى قالايدا بيلىگىن ساقتاپ قالۋ بولىپ شىقتى. ول ءوزىنىڭ ساياسي قارسىلاستارىن بىلاي قويىپ جاعىمپازدانۋدى بىلمەيتىن بارشا اقىل-پاراساتتى ادامداردى جازالاۋعا كىرىستى. كەيبىر جەرلەستەرى ونى «ءىبىلىس» دەپ بەكەر ايتپايدى ەكەن. ويلايمىن، اسكەريلەر ونىڭ بيلىكتەن ءوز بەتىمەن كەتە قويماسىن ءبىلىپ امالسىز «توڭكەرىس» جولىن تاڭداعان-اۋ ءسىرا. بۇعان دەيىنگى اسكەري توڭكەرىستەر رەاكسياشىل سيپاتتا بولسا، ءدال وسى جولى اسكەريلەر دەموكراتيالىق وزگەرىستەرگە قولداۋ كورسەتپەك بولعان سياقتى. حالىق بولسا الدانىپ قالعانىن كەش ۇعىپ جاتىر. اسكەريلەردىڭ باستى ايىبى –توڭكەرىس جولىمەن دەموكراتيالىق قوعام ورناتۋعا بولمايتىنىن ەسكەرمەگەن.
توڭكەرىسكە تالپىنىستان سوڭعى تەرگەۋ كەزىندە 18 مىڭ ادام تۇتقىندالدى. 50 مىڭداي ادامنىڭ پاسپورتىنىڭ كۇشى جويىلدى ياعني ولار شەتەلگە شىعا المايدى، شىققاندارى قايتا المايدى. 66 مىڭنان استام مەملەكەتتىك قىزمەتكەر اتقارىپ جۇرگەن جۇمىستارىنان شىعارىلدى. ونىڭ ىشىندە 43 مىڭنان استام ءمۇعالىم قىزمەتىنەن قۋىلعان. ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنەن 8800 ادام، دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنەن 5600 ادام، قارجى مينيسترلىگىنەن 1500 ادام، ءدىن ىستەرى جونىندەگى باسقارمادان 1100 ادام جۇمىسىنان بوساتىلدى، ءبارى قاڭعىرىپ دالادا قالدى. جوعارى سىنىپ شاكىرتتەرىن مەكتەپتەن شىعارۋ تۋرالى دەرەكتەردى ەلەمەي-اق قويالىق. ءۇش اقپارات اگەنتتىگى، 16 تەلەارنا، 23 راديوستانسيا، 45 گازەت، 15 جۋرنال جابىلدى، 300-دەن استام جۋرناليست اككرەديتاسياسىنان ايىرىلدى. بۇل دەموكراتياعا جاسالعان اۋىر سوققى. ەندى رەجيمگە قارسى كىم اۋزىن اشا الادى؟! ءسويتىپ ەردوعان-بەي دەموكراتيا قازانىنىڭ قاقپاعىن بۇراندالاپ جاپتى. ءوزى قازان استىنىڭ وتىن قاعىستىرىپ جاتىر. قازاننىڭ جارىلۋى ەندى تەك ۋاقىت ەنشىسىندە.
كەيبىر دەرەكتەردە بۇكىل ەلدە 80-90 مىڭداي ادام جۇمىستان قۋىلعانى ايتىلادى. ەگەر وقىعان-توقىعان سونشاما جان قارسى بولسا، وندا ەل ينتەكتۋالدىق قاۋىمىنىڭ رەجيمگە نارازىلىعى اقيقات بولعانى عوي. ياعني ولار جانتالاسا جاسىرىپ-جاپقانىنا قاراماستان ەردوعاننىڭ $1 ملرد دوللار كولەمىندەگى كوررۋپسيالىق داۋعا تىكەلەي قاتىسى بارىن سەزىپ-بىلىپ وتىر دەگەن ءسوز. ايتپەسە، ۇرپاقتى وقۋ-بىلىمگە شاقىرعانى ءۇشىن ايدالاداعى فەتكۋللاح گۇلەنگە ءتيىسۋى اقىلعا قونا ما؟
ەندى رەجيم «ۇلتتىق قورعانىس ۋنيۆەرسيتەتى قۇرىلادى» دەگەن جەلەۋمەن ەلدەگى كۇللى اسكەري ۋچيليششەلەردى جاپپاق. بۇل تۇركيا قورعانىس سالاسى ءۇشىن ءقاۋىپتى قادام. جالعىز يگى حابار ىستامبۇل سوتى بۇلىككە قاتىسى بولۋى ىقتيمال دەپ تۇتقىندالعان 758 اسكەري ادامدى قاماۋدان بوساتقان. اراسىندا ىستامبۇل اسكەري اكادەمياسىنىڭ 62 كۋرسانتى بار.
مەنىڭ بايقاۋىمشا، تۇرىك حالقى جالپى ءوز تاريحىنىڭ ەڭ ءبىر اۋىر كەزەڭىنە اياق باسقان ءتارىزدى. وكىنىشكە قاراي تاريحتا اقتى – قارا، قارانى – اق دەپ كورسەتەتىن كەزدەر بولىپ جاتادى. ءبىراق سۇلەيمەن پايعامبار (ع.س.) جۇزىگىندەگى جازۋ ءتارىزدى «ءبارى دە وتەر!». سول كەزدە اسىرا سىلتەۋگە جول بەرگەندەر سوتتا جاۋاپ بەرەتىن كۇندەر دە تۋار.
ىستامبۇل مەرى قادىر توپباش وتكەندە بۇلىك كەزىندە قازا تاپقان اسكەريلەر جەرلەنەتىن «ساتقىندار زيراتى» ءۇشىن جەر بولىنگەنىن حابارلاعان بولاتىن. ەندى ويلايمىن، سول «ساتقىندار زيراتى» كۇندەردىڭ كۇنىندە «قاھارماندار زيراتىنا» اينالىپ كەتۋى ىقتيمال-اۋ دەپ. ايتەۋىر باۋىرلاس تۇرىك حالقى امان بولسىنشى! حالىق امان بولسا ءبارى دە رەتكە كەلەر.
مارات توقاشبايەۆتىڭ فەيسبۋكتەگى پاراقشاسىنان الىندى
