اپا، كەشىرشى

/uploads/thumbnail/20170710122958248_small.jpg

تويدان تويىپ شىقتىق. جەڭىل ماشينانىڭ ىشىندە جەڭىل باس اينالۋمەن ماسايراپ وتىرمىز. مەن الدىندامىن. نە دەگەنمەن ءبىر اۋىلدىڭ باس دارىگەرى اتىم بار ەمەس پە؟ كۇيەۋىمنىڭ قايتىس بولعانىنا التى اي. بۇگىن ءبىرىنشى رەت تويعا بارۋىم. كوپتەن بەرگى سىرتقا شىعۋىم. قۇربىم بىزبەن بىرگە جۇرەتىن سەرىكتەردىڭ ءدال ورتاسىنان ويىپ تۇرىپ ورىن الماقشى. قانشا دەگەنمەن بويداق اتى بار. ءارى اكىمشىلىكتە بىلدەي ءبىر نۇسقاۋشى. نەعىپ تۇرمىز دەپ سۇراعانىمىزعا، جۇرگىزۋشى «توي يەلەرى تاعى ەكى كىسىنى الا كەتەرسىڭ» دەگەنىن ايتقان. قۇربىم ەكەۋمىز توي شاتتىعى ءالى جالعاسارىنا ءماز بولدىق. ە، مەيلى. شالداۋ بولسا شالقىپ، جاستاۋ بولسا ءازىلىمىز جاراسىپ جەتەرمىز. اۋىلعا دەيىن قانشا ءبىر جەر بار. ءوز قيالىما سەمىرىپ، تويدان سارقىتقا دەپ بەرگەن جۋان بوتەلكەنى سىرتىنان ءبىر سيپاپ ءوتتىم. باسىتقى دا دايىن. قازى-قارتا، پىسكەن ەت.

كوڭىلىمىزدى نىلدەي بۇزىپ، ماشيناعا ءبىر اقساق شال مەن بۇكشيگەن كەمپىر جاقىندادى. قاپ! ونىمەن تۇرماي كەمپىردىڭ شىرىلداق داۋىسىمەن «ءاي، قىزىم، مىنا شالدىڭ جامباسىندا تەمىر بار ەدى. الدىڭداعى ورىندى بەرسەڭ قايتەدى؟ دەگەنى، ءماسساعان! جەتپەگەنى وسى ەدى. قينالسام دا سىر بەرمەي سوزالاڭداي ءتۇسىپ، ورىن بەردىم. نە بار ەكەن، سۇيەگىن ساۋدىراتىپ، توي دەپ، وتىرماي ما ۇيلەرىندە! قۇربىم دا قيالداعى جىگىتتەردىڭ ەلەسى كوككە ۇشقانىنا قىرسىعىپ «نۋ، ي نارود!» دەپ نىعىرلادى. ماعان ورىن بوساتقان بولىپ شۇيكەدەي كەمپىرگە اياعىن تاربايتا ىسىرىپ، شىنتاعىن تىرەپ قويادى. ورىسشا بوقتايتىن ادەتى بار ەدى. «ەۆ» دەي بەرە شاشالىپ قيقىلدادى دا قالدى. كەمپىر شۇكاتتاي بولىپ سالماقتى ما نەمەنە، ماشينا سولاي قاراي ەڭسەرىلىپ ءبىر باسىلدى.

ءپىسسىمىللا راحمان راحىم! ە، اللا، جولىمىزدى وڭعارا كور! دەپ قويادى ءوزى اپ-انىق ەتىپ. انشەيىندە ۇلكەندەر سالت بويىنشا ەرىنىنىڭ ءۇشىن عانا جىبىرلاتقانىنا ۇيرەنگەن باسىمىز، مىنا  كەمپىردىڭ بار داۋىسىمەن ايتقانىن ەرسى كورىپ قالدىم.

ءجۇرىپ كەتتىك. قۇربىم ءالى جوتەلىپ وتىر، ءالى جوتەلىپ وتىر. كەمپىر دە قاراپ وتىرماي:

          – دەمىڭدى اۋزىڭمەن الىپ، مۇرىنىڭنان سىزدىقتاتىپ شىعار، دەپ ۋكازانيە بەرىپ قويادى ەششە! وعان بولاتىن جوتەل جوق.

سۋ بار ما دەيدى تاعى تاقىلداپ. قۇربىم سۋدى بوتەلكەنىڭ اۋزىنان ءىشتى. جوق، قويار ەمەس. كەمپىر دە جاعالاسىپ، «سۋدى شايناعان قۇساتىپ اسىقپاي ۇرتتا دەپ قويارىن قايتەسىڭ. تيىلاتىن جوتەل كورىنبەيدى.

