نەمىس وتباسى اسىراپ العان قازاقستاندىق بالالار ءوز وتاندارى جايىندا ەستەرىندە تۇك قالماعان. سونى ەسكەرگەن جاڭا اتا-اناسى بالالارىن ءوز تۋعان ەلدەرىن ءبىلسىن دەگەن نيەتپەن قازاقستانعا اكەلدى. گەرمانيالىق وتباسىلارمەن informburo.kz ءتىلشىسى سۇحباتتاسىپ قايتتى.

ەۋروپادان كەلگەن ەكى بالاعا الاماتىلىقتار ۇزاق قاراعان. نەمىس وتباسىنىڭ جانىندا نەمىس تىلىندە سويلەپ بارا جاتقان قازاق بالاسىن كورگەندە الماتىلىقتار تاڭىرقاپ قالدى. بۇرىنعى الىبەك، قازىرگى ەلياستى گەرمانياداعى IT جانە فارماسيەۆتيكا ماماندارىنان تۇراتىن وتباسى اسىراپ العان.

«ول قازاق قوي، سىزدەرمەن نە ىستەپ ءجۇر؟» - دەپ سۇراعاندار دا بولدى.

ەلياستىڭ جاسى 9-دا، ونى نەمىس وتباسى اسىراپ العاندا نەبارى 17 ايلىق بولعان. ەلياسپەن قاتار وسكەن 11 جاستاعى ءميحايلدى دە گەرمانيالىق ەرلى-زايىپتىلار اسىرىپ العان. ميشا ول كەزدە ەكى جارىم جاستا ەدى.

وزگە مەملەكەتتەگى وزگە وتباسىنا تاپ بولعان بالاقايلار  قازاقستاندى تاماشالاۋعا كەلدى. قازاقستان ەكى بالا ءۇشىن مۇلدەم بولەك الەمدەي كورىندى.

«ءبىز ولاردى بالا كەزىندە اكەلۋدى ءجون كوردىك. بالانىڭ ويى تازا بولادى عوي. دوستارى قازاقستاندا بولدىڭدار ما دەپ سۇراعاندا، ولار سەنىمدى تۇردە «ءيا!» دەپ جاۋاپ بەرە الادى. ونىڭ ۇستىنە بۇل ولاردىڭ ءوي-ورىسىن كەڭەيتەتىن تاپتىرماس مۇمكىندىك»، - دەيدى ەلياستىڭ اناسى كلاۋديا زايلەر.

گەرمانيادان قازاقستانعا كەلگەن ەكى وتباسى بالا اسىراپ الۋ پروسەسى كەزىندە تانىسقان. ەكى وتباسى ەكى بالانى وسكەمەن قالاسىنداعى جەتىمدەر ۇيىنەن اسىراپ العان. ولاردىڭ تاعدىرلارى بىر-بىرىنە ۇقساس بولعاندىقتان تەز ءتىل تابىسىپ كەتتى. ال وسى جولى ءوسىپ قالعان بالالارىن ەرتىپ گەرمانيالىق ەكى وتباسى قازاقستانعا كەلدى.

مەن انامدى ىزدەيمىن

كلاۋديا مەن كلاۋس الىبەكتىڭ، بۇگىنگى ەلياستىڭ تۋعان اناسى جايىندا ەشتەڭەنى بىلمەيدى.

«ءبىز ونىڭ اتا-اناسى جايىدا حابارسىزبىز. ول تۋا سالا بالاسىن جەتىمدەر ۇيىنە وتكىزگەن اۋىلدىڭ قاراپايىم ءبىر ايەلى بولار»، دەپ بولجادى كلاۋديا زايلەر.

ەلياس – ازياتتىق تۇقىمداعى ەۋروپالىق بالا. ونىڭ قازاقستان جايلى ويى تىم كومەسكى بولعان.

