جەر ماسەلەسى جونىندە تاجىريبەلى زاڭگەر باقىتجان بازاربەك زاڭدىق تۇرعىدان حالىققا اقىسىز قىزمەت كورسەتىپ ءجۇر. ونىڭ «ءبىر ساعاتقا بازاربەك» اتتى اكسياسى تاراز جانە شىمكەنت قالاسىندا ءوتتى. وسى اكسياعا جانە جەر كودەكسىنە ەنگەن سوڭعى وزگەرىستەرگە بايلانىستى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى باقىتجان بازاربەكپەن بولعان سۇحباتتى وقىرمان نازارىنا ۇسىنادى.
ەلىمىزدەگى جەر كودەكسىنە ەنگەن سوڭعى وزگەرىستەر قانداي؟
قازىرگى ماجىلىستە 3 نەگىزگى زاڭ جوباسى قارالىپ وتىر. سونىڭ ىشىندە وتكەن جىلعى ميتينگتىڭ ناتيجەسىندە قۇرىلعان جەر كوميسسياسىنىڭ نەگىزگى ۇسىنىستارى دا بار. سول ۇسىنىستار ءقازىر ماقۇلدانىپ، زاڭ جوبالىق قۇرامىنا كىرىپ، قازىرگى ۋاقىتتا قابىلدانۋدا. سونىڭ ىشىندە جايىلىمدى جەرلەرگە بايلانىستى وتكەن جىلى زاڭ قابىلدانعان بولاتىن. زاڭعا سايكەس ەندى جايىلىمدى جەرلەردى اۋىل ماڭىنداعى اكىمدىكتەر ءوزىنىڭ مەنشىگى رەتىندە وزگەلەرگە بەرۋگە قۇقىعى جوق. سونىمەن قاتار ءوزىنىڭ جايىلىمى جوق اۋىل تۇرعىنى مال جايۋ ءۇشىن جالپى اۋىلدىق جەرلەرگە قاراستى جايىلىمدىق جەرلەردى ورتاق پايدالانۋعا قۇقىعى بار.
كەلەسى وزگەرىس، مەملەكەتتىك شەكارا ماڭىنداعى جەرلەر جەكەمەنشىك قۇقىعىنا بەرىلمەيدى. وسى نورما قابىلداندى. ودان بولەك كوپشىلىككە بەلگىلى جەر كودەكسىنىڭ 24-بابىنىڭ 2،3،4-تارماقتارى جانە 37-بابىنىڭ 5-تارماعىنىڭ 2 تارماقشاسى، 48-بابىنىڭ 2-تارماعى، 97 بابىنىڭ 6 تارماعىنىڭ 1،3 تارماقشالارى ءقازىر ۋاقىتشا توقتاتىلعان. بۇل تارماقتارعا سايكەس شەتەلدىكتەرگە، ازاماتتىعى جوق ادامدارعا، شەتەلدىك زاڭدى تۇلعالارعا، سول سياقتى ءوزىنىڭ جارعىلىق كاپيتالىنداعى اتالعان شەتەلدىك رەزيدەنتتەردىڭ ۇلەسى ەلۋ پايىزدان اساتىن زاڭدى تۇلعالارعا اتالعان اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەرلەرگە ۋاقىتشا جەر پايدالانۋ قۇقىعىن بەرۋگە جيىرما بەس جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە بەرىلەتىن نورما 2021 جىلدىڭ 31 جەلتوقسانىنا دەيىن موراتوريي قويىلىپ، ۋاقىتشا توقتاتىلعان. ازاماتتاردىڭ زاڭدىق تۇرعىدان ساۋاتسىزدىعىنان با بەلگىسىز، ءقازىر كوپشىلىك اركىمنىڭ سوزىنە ىلەسىپ، سەنە بەرەدى. «جەرگە جەكەمەنشىك قۇقىعى شەتەلدىكتەرگە بەرىلەدى، شەتەلدىكتەردىڭ قولىندا قازاقتىڭ جەرى كەتىپ قالادى»، - دەگەن قاۋەسەت اڭگىمەگە ىلەسىپ بۇكىل حالىق كوتەرىلدى. وعان سەبەپ جوق. سەبەبى جەر كودەكسىنىڭ ەشبىر بابىندا جەردى شەتەلدىكتەرگە جەكەمەنشىككە بەرىلەدى دەپ جازىلماعان. ال ءقازىر بۇل باپقا موراتوريي قويىلعان. سوندىقتان Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگىنىڭ وقىرماندارىنا قۇلاققاعىس رەتىندە شەتەلدىكتەرگە جەر پايدالانۋ قۇقىعىنا دا بەرىلمەيدى دەپ ايتقىم كەلەدى. ەگەر اكىمدىكتەگى قىزمەتكەرلەر زاڭعا ەنگىزىلگەن موراتورييگە قاراماستان، جەردى شەتەلدىكتەرگە پايدالانۋ قۇقىعىنا بەرەتىن بولسا جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلادى.
