بۇگىن ق ر ۇكىمەتىنىڭ باسپا ءسوز ورتالىعىندا ق ر اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى جانە «قازاگرو» ۇلتتىق حولدينگىنە باعىنىشتى ۇيىم وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن باسپا ءسوز ءماسليحاتى ءوتتى دەپ حابارلايدى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى ق ر اشم باسپا ءسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.

باسپا ءسوز ءماسليحاتى بارىسىندا، ق ر اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ءبىرىنشى ۆيسە-مينيسترى ق.ايتۋعانوۆ اوك دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ ىسكە اسۋى جايلى باياندادى.

ەلباسى ءوز جولداۋىندا اگروونەركاسىپ كەشەنىن ەڭ باسىم سالا رەتىندە كەزەكتى رەت ەرەكشە اتاپ ايتتى. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ الدىندا ناقتى ءارى ۇلكەن مىندەت تۇر. اگرارلىق سەكتور قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ جاڭا درايۆەرىنە اينالۋى ءتيىس.

العا قويىلعان مەجەگە جەتۋ ءۇشىن مەملەكەت باسشىسى اعىمداعى جىلدىڭ اقپان ايىندا اوك دامىتۋدىڭ جاڭا مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن بەكىتتى. ونىڭ باستى ارتىقشىلىقتارى: وتاندىق ءونىمنىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن دامىتۋ، اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراسياسىنا شاعىن جانە ورتا شارۋاشىلىقتاردى كوپتەپ تارتۋ، سۋ رەسۋرستارىن ءتيىمدى پايدالانۋ مەن ساۋدا-لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ.

بيىلعى جىلى اوك دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا ەگىس القاپتارىن قارقىندى ءارتاراپتاندىرۋ باستالدى. بۇل ءۇشىن مينيسترلىك پەن اكىمشىلىكتەر اراسىندا مەموراندۋمعا قول قويىلدى. قاجەتتى داقىلدار اۋماعى 1 ملن. گەكتاردان استى.

بۇگىنگى كۇنى الماتى، اقتوبە، شىعىس قازاقستان، باتىس قازاقستان، جامبىل، قىزىلوردا جانە وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا استىق جيناۋ ناۋقانى باستالىپ كەتتى.

اعىمداعى جىلدىڭ 15 تامىزىنداعى ەسەپ بويىنشا 38% القاپ ورىلسا، العاشقى سالماقتا 1 740،3 مىڭ توننا استىق باستىرىلدى.

وسى جىلدان باستاپ بىرەگەي جانە ەليتالىق تۇقىمدى ءوندىرۋ جۇمىسى جاڭاردى. بيىلعى جىلى تۇقىم شارۋاشىلىعىنا بولىنگەن بيۋدجەتتىك قارجىنىڭ كولەمى بىلتىرعى جىلمەن سالىستىرعاندا 2 ەسە كوبەيگەنىن ايتا كەتكەن ءجون. ەڭ تومەنگى مولشەردىڭ كۇشى جويىلعانى فەرمەرلەردىڭ سۋبسيديا الۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرا ءتۇستى. سەبەبى، بۇرىنعى ەرەجە بويىنشا تۇقىمنىڭ از عانا بولىگى سۋبسيديالانىپ كەلگەن ەدى.

تىڭايتقىشتاردى قولدانۋعا ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا سۋبسيديالاۋ تاسىلدەرى وزگەرتىلدى.

بۇل تىڭايتقىشتاردى قولدانۋ كولەمىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەردى. تىڭايتقىشتاردى قولدانۋ العاشقى رەت سوڭعى بىرنەشە جىلدا قاجەتتىلىكتىڭ 14%-ىن قۇرايتىن بولادى. سوندىقتان سۋبسيديالانعان تىڭايتقىش تۇرلەرى 2016 جىلى 85 بولسا، ول كورسەتكىش 2017 جىلى 161-گە ءوسىپ وتىر.

مال شارۋاشىلىعىندا سونى وزگەرىستەر سۋبسيديا الۋ كولەمىن ۇلعايتتى. ەگەر بۇرىن سيىر ەتى ءۇشىن 175 شارۋاشىلىق سۋبسيديا السا، بۇگىندە 522-گە جەتتى، ياعني 100 %؛ سۇتكە سۋبسيديا الۋ 269-دان 532 شارۋاشىلىققا جەتتى؛ قوي ەتىنە 1،3 ەسەگە ۇلعايدى، ياعني 180-نەن 234 شارۋاشىلققا؛ ءجۇن بويىنشا 3،6 ەسەگە ءوستى، ياعني، 50-دەن 180 شارۋاشىلىققا دەيىن جەتىپ وتىر.

سونداي-اق قوي ەتىن سۋبسيديالاۋ سۇرانىسقا يە قوزى ەتىنە اۋىستىرىلدى.

ءجۇن وڭدەۋ كاسىپورىندارىنىڭ جۇكتەمەسى از بولۋىنا بايلانىستى جۇقا عانا ەمەس، جارتىلاي جۇقا ءجۇن وڭدەۋدى دە سۋبسيديالاۋ قاراستىرىلعان.

اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراسياسىنا ۇساق جانە ورتا شارۋاشىلىقتى تارتۋ مەملەكەتتىك باعدارلامانى ىسكە اسىرۋداعى ەڭ نەگىزگى ءتاسىلدىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى.

اۋىل شارۋاشىلىق كووپەراتيۆتەرى سالانى جانە اۋىلدى دامىتۋدا الەۋەتى زور بولعاندىقتان ماڭىزدى ءرول اتقارادى، دەپ اتاپ ءوتتى ق.ايتۋعانوۆ.

اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەردى بىرىكتىرۋ ماقساتىندا 160 اۋىلدىق اۋدانداردا سەمينار وتكىزىلىپ، 2 248 اۋىل اكىمدەرى مەن اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارلارى وقىتىلدى. كووپەراسيا تۋرالى كەڭەس بەرۋ ماقساتىندا تەگىن ءبىرىڭعاي كوول-ورتالىق جانە fermers.kz پورتالى قۇرىلدى. جانە اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆتەرىنە كەپىلسىز جانە باستاپقى جارناسىز ءسۇت قابىلداۋ پۋنكتتەرى مەن بورداقىلاۋ پۋنكتتەرىن الۋ جۇيەسى جاسالدى. سونىمەن بىرگە، كووپەراتيۆ مۇشەلەرىنە نەسيە الۋ تەتىكتەرى قاراستىرىلدى.

جىل باسىنان بەرى 517 كووپەراتيۆ قۇرىلعان (مەملەكەتتىك باعدارلاما جوسپارى بويىنشا 326)، ونىڭ ىشىندە 173 كووپەراتيۆ ءسۇت قابىلداۋ پۋنكتتەرى (جوسپار 220 بىرلىك)، 281 كووپەراتيۆ مال سويۋ پۋنكتتەرى (جوسپار 109 بىرلىك).

48 447 ءمۇيىزدى ءىرى قارا مالعا ارنالعان 3 017 وتباسىلىق بورداقىلاۋ الاڭى جانە 11 وتباسىلىق جىلىجاي قۇرىلدى.

اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراسياسىنا 53،5 مىڭ جەكە شارۋا قوجالىق پەن ۇساق جانە ورتا شارۋاشىلىقتار مەن وتباسىلىق بورداقىلاۋ الاڭدارى تارتىلدى.

ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا مينيسترلىك اوك ونىمدەرىنىنىڭ ەكسپورت كولەمىن ۇلعايتۋ ءۇشىن كەلەسى جۇمىستاردى جۇرگىزدى. «پرودكورپوراسيا» ۇق» اق ەكسپورتتى جىلجىتۋ ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن سىرتقى نارىققا ساتۋ وپەراتورى بولىپ قايتا قۇرىلدى. ول ەندى تاستىقپەن عانا ەمەس اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ وزگە دە تۇرلەرىمەن اينالىسادى.

2017 جىلى پرودكورپاراسياا 300 000 مىڭ توننا داقىلدى ەكسپورتتادى (2016 جىلى بۇل كورسەتكىش 190 مىڭ توننا بولعان)؛ وسىمدىك مايى 2 مىڭ توننا؛ پيلوتتىق تاۋار: جاسىمىق، بۇرشاق، نۇق، سويا، جۇگەرى – 5 مىڭ توننانى قۇرادى.

بالىق شارۋاشىلىعىنا، مال شارۋاشىلىعىنا، ارا شارۋاشىلىعىنا، جىلقىعا جانە كەبەككە جۇڭگو نارىعى اشىلدى. بىرىككەن اراب امىرلىگىنە ءىرى جانە مايدا ءمۇيىزدى ءىرى قاراعا كەدەرگىلەر الىنىپ تاستالدى.

يران ەلىنە سۋىتىلعان مال ەتى مەن ءتىرى قوي جەتكىزۋ ءۇشىن ۆەتەرينارلىق سەرتيفيكاتتىڭ جوبالارى كەلىسىلۋدە جانە مۇزداتىلعان قوي ەتىن وتكىزۋگە جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. بىرىككەن اراب امىرلىگىنە ءىرى جانە مايدا ءمۇيىزدى ءىرى قارا مەن تاۋىق جۇمىرتقاسىن اپارۋ ءۇشىن ۆەتەرينارلىق سەرتيفيكاتقا قول قويىلدى.

اعىمداعى جىلدىڭ 4 ايىندا قايتا وڭدەيتىن كاسىپورىنداردا كەڭ اۋقىمدى تالداۋ جۇرگىزىلىپ، دەرەكتەر بازاسى قالىپتاستىرىلدى. بازا ءاربىر كاسىپورىننىڭ اعىمداعى جاعدايىن، قۋاتىن، ەنگەن جىلىن، جابدىقتارىنىڭ ءتۇرىن، ءونىمنىڭ كولەمى مەن نومەنكلاتۋراسىنا جانە تەجەلگەن ماسەلەلەرىنە باعا بەرەدى.

ءاربىر وبلىس پەن اۋدانداردا قايتا وڭدەۋدىڭ 9 باسىم ءتۇرىنىڭ ەسەبى جۇرگىزىلدى. جانە كاسىپورىنداردىڭ اگرارلىق قايتا وڭدەۋ كارتاسى ازىرلەندى.