«مەن قازاقستاندى ۇيلەرى كوپ ەمەس كىشكەنتاي اۋىل دەپ ەلەستەتتىم. ءبىراق مىنا كورىنىستى كورگەندە، اۋزىم اشىلىپ قالدى، ءتىپتى ءسوزىم جوق» دەدى كوزى بالبۇل جايناعان بالاقاي.

ەلياس قازاقستانعا كەلە سالا ءوزىن جايلى سەزىنگەن.

«بۇل جەردەگىلەردىڭ ءبارى مەن سياقتى ەكەن»، دەيدى.

الماتىلىق بازاردا جۇرگەندە بالانىڭ كوزى بىردەن دومبىراعا تۇسكەن. بۇل اسپاپتى ەلياس ءبىر فيلمدە كورگەن ەكەن. اتا-اناسىنا دومبىرانى ساتىپ الىپ بەرۋدى وتىنگەن بالا ءقازىر اسپاپتان ايىرىلمايتىن بولىپ العان.

ال كوكتوبەنى ارالاعاندا قازاقتىڭ ۇلتتىق بۇيىمدارىمەن تانىسىپ شىعادى. ءبارى كوزىنە سونداي جىلى كورىنگەن. ەلياس قازاقستانعا ۇلكەن ازامات بولىپ كەلەمىن دەپ شەشتى. ءبىراق، تۋريست رەتىندە ەمەس. بالا تۋعان اناسىن تابۋدى ارماندايدى.

«مەن قازاق ءتىلىن ۇيرەنگىم كەلەدى. سەبەبى انامدى تاپقاندا، ونىمەن قازاقشا سويلەسەمىن. انام جايلى ەشتەڭە بىلمەسەم دە، ونى قاتتى جاقسى كورەمىن».

ەلياستىڭ جاڭا اناسى كلاۋديا ۇلىنىڭ تۋعان جەرىنىڭ مادەنيەتىمەن تانىسقىسى كەلگەن، ءوز انا ءتىلىن ۇيرەنگىسى كەلگەن، سونداي-اق اناسىن تاپقىسى كەلگەن نيەتىن قولدايدى.

«بۇل جەر ونىڭ ءتۇپ تامىرى، اتا-باباسى وسكەن جەر. كەيدە ەلياستىڭ تۋعان اناسىن اياپ كەتەمىن. ول – سونداي جاقسى بالا، ال اناسى ودان ايىرىلىپ قالدى. سول سەبپتى، ەلياستىڭ انامدى تابامىن دەگەن ويىنا قارسى ەمەسپىن. قيىن بولادى، ارينە، اناسى جايلى ءبىر دەرەگىمىز جوق. الايدا، ءبارى دە مۇمكىن»، - دەيدى اناسى.

ءبىر كورگەننەن باۋىرىنا باسقان

ميحايلدىڭ جاڭا اتا-اناسى – اندرەاس بەر (ينجەنەر-ەلەكتروتەحنيك)، كرەستين بەر (جۇمىسسىز). اندرەاستىڭ ايتۋىنشا، ميحايل بىردەن ولاردىڭ ءبىر بولىگى اتانا كەتتى، تۋعان بالالارىنداي جاقسى كورەدى. العاشىندا ۇرەي بولعانىمەن ۇلدىڭ اكەسى ميحايلدى العاش كورگەن كۇنى-اق باۋىرىنا باستى.

«بالا اسىراپ الۋ – ءبىز ويلاعاننان دا ۇلكەن ءىس ەكەن»، - دەيدى اندرەاس.

ميشانى اسىراپ الماي تۇرىپ، ەرلى-زايىپتىلار وعان، ميحايل ەرلى-زايىپتىلارعا ۇيرەنىسىپ كەتۋدىڭ بىرنەشە امال-تاسەلدەرىن پايدالاندى. وعان تاماقتار اكەلىپ تۇردى، اڭگىمەلەستى. ءسويتىپ جاڭا اتا-اناسىنا ۇيرەنىپ قالعان ميشا ولاردى كورگەن سايىن جۇگىرىپ بارىپ، قۇشاقتاپ الاتىن بولعان.