كەلەسى جەر كودەكسىنە ەنگىزىلەتىن نورمالار بۇل مەملەكەتتىك قاجەتتىلىك ءۇشىن جەر الۋعا بايلانىستى. وسىدان ءبىراز ۋاقىت بۇرىن تۇرعىندار «اقىسىز جەر الۋ ءۇشىن تىزىمدە تۇرمىز، ءبىراز ۋاقىت وتسە دە ءتىزىم وزگەرمەيدى»، - دەپ ارىزدانعان. سوندىقتان ءار وبلىستا تەگىن جەردى الۋعا تىزىمدە 40 مىڭنان 70 مىڭعا دەيىن ازامات كەزەكتە تۇر. ءبىر عانا الماتى قالاسىنىڭ وزىندە 200 مىڭنان استام ادام تەگىن جەر الۋعا ءۇمىتتى. ال استانا قالاسىندا 107 مىڭنان استام ادام كەزەكتە تۇر. ولار بۇگىن نەمەسە ەرتەڭ جەر الا الادى دەپ ايتا المايمىز. ءتىپتى الماتى جانە استانا قالاسىندا اقىسىز جەرلەر بەرىلمەيدى. سەبەبى، باس جوسپارعا سايكەس استانا جانە الماتى قالالارىندا اقىسىز جەرلەردى تابىستاۋ توقتاتىلعان. سول ءۇشىن ازاماتتارعا قۇلاققاعىس رەتىندە ايتايىن، ەگەر اقىسىز جەر العىڭىز كەلسە الماتى، استانا قالاسىنىڭ ىشىنەن ەمەس، سونىڭ توڭىرەگىنەن، ياعني بۇل قالالاردىڭ ىرگەسىندە 40-60 كيلومەتر اياسىندا جەرلەردەن الۋ كەرەك. سول سەبەپتى جەر كوميسسياسى وسى ماسەلەنى كوتەرە وتىرىپ، حالىقتىڭ جەرگە مۇقتاجدىقتارىن ەسكەرە وتىرىپ، جەر كودەكسىنە تاعى ءبىر وزگەرىس ەنگىزدى. ەندى ازاماتتارعا جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن جۇرگىزۋگە جەر تەلىمىن اقىسىز بەرۋ ءۇشىن، مەملەكەت ەلدى-مەكەننىڭ قاتارىنا كىرەتىن اۋىل شارۋاشىلىق القاپتارىن مەملەكەتتىڭ مۇقتاجدىعى ءۇشىن الىپ قويادى. سودان سوڭ، ول جەر تەلىمدەرىندەگى قالا ايماعىن تۇرعىن قۇرىلىس ايماعىنا اۋدارىپ، وندا زاڭعا سايكەس ينجەنەرلىك قۇرىلىمداردى ورناتىپ، جەردى سەگمەنتتەپ، ونى 10 سوتتىق جەر رەتىندە ازاماتتارعا تاراتىپ بەرۋ ماسەلەسى ءقازىر زاڭ جوباسىنا ەنگىزىلدى. ءسويتىپ 10 سوتتىق جەردى ماقساتتى تۇردە تىزىمدە تۇرعان ازاماتتارعا سول وزگەرىستەرگە بايلانىستى بەرۋدىڭ جۇمىستارى باستالۋدا.
سونىمەن بىرگە جەردى مەملەكەتتىك قاجەتتىلىكتەر ءۇشىن الىپ قويۋعا بايلانىستى ءبىرقاتار وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. بۇرىن «مەملەكەتتىك مۇلىك تۋرالى» زاڭعا سايكەس، جەردى مەملەكەتتىك قاجەتىلىكتەر ءۇشىن العان كەزدە جەردىڭ قۇنىن انىقتاۋ ءۇشىن، ەگەر جەر ساتىپ الىنسا، ساتىپ الۋ-ساتۋ شارتىنا سايكەس شارتتا كورسەتىلگەن وتەماقىنى بەرسە، ال ءقازىر، جەردىڭ وتەماقىسى شارتپەن ەمەس، جەردىڭ نارىقتىق قۇنىمەن ەسەپتەلەدى. نارىقتىڭ باعاسىن تاۋەلسىز باعالاۋ كومپانياسى انىقتاپ، باعالايتىن بولادى. ءسويتىپ مەملەكەتتىك قاجەتتىلىكتەر ءۇشىن الىناتىن جەر يەسىنىڭ مۇڭ-مۇقتاجى زاڭدىق تۇرعىدان قاراستىرىلىپ، ەسكەرىلدى.