ەندى كەمپىر ەڭسەرىلە بۇرىلىپ، دوڭكيىپ وتىرعان قۇربىمنىڭ ناق جەلكەسىنە ءوزىنىڭ كىشكەنتاي الاقانىن قويدى. «ءوزىڭنىڭ وڭ الاقانىڭدى جالاڭاش ەتىڭە تيگىزىپ القىمىڭنان ۇستا» دەپ بۇيىردى.

سول كەزدە شالى بۇرىلىپ، جايسىز وتىردىڭ-اۋ دەپ اياپ قويادى. قارا بۇلاردى، «قوزى كورپەش – بايان» بولا قالۋىن!

          – ەشتەڭە ەتپەس، مىنا بالا قينالىپ كەلەدى، –  دەيدى كەمپىر. ءوزى ءبىر قولىمەن الدىڭعى كرەسلودان مىقتاپ ۇستاپ العان. جول شوقالاق، جايسىز. ءبىرىن-بىرى قامقورلاۋىن!

كەيىن قۇربىم ەسكە الادى. تيتىمدەي قولىن سالىپ جىبەرگەندە جالاڭاش ەتىمە كولباقا سالىپ جىبەرگەندەي ءدىر ەتتىم. سودان كەيىن الاقانى ىپ-ىستىق بولىپ جانىم جايلاندى.

ءبىراق مەن بوقتاي بەرگەنىمدە، جۇدىرىقتاي بىردەڭە اۋزىما كىرىپ كەتكەن سياقتى بولعان. سول بارىپ جاتىرىما سولق ەتە ءتۇستى. الگى كەمپىر دۇعا وقىعاندا بىرتىندەپ كوكىرەگىمە كەلدى.  سەكىرىپ-سەكىرىپ القىمىما كوتەرىلەدى. ءبىراق شىقپادى.

تەڭسەلىپ-تەڭسەلىپ اسقازانىمدا قالىپ قويعانداي. ەندى مىنە، نەشە اپتا بولدى، اسقازانىم كۇيەدى دە تۇرادى.

ەكى رەت مەنىڭ  اۋرۋحانامدا جاتىپ ەمدەلدى. اناليزدەرىنىڭ ءبارى دۇرىس. ءبىراق تاماق باتپايدى. زوند جۇتقاندا اسقازان كۇلدىرەپ كۇيىپ قالعانداي بولىپ كورىنەدى. 

بولماعان سوڭ حالىق ەمىن جاعالادى. «بىرەۋدى وڭدىرماي رەنجىتىپتى. كەشىرىم سۇراسىن» دەدى. نە حيكمەت؟ كىمنەن كەشىرىم سۇراماقپىز؟ ءداۋ دە بولسا سول اپادان شىعار؟ تەگىن كىسى ەمەس. ەمشىسىز بە دەگەنىمىزدە، «قايداعى. وزدەرىڭ جاس بالا اۋىرسا وتەكپەن ماتانى قىزدىرىپ باسپايسىڭدار ما؟ بۇل دا سول سياقتى. تەك مىنا قىزىم مەنىڭ ايتقانىمدى تىڭداماي، ءوز الاقانىن كوكىرەگىنە باسپاي كەلەدى. اۋرۋ ىشكە ءتۇسىپ كەتەتىن بولدى» دەگەن. ءبىز سوعان سەندىك.

سول اپا وسى جازعانىمىزدى وقىپ، ءبىز سياقتى شالقىپ سويلەپ، ەسىرىكتەنگەن بەيشارالاردى كەشىرسە ەكەن دەيمىز. ۇلكەنگە قۇرمەت، كىشىگە ىزەت ەتكەندى ۇمىتتىراتىن جىندى سۋدى ەندى ۇرتتاپ المايتىن بولدىق. مەن تەك ناۋقاس جانداردى ەمدەپ ەل العىسىن الۋدى عانا ماقسات تۇتتىم. ەكى قارعامنىڭ تىلەۋىن تىلەپ قانا وتىرامىن. قۇربىم بولسا ينەلىكتەي بۇگىلىپ جانىمەن قايعى. ول ءالى تۇرمىس قۇرىپ ۇلگەرمەگەن ەدى. اپا، كەشىرىڭىزشى. ءسىز كەشىرسەڭىز اللا كەشىرەدى دەيدى. كەشىرىڭىزشى، اپا!

قۇربىلاردىڭ ءوتىنىشىن قاعازعا ءتۇسىردىم.

ماركيزا بازاربايەۆا

قاتىستى ماقالالار