يسلام دىنىندە اتا-انا مەن تۋىسقان اقىسىنا ءجىتى نازار اۋدارىلعان، - دەپ جازادى قامشى اقپاراتتىق اگەنتتىگى islam.kz -كە سىلتەمە جاساي وتىرىپ. اتا-انالارىنىڭ اقىسىنا ءمان بەرۋ تۇرعىسىنان جىگىت پەن قىزدىڭ مىندەتتەرى اراسىندا ايىرماشىلىق جوق. بۇل اقى ەكەۋىنىڭ دە موينىندا بار. تەك قانا قىز تۇرمىس قۇرعاننان كەيىن كۇيەۋىنە باعىنىشتى بولعاندىقتان، الەۋمەتتىك جاعىنان اتا-اناسىنا كومەكتەسە المايتىندىعى ءۇشىن جاۋاپتى ەمەس. دەگەنمەن، اتا-اناسىن، تۋىسقاندارىن كورۋ، وسكەن ۇياسىنا بارىپ تۇرۋ ايەل كىسىنىڭ قۇقى. سوندىقتان كۇيەۋى ايەلىنىڭ بۇل قۇقىعىنا شەكتەۋ قويا المايدى.

حانافي ءمازھابى بويىنشا، ەگەر كەلىننىڭ توركىنى جاقىن جەردە، ياعني ءبىر قالادا نەمەسە ءبىر اۋىلدا بولسا، وندا كەلىنگە اتا-اناسىنا اپتاسىنا ءبىر مارتە بارۋىنا رۇقسات بەرىلۋى كەرەك. ايەلدىڭ اتا-اناسى باسقا ءدىندى ۇستاناتىن كىسىلەر بولسا دا، بۇل ۇكىم كۇشىن جويمايدى.

ەگەر اتا-اناسى كۇيەۋ بالاسىنىڭ ۇيىنە وزدەرى ءجيى كەلىپ-كەتسە، وندا كۇيەۋى اپتا سايىن ايەلىن جىبەرمەۋىنە قۇقى بار. ەگەر قىزدىڭ توركىنى باسقا قالادا بولسا، وندا ونىڭ تەلەفون نەمەسە حات ارقىلى اتا-اناسىمەن حابارلاسىپ تۇرۋى جەتكىلىكتى. مۇندايدا ايەلى ەڭ قاجەت جاعدايدا نەمەسە ورايى كەلگەن كەزدە عانا توركىندەتە الادى.

ال تۋىسقاندارعا كەلەتىن بولساق، ول دا يسلام ءدىنى ماڭىزدى دەپ ساناعان ماسەلەنىڭ ءبىرى. وسىعان وراي پايعامبارىمىز (س.ا.ۋ.):

«تۋىسقاندىق قارىم-قاتىناستارعا ءمان بەرمەي، ونى ۇزگەن ادام ءجانناتقا كىرمەيدى»، – دەيدى. حاديستەگى «ءجانناتقا كىرە المايدى»دەگەن ءسوزدى عالىمدار ەكى ماعىنادا تۇسىندىرەدى. بىرەۋلەر مۇنداي ادامدار ءجانناتقا بىردەن كىرە المايدى، وسى كۇنالارىنىڭ جازاسىن وتەگەنگە دەيىن توزاقتا قالادى دەسە، ەكىنشى بىرەۋلەرى تۋىسقاندارمەن قارىم-قاتىناستى ءۇزۋدىڭ حارام ەكەنىن بىلە تۇرا، بۇعان ءمان بەرمەگەن ادام حارامدى ادال دەپ قارايتىن بولسا، ءجانناتقا كىرە المايدى دەگەن توقتامعا كەلەدى. ولار حارامدى ادال دەپ ساناۋ، كۇپىرلىكتىڭ كۇپىسىن كيگىزەتىنىن العا تارتقان.

دىنىمىزدە تۋىسقاندىق قارىم-قاتىناسقا قاتتى ءمان بەرىلگەندىكتەن، ەرلى-زايىپتىلار ءبىر-بىرىنىڭ تۋىسقاندارىنا كوڭىل ءبولىپ، قۇرمەت كورسەتۋلەرى ءتيىس. ەرى زايىبىنا، زايىبى ەرىنە تۋىسقاندارىنان باس تارتۋىن تالاپ ەتە المايدى نەمەسە قارىم-قاتىناستى توقتاتۋعا ۇگىتتەۋىنە بولمايدى. تۋىسقاندارمەن اراداعى قاتىناستىڭ سۋۋىنا الىپ كەلەتىندەي امال-شارالارعا دا تىيىم سالىنادى. سوندىقتان ايەل تۋىسقاندارىنا (ۇيلەنۋىنە بولمايتىنداي جاقىندىقتاعى تۋىستارىنا) جىلدا ءبىر مارتە بارىپ تۇرۋعا قۇقىلى.

تۋىسقاندارمەن قارىم-قاتىناس ورناتۋ، سالەم بەرۋ، اڭگىمەلەسۋ، سىيلىق ۇسىنۋ، جاردەم ەتۋ، رەتى كەلگەندە ۇيىنە قىدىرىپ بارۋ، ارالاسپاي كەتكەن تۋىسقانداردى ىزدەۋ، جاماندىق جاساعان تۋىسقاندارعا جاقسىلىق جاساۋ، جالپاق تىلمەن ايتقاندا «تاسپەن ۇرعاندى اسپەن ۇرۋ» سەكىلدى كىشىپەيىل ارەكەتتەرگە بارۋ، ولاردىڭ قاتەلىكتەرىنە كەشىرىممەن قاراۋ جاتادى. بۇلار مۇسىلماندىق كوركەم مىنەزگە ءتان تالاپتار. ءبىراق بۇل ىستەردىڭ ماقساتىندا اللا تاعالانىڭ رازىلىعى كوزدەلۋى ءتيىس. ونىڭ تىسىندا دۇنيەلىك نەمەسە جەكە مۇددە، قارا باستىڭ قامى كوزدەلمەۋى كەرەك.

ەر كىسى ءوز شاڭىراعىن ساقتاۋ ءۇشىن ۇيىنە جامان نيەتپەن باس سۇعاتىن، وتباسىن بۇزۋدى كوزدەگەن تۋىستارى نەمەسە وسى ويلارىن ىسكە اسىرۋعا تالپىنعان ارام پيعىلدى جاقىندارىنىڭ كەلۋىنە تىيىم سالۋعا قاقى بار.

شولۋشى: اسەل وتەشوۆا