سونىمەن بىرگە، مىنە جەر قويناۋىن پايدالانۋ كودەكسىنىڭ قابىلدانۋىنا كۋا بولىپ وتىرمىز. پرەزيدەنت، جەر قويناۋىن پايدالانۋ كودەكسىن ماقۇلدادى. 1 قاڭتاردان باستاپ جەر قويناۋىن پايدالانۋ كودەكسى ءوز كۇشىنە ەنەدى. اتالعان كودەكسكە سايكەس كەز كەلگەن ادام التىن، كۇمىس سەكىلدى باعالى تاستاردى ءوندىرۋ ءۇشىن، بارلاۋ ءۇشىن تەك قانا ارنايى ليسەنزيا الادى. ارنايى ليسەنزيا ارقىلى باعالى تاستارى مول جەرلەر، بلوك بلوكپەن ءبولىنىپ،كونكۋرسقا قويىلاتىن بولادى. كەز كەلگەن مۇددەلى ازامات كونكۋرسقا قاتىسىپ، جەڭىسكە جەتۋىنە بولادى. كونكۋرسقا ءتۇسىپ، جەنگەن تۇلعامەن جەر قويناۋىن پايدالانۋ شارتى بەكىتىلەدى. ءسويتىپ كونكۋرستا جەڭىسكە جەتكەن ازامات اتالمىش شارتقا سايكەس بەلگىلى ءبىر مەرزىم ارالىعىندا جەر باعالى تاستاردى يگەرە الادى. سول سەكىلدى جەر قويناۋىن پايدالانۋ وپەراسيالارىنا وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا جەر كودەكسىنە جەر قويناۋىن پايدالانۋ ءۇشىن جەر تەلىمىن بەرۋ دەگەن ارنايى باپ تا ەنگىزىلدى.
Cءىز بىرنەشە قالادا وتكىزگەن «ءبىر ساعاتقا بازاربەك» اتتى اكسيانىڭ باستى ماقساتى قانداي؟
وسى جازدان باستاپ «ءبىر ساعاتقا بازاربەك» دەگەن اتپەن ارنايى اكسيا وتكىزىپ جاتىرمىن. ءبىر ساعاتقا دەگەنىم مەن ءاربىر ادامعا ءبىر ساعات ۋاقىتىمدى ارنايمىن. سونىمەن بىرگە، بۇل ءىس شارا اقىسىز وتەتىن بولادى. مەن ءار ادامنىڭ جەرگە بايلانىستى ماسەلەسىن سۇرايمىن، مۇڭ مۇقتاجىن تىڭدايمىن. ءبىر ساعاتتىڭ ىشىندە كەڭەسىمدى بەرەمىن جانە جەردى زاڭداستىرۋ جولدارىن كورسەتەمىن. سونىڭ ناتيجەسىندە، باس پروكۋراتۋرانىڭ كومەگىمەن وسى اكسيا جامبىل وبلىسى تاراز قالاسىندا، وقو-نىڭ شىمكەنت قالاسىندا وبلىستىق پروكۋراتۋرا باسشىلىقتارىنىڭ كەلىسىمىمەن وتكىزدىم. مىسالى، تاراز بەن شىمكەنت قالاسىندا 50-60-قا جۋىق ادام اكسياعا قاتىسىپ، ءوزىنىڭ جەردى راسىمدەۋگە بايلانىستى ماسەلەلەرىن ايتىپ قانا قويماي، شەشۋ جولدارىن ءبىلىپ كەتتى. استانا جانە الماتى قالاسىندا دا بۇل يگى شارانى وتكىزدىم. الداعى ۋاقىتتا تاراز بەن شىمكەنت قالاسىندا بۇل اكسيا ايىنا ءبىر رەت وتەتىن بولادى. سونىمەن بىرگە «ءبىر ساعاتقا بازاربەك» اكسياسىن مەن تەك تاراز بەن شىمكەنت قالاسىندا عانا ەمەس، كەلەسى جىلى وسكەمەن، اقتاۋ، اقتوبە، پاۆلودار، اتىراۋ، تالدىقورعان قالالارىندا وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىرمىن.
