قازاقستانداعى ينكليۋزيۆتى ءبىلىم: مەكتەپتەردى قانداي وزگەرىس كۇتىپ تۇر؟

/uploads/thumbnail/20260824184353449_big.webp فوتو: اشىق دەرەككوز

قازاقستاندا الداعى جىلدارعا ارنالعان ينكليۋزيۆتى جانە ارنايى ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋدىڭ كەشەندى جوسپارى ماقۇلداندى. قۇجات ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرىن ەرتە انىقتاۋدى، مامانداردىڭ كومەگىن، مەكتەپتە وقۋدى جانە بالانى تاۋەلسىز ومىرگە دايىنداۋدى بايلانىستىرۋى كەرەك، دەپ حابارلايدى Qamshy.kz اقپاراتتىق اگەنتتىگى. 

ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار بالا ءوزىنىڭ جەكە مۇمكىندىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ، مەكتەپ ومىرىنە قاتىسا الاتىن جاعدايلار جاساۋدى قامتيدى. ول ءۇشىن قول جەتىمدى ورتا، دايىندالعان مۇعالىمدەر مەن سۇيەمەلدەۋ ماماندارى قاجەت.

ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ شارتتارى بويىنشا ۆەدومستۆو كەدەرگىسىز ورتانى جانە ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار بالالارمەن جۇمىس ىستەي الاتىن مۇعالىمدەردىڭ بولۋىن تۇسىنەدى. الايدا، بالانى تولىق قولداۋ ءۇشىن عيماراتتىڭ فيزيكالىق قول جەتىمدىلىگى جەتكىلىكسىز.

مەكتەپ بەلگىلى ءبىر وقۋشىعا قانداي كومەك قاجەت ەكەنىن ءتۇسىنۋى كەرەك. بۇل ءۇشىن مۇعالىمدەردىڭ، سۇيەمەلدەۋ ماماندارىنىڭ جانە اتا-انالاردىڭ ءوزارا ارەكەتتەسۋى، سونداي-اق جەكە ۇسىنىستاردى دايەكتى ورىنداۋ ماڭىزدى.

ءبىرىنشى سىنىپ وقۋشىلارىنا كىم كومەكتەسەدى؟

جاڭا وقۋ جىلىندا قازاقستاننىڭ جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەرىنە ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار 4000-نان استام ءبىرىنشى سىنىپ وقۋشىلارى كەلۋى ءتيىس. مۇنداي بالالاردىڭ ءبىر بولىگى ءۇشىن وقۋ پروسەسى كەزىندە جەكە سۇيەمەلدەۋ قاراستىرىلعان.

ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ حابارلاۋىنشا، مەكتەپتەردە 6000-نان استام پەداگوگ-اسسيستەنت جۇمىس ىستەيتىن بولادى. ولاردى تاعايىنداۋ پسيحولوگيالىق-مەديسينالىق-پەداگوگيكالىق كونسۋلتاسيانىڭ ۇسىنىسى بويىنشا جۇرگىزىلەدى.

پەداگوگ-اسسيستەنتتىڭ مىندەتءى – وقۋ كەزىندە بالاعا جەكە كومەك كورسەتۋ. مامان وقۋشىعا ءبىلىم بەرۋ پروسەسىنە قوسىلۋعا جانە وقۋ ورتاسىنىڭ تالاپتارىنا بەيىمدەلۋگە كومەكتەسەدى.

كومەكشىنىڭ ءرولى اسىرەسە بالاعا ۇنەمى سۇيەمەلدەۋ قاجەت بولعان جاعدايدا وتە ماڭىزدى. بۇل جاعدايدا مامان مۇعالىممەن جانە ءبىلىم بەرۋ پروسەسىنىڭ باسقا قاتىسۋشىلارىمەن قارىم-قاتىناس جاساي وتىرىپ، وقۋشىنىڭ وزىنە كومەكتەسەدى.

قولداۋ بولمەلەرى دەگەنىمىز نە؟

مەكتەپ جۇيەسىنىڭ تاعى ءبىر ەلەمەنتى-ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار بالالاردى قولداۋدىڭ ارنايى كابينەتتەرى. مۇنداي كەڭىستىكتەر ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىندا قاجەتتى كومەكتى ۇيىمداستىرۋعا ارنالعان.

ءقازىر ەلىمىزدىڭ جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەرىندە 1000-نان استام قولداۋ كابينەتى جۇمىس ىستەيدى. اعىمداعى جىلى 40 جوسپار بويىنشا وسىنداي 36 كابينەت اشىلدى.

