1 جىل بۇرىن قىرعىزستانداعى كۇرمەنتى اۋىلىنىڭ تۇرعىنى، سوعىس جىلدارىندا 160 بالانى قۇشاعىنا باسقان اڭىز-ايەل قازا تاپتى. بۇگىندە ونىڭ ەسىمى ءالى ەل اۋزىندا.

ونىڭ وقيعاسى – ومىردە مەيىرىمدىلىك پەن ادامشىلىق سىندى قاسيەتتەردىڭ ساقتالعاندىعىنىڭ دالەلى.

1941 جىلى سوعىس باستالعان ۋاقىتتا قىرعىز اۋىلىنىڭ ەركەكتەرى تۇگەلدەي دەرلىك مايدانعا اتتاندى. ال 16 جاستاعى توقتاعان التىباساروۆا اۋىل كەڭەسىنىڭ جەتەكشىسى بولىپ تاعايىندالدى.

1942 جىلى اۋداندىق كوميتەتتەن كۇرمەنتىگە لەنينگرادتان تىلعا جىبەرىلگەن 160 بالا اكەلەدى دەگەن حابار كەلەدى. بۇنى ەستىگەن توقتاعان بالالارعا ارناپ ءۇي دايىنداۋعا كوشەدى، ىشىنە ءشوپ تولتىرىپ ءوز قولىمەن ماتراستار جاسايدى.

ءسويتىپ 42ء-نىڭ تامىزىندا قىرعىز ەلىنە لەنينگرادتىق بالالار كەلىپ تۇسەدى. كۇرمەنتى اۋلىنىڭ تۇرعىندارى ابدەن تاۋسىلعان بالالاردى كورگەندە ەستەرىنەن تانا جازداعان: اشتىقتان ازىپ كەتكەن، كوزدەرى قورقىنىشقا تولى، السىرەگەن، ءتىپتى كەيبىرىنىڭ جۇرۋگە شامالارى جەتپەگەن.

بۇل كورىنىستەن سوڭ توقتاعان التىباساروۆا اۋىل تۇرعىندارىن بالالارعا كومەكتەسۋگە شاقىردى: تۇرعىندار ۇيلەرىندەگى ەڭ سوڭعى ازىعىن، سۇتتەرىن شىعارىپ، قىمىز قۇيىپ، ىرىمشىك-قۇرتتارىن الىپ شىعىپ، بالالارعا ۇسىندى.

توقتاعان اجەي ءار بالانى ءوز قولىمەن تاماقتاندىردى، سەبەبى ولاردىڭ ءال-قۇتى قالماعان ەدى. اتا-انالارىنان ايىرىلىپ، دالادا قالعان بالالاردى كورۋ قىز ءۇشىن اۋىر ءتيدى، ءتىپتى جىلاپ تا الاتىن، الايدا كوز جاسىن ءسۇرتىپ، قايتا قامقورلىققا كىرىسەتىن.

بالالاردىڭ كوبى ءوز ەسىمدەرىن بىلمەگەن، توكتوگون اجەي ءارقايسىسىنا ءوزى ەستىگەن ورىس ەسىمدەرىن قويدى.

بالالارعا قامقورلىق تانىتۋ ءۇشىن كۇرمەنتى اۋىلىنىڭ ءار تۇرعىنى كومەگىن ايامادى، كيىمدەر، شۇلىقتار تىكتى. توكتوگون جۇمىستان كەيىنگى ۋاقىتىن بالالاردىڭ جانىندا وتكىزەتىن.

ۇلكەن قىزدار ونى تونيا-اجە دەيتىن. ال كىشىلەرى اپا دەيتىن. بويى الاسا، اپ-ارىق بولسا دا، توقتاعان التىباساروۆانىڭ كوڭىلى كەڭ ەدى، جۇدىرىقتاي جۇرەگى 160 بالانى بىردەي جاقسى كوردى.

بىرنەشە جىلداردان سوڭ لەنينگرادتىق بالالاردىڭ تاعدىرى ءار جەرگە ويىستى: بىرەۋلەرى لەنينگرادقا قايتتى، كەيبىرى قىرعىزستاندا قالدى. ءبىراق اجەلەرىن ەشقاشان ۇمىتقان ەمەس، ءار كەز حات جولداپ تۇراتىن، مۇمكىندىك تۋعان ساتتە بارىپ تۇراتىن.

ال اجەي ءوز اۋىلىنىڭ ءبىر مايدەنگەرىنە تۇرمىسقا شىعىپ، 8 بالا تاربيەلەپ ءوسىردى.

بىشكەكتەگى داير اسانوۆ اتىنداعى جەڭىس ساياباعىندا توقتاعاننىڭ بەينەسى بەيەلەنگەن ءمۇسىن ورناتىلدى.

ءومىرىنىڭ سوڭعى جىلدارىن توقتاعان اجەي بالالارىنىڭ، تۋعاندارىنىڭ، نەمەرە-شوبەرەلەرىنىڭ جانىندا وتكىزدى. بار تىلەگى – «جەر بەتىندە سوعىس بولماسىن، بالالار ءاردايىم اتا-انا قامقورلىعىندا بولسىن» ەدى.

مۇنداي جاننىڭ ەسىمى ەشقاشان ۇمىتىلمايدى، ءار جىل سايىن ايتىلادى، جۇرەكتەردە ماڭگىلىك ساقتالادى. 

دايىنداعان: گۇلىم جاقان