ءقازىر پروكۋراتۋرادا اۋىس تۇيىستەر بولىپ جاتقاندىقتان، ءبىراز ۋاقىت كەرەك. اۋىس تۇيىستەر اياقتالعاننان كەيىن ارنايى جوسپار جاسايتىن بولامىز. اتالعان اكسيا بولجام بويىنشا 10 قاڭتاردا تاراز قالاسىندا وتەتىن بولادى، شىمكەنتتە كەلەسى كۇنى. ال باسقا وبلىستاردا بۇل اكسيانى جەرگىلىكتى پروكۋرورلارعا بايلانىستى وتكىزەتىن بولامىن. ەگەر پروكۋرورلار تاراپىنان ۇسىنىس جاسالمايتىن بولسا مەن ءوزىم وبلىستىق پروكۋرورسىز اكسيانى وتكىزە الامىن.
بۇل يگى شارانىڭ نەگىزگى ماقساتى - جەرلەرىن راسىمدەي الماي جاتقان، جەرلەرىنەن ايىرىلىپ جاتقان، جەرلەرى مەملەكەتتىك قاجەتتىلىك ءۇشىن الىنىپ جاتقان، قۇجاتتارى راسىمدەۋدىڭ ءبىر توقىراۋىنا ءتۇسىپ قالعان نەمەسە جەرى الاياقتىڭ قولىندا كەتكەن ازاماتتارعا اقىسىز كەڭەس بەرىپ، شەشۋ جولدارىن كورسەتۋ. مەنىڭ كەڭەسىمنىڭ ناتيجەسىندە مىڭداعان ادام ءوز ماسەلەسىن شەشىپ الدى.
ەگەر وسى اكسياعا ات سالىسامىن دەيتىن، اقىسىز حالىققا كومەكتەسەمىن دەيتىن زاڭگەرلەر بولسا، اكسياعا قاتىسا الاتىنىن ايتقىم كەلەدى. وعان مەن تەك قۋاناتىن بولامىن. جەر ماسەلەسى وتە كۇردەلى ماسەلە سوندىقتان وزگە دە زاڭگەرلەردىڭ كومەگى قاجەت.
ءسىز ءار ادامعا ءبىر ساعات ۋاقىتىڭىزدى ارناپ، اقىسىز قىزمەت ەتەسىز. سوندا تابىستى قايدان تاباسىز؟
وسى سۇراقتى ماعان ءجيى قويادى. مەن بىرىگىپ جۇمىس جاسايتىن .Alageum Electric، او «ەلەكترومونتاج» سياقتى ءىرى كاسىپورىنداردىڭ جەرلەرى مەن وندىرىستىك بازالارىن زاڭداستىرامىن، تشو، كاراچاگاناك وپەرەيتينگ، ەمبامۋنايگاز، كەگوك سەكىلدى كومپانيالاردىڭ زاڭگەرلەرىن دايىنداپ، جەر قۇقىعى، جەر قويناۋىن پايدالانۋ قۇقىعىنا قاتىستى سەمينارلار جۇرگىزەمىن.تابىسىم بار. وسىعان شۇكىرشىلىك ەتەمىن. ال قاراپايىم حالىقتان ءبىر تيىن المايمىن.
نەگىزى كوپ ادام تۇسىنبەي جاتادى. «باقىتجان بازاربەك تەلە باعدارلامالارعا، ءتۇرلى سايتقا شىعىپ جۇرگەن تانىمال زاڭگەر، سوندىقتان ونىڭ كەڭەسىن الۋ ءۇشىن كوپ قاراجات كەرەك»، - دەپ ويلايتىندار كوپ. كوپشىلىك اقىسىز قىزمەت دەگەنگە سەنبەيدى. سەبەبى، نوتاريۋسقا بارسا اقشا الادى، ادۆوكاتقا بارسا اقشا الادى، جان جاقتا قاپتاعان جەمقورلىق.اقشا سۇرامايتىن جەر قالمايتىن سياقتى. ومىرگە تۇڭىلگەن، ادىلەتسىزدىك پەن جەمقورلىقتان بەتى قايتىپ قالعان، ەلىمدە جاسايمىن، وسەمىن، كوگەرەمىن دەپ كوڭىلى قالعان قاراپايىم حالىق سەنۋدەن قالدى. بۇل اشى بولسا داعى، شىندىق. مىنە، وسىندا ادامدارعا ءۇمىت وتىن جاعا ءبىلۋ كەرەك، كومەك قولىن سوزا ءبىلۋ كەرەك دەپ ويلايمىن.
