ادام ومىرىندە ۋاقىتتىڭ ءوزى دە توقتاپ قالعانداي كورىنەتىن ەرەكشە ساتتەر بولادى. سول ساتتەردىڭ ءبىرى – مەكتەپپەن قوشتاسۋ كۇنى. بۇل – قۋانىش پەن قيماستىق قاتار ورىلگەن، جۇرەككە سان ءتۇرلى سەزىم ۇيالاتاتىن ەرەكشە مەزەت. كەشە عانا مەكتەپ تابالدىرىعىن جۇرەكسىنە اتتاعان كىشكەنتاي بۇلدىرشىندەردىڭ بۇگىندە قولىنا اتتەستات الىپ، ۇلكەن ومىرگە جول تارتۋى – ۋاقىتتىڭ شەكسىز جۇيرىكتىگىن تاعى ءبىر دالەلدەيدى.
بالا كۇنىمدە مەكتەپ ماعان الىپ الەم بولىپ كورىنەتىن. بيىك دالىزدەرى، سىڭعىرلاعان قوڭىراۋى، پارتالارعا سىڭگەن بوردىڭ ءيىسى، ۇستازدىڭ مەيىرىمگە تولى جانارى، ۇزىلىستەگى دوستاردىڭ شات كۇلكىسى – مۇنىڭ ءبارى مەنىڭ بالالىق شاعىمنىڭ اجىراماس بولشەگىنە اينالدى. سول كەزدە مەكتەپ قابىرعاسىنداعى كۇندەردىڭ قانشالىقتى قىمبات ەكەنىن سەزىنە قويماپپىن. بۇگىن عانا ونىڭ ءاربىر ءساتى جۇرەكتىڭ تۇكپىرىندە ساقتالاتىن ەڭ اسىل ەستەلىك ەكەنىن ۇقتىم.
مەكتەپ – جاي عانا ءبىلىم الاتىن ورىن ەمەس. ول – ادام بولۋدى ۇيرەتەتىن ۇلكەن ءومىر مەكتەبى. ءبىز مۇندا ءارىپ تانىپ، ەسەپ شىعارۋدى عانا ەمەس، قۋانا ءبىلۋدى، جەڭىلە ءبىلۋدى، دوستىقتى قادىرلەۋدى، ۇلكەنگە قۇرمەت كورسەتۋدى، كىشىگە قامقور بولۋدى ۇيرەندىك. كەيدە سۇرىندىك، كەيدە قاتەلەستىك، كەيدە جەڭىسكە جەتتىك. ءبىراق ءاربىر قادامىمىزدىڭ جانىندا بىزگە سەنگەن ۇستازدارىمىز تۇردى. ولار ءبىلىم بەرۋمەن عانا شەكتەلمەي، جۇرەگىمىزگە مەيىرىمنىڭ، جاۋاپكەرشىلىكتىڭ، ادامگەرشىلىكتىڭ ءدانىن سەپتى.
ۇستاز... بۇل ءسوزدىڭ وزىندە شەكسىز قۇرمەت جاتىر. سەبەبى ۇستاز – ادامنىڭ ءومىر جولىنا ساۋلە تۇسىرەتىن شامشىراق. كەيدە ءبىز بايقامايتىن ەڭبەكتىڭ، كوزگە كورىنبەيتىن جاناشىرلىقتىڭ ارتىندا ولاردىڭ ماڭداي تەرى تۇرادى. ءبىزدى ءاربىر جەتىستىككە جەتەلەگەن، سۇرىنگەندە قاناتتاندىرعان، ارمانداۋعا ۇيرەتكەن دە – سول كىسىلەر. بۇگىنگى جەتىستىگىمىزدىڭ ءاربىر كىرپىشى ولاردىڭ ەڭبەگىمەن قالاندى.
مەن ءۇشىن بۇل كۇننىڭ ورنى ەرەكشە. سەبەبى مەكتەپتى «التىن بەلگىمەن» اياقتاۋ باقىتى بۇيىردى. بۇل اتاق ەشقاشان جالعىز ادامنىڭ جەڭىسى ەمەس دەپ ويلايمىن. ونىڭ ارتىندا اتا-انامنىڭ ۇيقىسىز تۇندەرى، ءۇنسىز تىلەگەن تىلەگى، ۇستازدارىمنىڭ تاباندى ەڭبەگى، ءوزىمنىڭ تىنىمسىز ىزدەنىسىم جاتىر. سوندىقتان بۇگىن قولىما اتتەستات العان ساتتە، ەڭ الدىمەن، مەنى وسى كۇنگە جەتكىزگەن جاندارعا دەگەن العىس سەزىمى جۇرەگىمدى كەرنەدى.
ۇلى اعارتۋشى احمەت بايتۇرسىن ۇلى: «ۇستازدىق ەتكەن جالىقپاس، ۇيرەتۋدەن بالاعا» دەگەن. بۇل ءسوزدىڭ ءمانىن بۇگىن بۇرىنعىدان دا تەرەڭىرەك تۇسىنگەندەيمىن. سەبەبى ۇستازدىڭ بەرگەن ءبىلىمى ۋاقىت وتكەن سايىن ءوز جەمىسىن بەرەدى.
