تامىزدىڭ تامىلجىعان تۇنىندە تويدان قايتىپ كەلە جاتقان بەتتەرى بولاتىن. ۇيدە ەمىزۋلى سابيلەرى قالعاندىقتان، توي يەلەرىنەن رۇقسات سۇراپ شىققان ەكەۋى رايىمبەك داڭعىلىنىڭ بويىنا شىعىپ، تاكسي ۇستاماققا نيەت ەتكەن. ءتۇن ورتاسىنان اۋىپ كەتكەندىكتەن كولىك كوپ ۇشىراسا قويمادى. بىردى-ەكىلى توقتاعاندارى بۇلار ايتقان باعىتقا بارمايتىن بولىپ شىقتى. «قاراپ تۇرعانشا، جۇرە بەرەيىك، بۇيىرعانى توقتار» دەپ شەشكەن جاس جۇبايلار دۋماننان العان اسەرلەرىن ورتاعا سالىپ، شۇيىركەلەسىپ كەلە جاتتى. القاراكوك اشىق اسپاندا سامساپ تۇرعان جۇلدىزدار ادام كوڭىلىن الىسقا جەتەلەپ، قيالعا شابىت، سەزىمگە قىتىق دارىتقانداي. توي قىزىعىنان ءوز قىزىقتارىنا اۋىسىپ، تانىسقان كەزدەرىن ەسكە الىپ، كۇلىسىپ كەلە جاتقان ەكەۋى جول جاعاسىندا وتىرعان بەس-التى ماساڭ جىگىتتى كورگەندە داۋىستارىن سايابىرلاتا، جىلدام باسىپ وتە بەردى. «ءىشىپ وتىر عوي. ءاي، جولدارىڭ بولعىرلار-اي!..» سايتان سۋى بويلارىنا تاراپ، قارقىلداپ كۇلىپ، داراقىلانىپ وتىرعان توپ ەكەۋىن كوزبەن شىعارىپ سالىپ قالا بەرگەن. «سوقتىعىپ جۇرمەسە بولدى...» ساناسىندا سۋماڭ ەتە قالعان سۋىق ويدان تىتىركەنگەن اقجان ءجۇرىسىن ءسال جىلدامداتا ءتۇستى.
– ەي! بەرى كەلشى، ەي، بەرى!
بۇيىرا سويلەگەن دورەكى داۋىستان ەكەۋى دە سەلت ەتە قالدى. اقجان قولتىقتاسىپ كەلە جاتقان جارى لاعىلعا اقىرىن عانا:
– «اش بالەدەن قاش بالە» دەگەن. ءۇن-تۇنسىز كەتە بەرەيىك، - دەدى.
ولار توقتاماستان جۇرە بەردى. «ءاي، اتاڭنىڭ-اي، نەسى بار ەكەن بىزدە!..»
– ەي! كەرەڭسىڭ بە نە؟! بەرى كەل دەيمىن ساعان! زىلدىلەۋ شىققان داۋىستان قولتىعىنا تىعىلا تۇسكەن كەلىنشەگى:
– نە ىستەيمىز؟ – دەپ، جولداسىنا جاۋتاڭداي قارادى.
– ەشتەڭە. جۇرە بەرەمىز.
«قورىقپا» دەگەندەي جارىنىڭ قولىن قىسىپ قويعان جىگىت ءجۇرىسىن جىلدامداتا ءتۇستى. «ۇزاپ كەتسەك، وزدەرى دە قويار...»
– ەي..! نەمەنەگە وتىرىك كەرەڭسىپ بارا جاتىرسىڭ-ەي؟! بەرى كەل دەيمىن!
«قاپ، مىنالاردىڭ قورلىعى-اي! نە ىستەسەم ەكەن؟..»
– ءوي، مىنا بىرەۋ مەنسىنبەيدى عوي-ەي ءبىزدى، ا؟! جۇگىرشى! بارىپ، الىپ كەلشى بەرى!
ارالارىنان بىرەۋىنىڭ وزدەرىنە قاراي تۇرا جۇگىرگەنىن ەتقۇلاعىمەن ەستىپ، جۇلىنىمەن سەزىپ كەلە جاتقان اقجان:
– قاپ مىنالاردى-اي!.. لاعىلجان، سەن جۇرە بەر. مەن توقتاماسام، بولمايتىن بولدى... نە بولسا دا، قارايلاماي ۇزاي بەر. ماشينا توقتاسا، وتىر دا كەتە بەر. ءوزىم قۋىپ جەتەم. جۇرە بەر! – دەدى دە، بىلەگىنەن قاتتىراق قىسا تۇسكەن كەلىنشەگىنىڭ قولىن سىلكىگەندەي قىلىپ وزىنەن اجىراتتى دا بۇرىلا بەردى. «نە ىستەسەم ەكەن؟.. مەنى قويشى، ازار بولسا تاياق جەرمىن. لاعىلعا ءتيىسىپ جۇرمەسە بولدى!.. قاپ! نە ىستەسەم ەكەن؟!..»