مەن ءقازىر كەيبىر زاڭگەرلەردىڭ كوزقاراسىن وزگەرتۋگە، الەۋمەتتىك پاراقشامدا ۇگىت-ناسيحات جۇرگىزۋگە تىرىسىپ جاتىرمىن. ءبىزدىڭ، زاڭگەرلەردىڭ جۇمىسى قالتاعا اقشا باسۋ ەمەس، حالىققا قىزمەت كورسەتۋ. اقشاعا كولىك الارسىڭ، ءۇي الارسىڭ الايدا ساۋاپ الا المايسىڭ. سەن قاراپايىم حالىققا اقىلى تۇردە كومەكتەسسەڭ اقشا عانا الاسىڭ، ال اقىسىز تۇردە كومەكتەسسەڭ سول ادامنىڭ باتاسىن الاسىڭ. سول ءۇشىن ءبىز ءومىر ءسۇرۋ كەرەكپىز. اقشا قاشان دا كەرەك ارينە. ءبىراق وزگەلەرگە جاقسىلىق جاساۋ اسا ماڭىزدى. ءبىز ءساندى دە، ءماندى ءومىر سۇرە ءبىلۋىمىز كەرەك. ءساندى ءومىر ءسۇرۋ كولىكپەن، ۇيمەن بايلانىستى ەمەس. ءساندى دە، ءماندى ءومىر ءسۇرۋ حالىقتىڭ ريزاشىلىعىن، العىسىن الۋ، جاقسىلىق جاساۋ، ارتىڭا يگى جۇمىستاردى قالدىرۋ. وزگەلەردىڭ ريزاشىلىعى مەنىڭ ومىرگە دەگەن قۇلشىنىسىمدى كوتەرىپ، ماعان شابىت بەرەدى.
ادام كەي كەزدە ارتقا قاراپ، ويلانۋى كەرەك. قازىرگى جاستارعا زاڭ بويىنشا ءبىلىم الىپ جۇرگەن جاستاردىڭ كوبىسى قارجى پوليسياسىنا، ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنە اسىعادى. كەي ستۋدەنتتەر قازمۇنايگاز كومپانياسىندا جۇمىس جاساعاسى كەلەدى. قازمۇنايگازدىڭ جالاقىسى جوعارى بولسا، ال قارجى پوليسياسى مەن ۇقك ء-نىڭ دارەجەسى جوعارى جانە اقشاسىز قالمايسىڭ دەپ ويلايدى. مەن ءوز ستۋدەنتتەرىمە «مۇنىڭ ەسەبى كەيىن بولادى» دەپ ايتامىن. ادام ءوز اقىلىن قوزعاپ، ءبىراز ويلانسا، جوق جەردەن ماڭداي تەرمەن اقشا تابۋعا بولادى. سوندىقتان اقشانى العا قويماي، حالىقتىڭ يگىلىگىن العا قوياتىن بولساق، جاراتۋشىمىز قالعان دۇنيەنى سالماقتاپ قايتارادى.
قازاقستان ازاماتتارىنا زاڭگەر رەتىندە قانداي كەڭەس بەرەسىز؟
ازاماتتاردىڭ ءتۇرلى قاۋەسەتتەرگە سەنۋى ولاردىڭ باستى كەمشىلىگىنىڭ ءبىرى. قوعامدا جۇرگەن ءتۇرلى ءبىلىمدىسىماقتار مەن اقىلدىسىماقتاردىڭ سوزىنە سەنىپ، اقيقات دەپ ەسەپتەۋ دۇرىس ەمەس. سونىڭ ناتيجەسىندە ميتينگتەر دە بولدى، داۋ دامايلار دا تۋىنداپ جاتىر. سول سەبەپتى، ناقتى دالەل بولماسا سەنبەڭىزدەر، تەك زاڭعا عانا سەنىڭىزدەر. ءتىپتى كەي زاڭگەردىڭ ايتقانىنا دا سەنۋگە بولمايدى. ەگەر زاڭدىق تۇرعىدان ساۋاتسىز بولساڭىز، زاڭدى تۇسىنبەسەڭىز زاڭگەردىڭ كومەگىنە جۇگىنىڭىز. وكىنىشكە قاراي، كوپتەگەن ازاماتتار تانىستارىنىڭ، كورشىلەرىنىڭ ايتقانىنا سەنىپ، ولاردىڭ ايتقانىمەن جۇرەدى. كەيىن جاپا شەگىپ، وكىنىپ جاتادى.