بۇل ءساتتى گەرمانيالىق ەرلى-زايىپتى ەشقاشان ۇمىتپايدى. ولار - ۇلدارى ءۇشىن ءبارىن ىستەۋگە دايىن اتا-انا. ونىڭ ۇستىنە وسكەمەندە بالانىڭ اتا-اجەسى مەن باۋىرى تۇرادى. اندرەاس پەن كرەستين ولاردىڭ ارالاسىپ تۇرۋىنا قارسى ەمەس.

«ءبىز ميشانىڭ ءوز ءتۇپ تامىرىن ءبىلىپ وسكەنىن قالايمىز. ونىڭ قازاقستاندىق ەكەنىن ءاۋ باستا ايتقانبىز. ونىڭ تۋعان اتا-اناسى جاعدايلارىنا بايلانىستى جەتىمدەر ۇيىنە وتكىزۋگە تۋرا كەلگەن. 2 جارىم جىل ميحايل بىرەۋدىڭ قامقورىنسىز ءومىر سۇرگەن. ال ءقازىر ۇلىمىز اتا-انا ماحابباتىن سەزىنىپ ءوسۋى ءۇشىن قولىمىزدان كەلگەنىن ايامايمىز»، - دەدى ميشانىڭ اناسى.

ەكى بالانىڭ مىنەزى ەكى ءتۇرلى. ميحايل ەلياسقا قاراعاندا سابىرلى، ويعا كوپ باتادى. اناسى سەكىلدى تابيعاتتى جانى سۇيەدى. قازاقستاننىڭ تابيعاتى وعان بىردەن ۇنادى.

نەگە قازاقستان؟

ەكى اتا-اناعا نەگە بالانى قازاقستاننان اسىراپ العاندارى جونىندە سۇراق قويىلدى. ەكى وتباسى ەكى ءتۇرلى جاۋاپ قاتتى. ميحايلدىڭ اتا-اناسى الەم ادەبيەتتەرىن كوپ وقىعان. ماسەلەن، كرەستينگە ازيا حالقى ۇنايتىن كورىنەدى. قازاقستان جايلى، مادەنەيتى، مەنتاليتەتى جايىنا وقىپ بىلگەن ولار جان-تانىمەن وسى ولكەدەن بالا اسىراپ الۋعا بەل بۋادى.

«بالانى مادەني ورتاقاتستىق بار مەملەكەتتەردەن اسىراعان ءجون. ماسەلەن، وڭتۇستىك امەريكانىڭ مادەنيەتى بىزدەن تىم الىس، سول سەكلدى افريكا دا ءدال سولاي. ول بالالارعا قاتىستى سۇراق تا كوپ تۋىندايدى، بالانىڭ سىرت كەلبەتى دە ماڭىزدى عوي. مۇنىڭ ءبارىن ەسكەرۋ قاجەت»، دەيدى ەلياسىڭ جاڭا اكەسى كلاۋس زايلەر.

قازاقستاندىق بالالار مەن ولاردىڭ نەمىس اتا-انالارى الماتىنى تۇگەلدەي دەرلىك ارالاپ شىقتى، ەندىگى جوسپار وسكەمەگەن جول تارتۋ. ول جەردە ميحايلدىڭ تۋعاندارىنا كىرىپ-شىقپاق، سونداي-اق بالالار ۇيىنە دە سوعۋدى جوسپارلاپ وتىر. وسكەمەننەن سوڭ استانانى ارالاماق. گەرمانيالىق قوناقتار بالالارىنا ولاردىڭ تۋعان جەرىن ارالاتۋالىران ىزگى ءىس دەپ بىلەدى.

«گەرمانيادا مىناداي ءسوز بار: بالانىڭ قاناتى ءوسۋى ءۇشىن ءتۇپ-تامىرىن ءبىلۋى اسا قاجەت»، دەيدى كەرستين بەر.

اۋدارعان: گۇلىم جاقان