بۇلاردى بالاعاتتاپ، سوعان وزدەرىنشە ءماز بولىپ وتىرعان توپتىڭ مازاعى مەن قورلىعىنا ولەردەي نامىستانعان ءارى قورقىنىشتان قالشىلداپ كەتكەن اقجاننىڭ باسىنا نە كىرىپ، نە شىقپادى دەيسىز! كوز الدىنا ولارمەن ءوزىنىڭ بىت-شىت بولىپ توبەلەسىپ جاتقانى: بىردە ءوزىنىڭ تالىپ جاتقانى، ولاردىڭ كەلىنشەگىنە تاپ بەرگەنى... بىردە قان-قان بولىپ، ولاردى قۋىپ بارا جاتقانى... بىردە پوليسيانىڭ كەلىپ قالعانى... بىردە ءوزىنىڭ ءولىپ قالىپ، بۇنى لاعىلدىڭ قۇشاقتاپ جىلاپ وتىرعانى... نەشە ءتۇرلى بالە ەلەستەپ كەتتى. «نە ىستەسەم ەكەن؟!.. قۇداي-اي، ءقايتتىم ەندى؟!..» جاندالباسالاپ تۇرعان ساتىندە ونىڭ ەسىنە ورتالىق مەشىتتە ەستىگەن ۋاعىزى ساپ ەتە قالدى. «باۋىرلار، ەستەرىڭىزدە بولسىن، اللا تاعالانىڭ قالاۋىنسىز، ۇكىمىنسىز ەشتەڭە دە بولمايدى! ءتىپتى، ءبىر جاپىراق تا اللانىڭ قالاۋىنسىز جەرگە تۇسپەيدى. بۇل جايلى اتالارىمىز «قۇدايسىز قۋراي دا سىنبايدى» دەگەن. «ءلا-ا ءيلاھا يللالاھ» ءسوزىنىڭ ءبىر ماعىناسى – وسى…» شىڭىراۋعا قۇلاپ بارا جاتقانداي شاراسىز قالعان اقجان لاقتىرىلعان ارقاننان شاپ بەرىپ ۇستاپ الىپ، قايتا ورلەگەندەي كۇيدە ەدى. «ءلا-ا ءيلاھا يللاللاھ، مۋحاممادۋر راسۋلۋللاھ! يا، جاراتقان يەم، ءوزىڭ ءبارىن كورىپ، ەستىپ تۇر ەمەسسىڭ بە؟ كۇنالارىم بولسا، كەشىرە گور! ۋا، اللا تاعالا، مەنى مىنا قيىن جاعدايدان قۇتقارا گور!» ول دۇعا-تىلەگىن شىن جۇرەگىمەن، بار جۇيكە-تامىرىمەن ايتتى. و، عاجاپ! وسىلاي دەۋى مۇڭ ەكەن، بويىنداعى ءدىرىلى ساپ تيىلىپ، ميىن ساپىرىلىستىرىپ جاتقان سانسىز ويلار دا تىنشي قالدى! ورەكپىگەن جۇرەگى تىنىشتىق تاۋىپ، تۇلابويىنا كۇش-قۋات قۇيىلىپ جاتقانداي! «قالعانىن وزىڭە تاپسىردىم، يا، اللا! ەندى نە بولسا دا كورىپ الدىم!..» قاس-قاعىم ساتتە ويى مەن بويىندا ورىن العان وزگەرىسكە، ءوزىنىڭ سونداي ءبىر بارلىعىنا دايار بايسال قالىپقا تۇسكەنىنە تاڭ قالعان ونى كەلەسى ءىس ءتىپتى تاڭ-تاماشا قالدىردى: ايعايلاپ جۇگىرىپ كەلە جاتقان جىگىت بۇعان تورت-بەس قادام قالعان كەزدە كىلت توقتادى دا، ءوزىنىڭ نە ءۇشىن كەلە جاتقانىن ەسكە تۇسىرگەندەي، ءۇنسىز تومەن قاراپ تۇرىپ قالدى؛ سودان سوڭ باسىن كوتەرمەگەن قالپى اقجانعا جاقىنداپ كەلدى دە قولىن ۇسىندى!
– قالاي جاعداي؟
– جاقسى…
– ىم-م… ساعان ەشكىم تيىسپەدى مە؟
– جوق.
– ىم-م… ەگەر بىرەۋ تيىسەتىن بولسا، ماعان ايت! مەن وسى رايوندى ۇستايتىن قايرات دەگەن جىگىت بولام! ۇقتىڭ با؟
– ۇقتىم. ءبىراق ەشكىم تيىسكەن جوق…
«و، قۇدايدىڭ قۇدىرەتى! مۇنداي دا قىزىق بولادى ەكەن، ءا!..» ارتتا قالعان ايتاقتاۋشى توپتان دا ەش دىبىس جوق. جىم-جىرت! اقجان سىرتتاي سىر بەرمەسە دە، تاڭىرقاۋىندا شەك جوق ەدى! قايرات ءبىراز ءۇنسىز تۇردى دا، بۇعان قايتا قولىن سوزدى:
– داۆاي وندا، امان-ەسەن جەتىپ الىڭدار.
– راحمەت. ءوزىڭ دە امان بول.
قۋعىنشى جىگىت كىلت بۇرىلدى دا، بىردەڭەنى تىندىرعانداي، جولداستارىنا قاراي ماڭعازدانا ءجۇرىپ كەتتى. «ءالحامدۋليللاھ! مىڭ دا ءبىر شۇكىر، ۋا راببىم! سەن بولماساڭ، قايتار ەم؟!.. سەنىڭ مەيىرىمىڭ مەن قامقورلىعىڭ بولماسا، مەن كىممىن؟.. راحمەت! وزىڭە قارىزدارمىن، يا، جاساعان يەم!..» قۇدىرەتتى دە مەيىرىمدى يەسىنىڭ جاردەمىنىڭ تىم-تىم جاقىن ەكەنىن جان-تانىمەن سەزىنگەن، جانارى جاساۋراعان اقجان انانداي جەردە كوزى باقىرايىپ قاراپ تۇرعان جۇبايىنا قاراي اسىعا بەت الدى…
العاداي ءابىلعازى ۇلى