مەكتەپپەن قوشتاسۋ – بالالىق شاقپەن قوشتاسۋ دەگەن ءسوز. ەندى مەكتەپكە كۇن سايىن اسىعىپ بارمايمىز. تاڭەرتەڭگى قوڭىراۋعا كەشىگىپ قالامىز دەپ جۇگىرمەيمىز. سىنىپتاعى ءوز ورنىمىز، كۇندە جۇزدەسەتىن دوستارىمىز، تاقتا الدىندا جاۋاپ بەرگەن ساتتەرىمىز ەندى ەستەلىككە اينالادى. ءبىراق ادام مەكتەپتەن كەتسە دە، مەكتەپ ەشقاشان ادامنىڭ جۇرەگىنەن كەتپەيدى.
قازاقتىڭ كورنەكتى جازۋشىسى عابيت مۇسىرەپوۆ: «تاربيە – تال بەسىكتەن باستالادى» دەگەن ەدى. سول تاربيەنىڭ ۇلكەن جالعاسىن ءبىز مەكتەپتەن الدىق. وسى قاسيەتتى شاڭىراق بىزگە ءبىلىم عانا ەمەس، ءومىردىڭ ەڭ ماڭىزدى قۇندىلىقتارىن سىيلادى.
بۇگىن مەن وزىممەن بىرگە قانات قاققان بارشا تۇلەكتەرگە قاراپ وتىرىپ، ءارقايسىسىنىڭ جۇرەگىندە ۇلكەن ارمان جاتقانىن سەزەمىن. ءبىرىمىز اق حالات كيىپ، ادام جانىنىڭ اراشاشىسى بولۋدى ارماندايمىز. ءبىرىمىز ەلدىڭ ەرتەڭىن تاربيەلەيتىن ۇستاز اتانعىمىز كەلەدى. ءبىرىمىز عىلىمعا، ءبىرىمىز ونەرگە، ەندى ءبىرىمىز جۋرناليستيكاعا جول تارتامىز. ارماندارىمىز ءارتۇرلى بولعانىمەن، ماقساتىمىز ءبىر – تۋعان ەلىمىزدىڭ دامۋىنا ادال ەڭبەكپەن ۇلەس قوسۋ.
الدىمىزدا جاڭا ءومىر كۇتىپ تۇر. ونىڭ قانداي بولارىن ەشكىم ءدوپ باسىپ ايتا المايدى. ءبىراق ءبىز مەكتەپتەن العان ءبىلىمىمىز بەن تاربيەمىزدى ومىرلىك سەرىگىمىزگە اينالدىرا الساق، كەز كەلگەن اسۋدى باعىندىرامىز دەپ سەنەمىن. ويتكەنى ءبىلىم – ادامدى بيىككە كوتەرەتىن قانات، ال ەڭبەك – سول قاناتتى تالدىرمايتىن كۇش.
قۇرمەتتى زامانداستارىم!
بۇگىن ءبىز مەكتەپتىڭ ەسىگىن جاۋىپ ەمەس، جاڭا ءومىردىڭ ەسىگىن اشىپ بارامىز. ەندىگى ءار كۇنىمىز – ءوز قولىمىزبەن جازىلاتىن تاعدىر كىتابىنىڭ جاڭا بەتى. سول كىتاپتىڭ ءار پاراعى ادال ەڭبەكپەن، ىزگى ىسپەن، ەلگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىكپەن تولسىن. قانداي بيىككە شىقساق تا، بىزگە العاش قالام ۇستاتىپ، ۇلكەن ومىرگە باعىت بەرگەن التىن ۇيامىزدى ەشقاشان ۇمىتپايىق.
قوش بول، بالالىقتىڭ مەكەنى بولعان اياۋلى مەكتەبىم!
سەنىڭ ءار كىرپىشىڭ، ءار ءدالىزىڭ، ءار سىنىبىڭ ءبىز ءۇشىن ساعىنىشقا اينالاتىنىن بۇگىن عانا انىق سەزىندىم. سەن بىزگە تەك ءبىلىم ەمەس، ءومىردىڭ ءمانىن، ارماننىڭ ءقادىرىن، ەڭبەكتىڭ قاسيەتىن ۇيرەتتىڭ. ەرتەڭ ءارقايسىمىز ءار قيىرعا قانات قاعارمىز. ءبىراق قايدا جۇرسەك تە، جۇرەگىمىزدىڭ ءبىر بۇرىشىندا سەنىڭ ءۇنىڭ – سوڭعى قوڭىراۋدىڭ سىڭعىرى ماڭگى جاڭعىرىپ تۇرادى.
ويتكەنى مەكتەپپەن قوشتاسۋ – وتكەنمەن قوشتاسۋ ەمەس. ول – جۇرەككە ءۇمىت ۇيالاتىپ، بولاشاققا سەنىممەن باستايتىن جاڭا ءومىردىڭ العاشقى قادامى.
ارۋجان نۇراقىن