ەكىنشى كەڭەسىم ءار ادام قۇقىقتىق ساۋاتىن، قۇقىقتىق مادەنيەتىن ارتتىرعانى ابزال. زاڭگەر بار دەپ جۇرە بەرمەۋ قاجەت. ءاربىر ادام زاڭ تۋرالى كىتاپتى اشىپ قاراعانى ءجون. سول كەزدە عانا قۇقىقتىق مادەنيەت وزگەرەدى.
ۇشىنشىدەن، پارا بەرۋدى قويۋ كەرەك. ازاماتتار مۇمكىندىك بولسا، بارلىق قىزمەتكەرلەرگە پارا بەرۋ ارقىلى ماسەلەلەرىن شەشۋگە تىرىسادى. ادامداردىڭ كوبىسى كەزەكتە تۇرعىسى كەلمەي اكىمدىكتەگى قىزمەتكەرلەرگە پارا بەرەتىنىن كوز كورىپ، قۇلاق ەستىپ ءجۇر. ءتىپتى زاڭ بويىنشا 30 كۇن كۇتۋ كەرەك بولسا دا پارا بەرىپ كۇتۋ مەرزىمىن ازايتۋعا تىرىسادى. وسىلاي ءبىز ءوزىمىزدى دە، قوعامدى دا ءبۇلدىرىپ، بولاشاق ۇرپاقتىڭ كوزقاراسىن وزگەرتەمىز. جاستار وسى جايتتاردى كورىپ وڭاي جولمەن ماسەلەلەرىن شەشۋگە تىرىسادى. سول سەبەپتى كەز كەلگەن ادام وزىنەن باستاۋ كەرەك. زاڭنىڭ اتى زاڭ.
اتا-بابالارىمىزدىڭ كەزىندە «قاسىم حاننىڭ قاسقا جولى»، «ەسىم حاننىڭ ەسكى جولى»، «ءاز تاۋكەنىڭ جەتى جارعىسى» سەكىلدى زاڭ جيناقتاردى جاساعان. ال زاڭدى بۇزعان ادامدى جازالايتىن. سول سەبەپتى بۇرىنعى زاماندا زاڭ بۇزۋشىلىق كوپ كەزدەسپەگەن. ال قازىرگى قوعامدا زاڭ بۇزۋشىلىق كوبەيىپ كەتكەن. ءبىز بۇل تۇرىمىزبەن قوعام بولا المايمىز.
سونىمەن بىرگە جەردى بەرەتىن، زاڭداستىراتىن جەر ءبولىمىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنىڭ زاڭدىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ ماڭىزدى. ازاماتتارىمىز اكىمدىكتەگى قىزمەتكەرلەردى سىناۋدان بۇرىن ءوزىنىڭ ساۋاتىن ارتتىرۋ قاجەت. باتىس ەلدەرى قالاي كۇرت دامىپ كەتتى؟ اتالعان ەلدىڭ ازاماتتارى ۇكىمەتكە سەنىم ءبىلدىردى. ءيا الەمدە جەمقور اكىم، جەمقور بيلىك، الاياقتار بار، دەسەك تە بارلىعى بىردەي جەمقور نەمەسە الاياق ەمەس. سول سەبەپتى ءبىز سەنىم ارتۋىمىز كەرەك. تولىق سەنىم بىلدىرەتىن بولساق ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىز داميتىن بولادى. بيلىككە سەنىم ارتاتىن بولساق قانا ءبىز العا جىلجيتىن بولامىز. ەگەر اكىمدىكتەردىڭ جانە باسقا دا مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەردىڭ تاراپىنان زاڭ بۇزۋشىلىقتار ورىن الاتىن بولسا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورتالىعىنا، باس پروكۋراتۋراعا ارىز جازىپ، زاڭدىق تۇرعىدان ماسەلەنى شەشۋگە تىرىسۋ كەرەك. ءار ادام ءوز ءىسىن جاقسى بىلسە، ءار قىزمەتكەر ءوز ىسىمەن اينالىسسا عانا قوعام وڭالادى.
ەگەر باقىتجان بازاربەكتىڭ كەڭەسى قاجەت بولسا رەداكسيامىزعا حابارلاسىڭىزدار.