جىل سوڭىنا دەيىن ءبىلىم مينيسترلىگى تاعى 50 كابينەت اشۋدى جوسپارلاپ وتىر. ولاردىڭ دامۋى مەكتەپتەردىڭ بالانىڭ وقۋ ورنى بويىنشا پسيحولوگيالىق-پەداگوگيكالىق كومەك كورسەتۋ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋى كەرەك.

اتا-انالار ءۇشىن بۇل ءبىلىم بەرۋ پروسەسى مەن مامانداندىرىلعان قولداۋ اراسىنداعى الشاقتىقتى ازايتۋدى بىلدىرەدى. بالا قاجەتتى كومەكتى الا وتىرىپ، مەكتەپ ورتاسىندا قالۋعا مۇمكىندىك الادى.

مامانداردىڭ جۇمىسىندا قانداي وزگەرىستەر بولادى؟

جاڭا جوسپاردىڭ مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى ارنايى ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرىن ەرتەرەك انىقتاۋعا بايلانىستى. ماماندار بالانىڭ قيىندىقتارى تۋرالى اقپاراتتى نەعۇرلىم ەرتە السا، سوعۇرلىم قاجەتتى ءبىلىم بەرۋ جانە تۇزەتۋ شارالارىن انىقتاۋعا بولادى.

قۇجاتتا كادرلاردى دايارلاۋ جۇيەسىن دامىتۋ دا قاراستىرىلعان. بۇل بالالارمەن ءارتۇرلى كەزەڭدەردە جۇمىس ىستەيتىن ماماندار، سونىڭ ىشىندە پەداگوگتار، پسيحولوگتار جانە تۇزەتۋ جانە وڭالتۋ ۇيىمدارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى تۋرالى.

پسيحولوگيالىق-پەداگوگيكالىق سۇيەمەلدەۋگە قويىلاتىن ءبىرىڭعاي تالاپتارعا ەرەكشە نازار اۋدارىلادى. بۇل ءتاسىل تۇرعىلىقتى جەرىنە قاراماستان وتباسىلارعا كومەك كورسەتۋدى دايەكتى ەتۋى كەرەك.

ايماقتىق ايىرماشىلىق ماسەلەسى اسىرەسە وتباسىلار كەڭەس كۇتۋى نەمەسە تار مامان ىزدەۋى كەرەك جەرلەردە بايقالادى. سوندىقتان كەشەندى جوسپار ءبىلىم بەرۋ جانە وڭالتۋ ۇيىمدارىنىڭ جەلىسىن كەڭەيتۋدى كوزدەيدى.

بۇل اتا-انالار ءۇشىن نەنى بىلدىرەدى؟

وتباسى ءۇشىن ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بءىرىنشى مەكتەپ قوڭىراۋىنان بۇرىن باستالادى. يدەال مودەلدە اتا-انالار بالانىڭ قانداي ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار ەكەنىن، وعان قانداي كومەك قاجەت ەكەنىن جانە ونى ۇيىمداستىرۋعا مەكتەپتە كىم جاۋاپتى ەكەنىن ءتۇسىنۋى كەرەك.

پسيحولوگيالىق-مەديسينالىق-پەداگوگيكالىق كەڭەس وسى جۇيەنىڭ ماڭىزدى بۋىنى بولىپ قالا بەرەدى. ونىڭ ۇسىنىستارى وقىتۋدىڭ قاجەتتى شارتتارىن انىقتاۋدا جانە پەداگوگيكالىق كومەكشىنى تاعايىنداۋدا قولدانىلادى.

ەگەر بالاعا قوسىمشا قولداۋ قاجەت بولسا، مەكتەپتە ءتيىستى ماماندار مەن مۇمكىندىكتەر بولۋى كەرەك. ولاردىڭ قاتارىنا وقۋشىنىڭ جەكە قاجەتتىلىكتەرىنە بايلانىستى پەداگوگ-اسسيستەنت، قولداۋ كابينەتىنىڭ ماماندارى جانە باسقا دا قىزمەتكەرلەر كىرەدى.

بۇل جاعدايدا اتا-انالار ءۇشىن بەلگىلى ءبىر مەكتەپتە قانداي جاعدايلار جاسالعانىن الدىن-الا انىقتاۋ ماڭىزدى. ينكليۋزيۆتى ۇيىمنىڭ رەسمي مارتەبەسىنىڭ بولۋى بالاعا قانداي كومەك قول جەتىمدى بولادى دەگەن سۇراققا جاۋاپ بەرمەيدى.

قاتىستى ماقالالار