وسىدان ەكى كۇن بۇرىن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتىندە جۇرگەن دارحان مىڭباي پارلامەنت ءماجىلىسى دەپۋتاتى كۋالىگىن الىپ، بۇگىن ءماجىلىستىڭ ەكولوگيا ماسەلەلەرى كوميتەتىنىڭ مۇشەسى بولىپ قىزمەتىنە كىرىسىپ كەتتى، دەپ جازادى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى kazpolit.kz سايتىنا سىلتەمە جاساي وتىرىپ.
ءبىزدىڭ ايتپاعىمىز دارحان مىڭبايدىڭ مانداتى ەمەس، ونىڭ تۋرا 11 اي باسقارعان اسسامبلەياداعى يەسىز قالعان قىزمەتى بولماق. ادەتتە ەلباسى اسسامبلەياداعى ورىنباسارىن تاعايىنداعاندا ۇزاققا سوزبايتىن. بۇل جولى ءبارى باسقاشا ءوربىپ جاتىر، دەمەك ۇلكەن ءاۋىس-تۇيىستىڭ باستاۋى اسسامبلەيا بولۋى مۇمكىن. «KazPolit.kz» وسى ءبىر وزگەرىستەردىڭ الدىندا «جاۋىرىن قاراپ»، ساياسي بولجام جاساپ كورمەك. ەندەشە كانديداتتاردى ۇسىنىپ كورەيىك.
«ماڭگى كانديدات» – قىرىمبەك كوشەربايەۆ
اسسامبلەياعا ادەتتە پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ مەكتەبىنەن وتكەن، يدەولوگيانى بىلەتىن، ديپلوماتيادا تاجىريبەسى بار سالماقتى ادامدى قويادى. قىرىمبەك كوشەربايەۆتا مۇنىڭ ءبارى بار. قىرىمبەك ەلەۋ ۇلى 1996-1997 جىلدارى پرەزيدەنتتىڭ باسپا ءسوز قىزمەتىن باسقاردى. وسى مەكتەپتەن وتكەننەن كەيىن عانا ول ناقتى ءبىر سالانى دەربەس باسقارۋعا كوشتى. 1997-1999 جىلدارى – ءبىلىم، مادەنيەت جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى بولدى. سوسىن دەنساۋلىق ساقتاۋ، ءبىلىم بەرۋ جانە سپورت ءمينيسترى، 1999-2000 جىلدارى – ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى بولدى. سوسىن بىرنەشە وبلىستا اكىم بولدى. قىسقاسى، ساياسي باسقارۋ قىزمەتى جاڭا عاسىرمەن بىرگە باستالدى.
2003-2006 جىلدارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ رەسەي فەدەراسياسىنداعى ەلشىسى قىزمەتىن اتقاردى. بۇل بۇگىندە الەمدىك ساياساتقا ىقپال ەتىپ وتىرعان ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ ەندى عانا قىزمەتكە كىرىسكەن كەزەڭى بولاتىن. سول تۇستا ەكى ەل اراسىنداعى شەكارالىق ماسەلەر وسى كەزەڭدە تۇپكىلىكتى شەشىلدى.
جاقىندا وتكەن ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسى قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اكىمىن سىناپ تا، جىگەرلەندىرىپ تە الدى. بايانداماسىن ورىسشا باستاعان اكىمگە «سەن قازاقى وبلىستان كەلگەن جوقسىڭ با؟!» دەپ ءبىر تيىسسە، ارتىنان ەكى الىپ مەگاپوليستى باسقارىپ وتىرعان باۋىرجان بايبەك (الماتى) پەن اسەت يسەكەشيەۆكە (استانا) «بايانداما جاساۋدا قىرىمبەككە جەتە المايسىڭدار، ول وتە تاجىريبەلى باسشى» دەپ كوپتىڭ الدىندا جەلپىندىرىپ قويدى. راسىمەن، ق.كوشەربايەۆتىڭ بايانداماسى ءارقاشان جيناقى، اۋەزدى، تولىمدى شىعادى. اسسامبلەياعا بۇگىندە ءدال وسىنداي ادام كەرەك، ياعني ەلدى سوزىنە ۇيىتا الاتىن، قوعامدا سالماعى بار، اۋزى «دۋالى» سالماقتى تۇلعا قاجەت.
بۇگىن قىرىمبەك ەلەۋ ۇلى قىزىلوردا حالقىنا ەسەپ بەرىپ، تەك وتكەن جىلعا عانا ەمەس، وبلىستى ءوزى باسقارعان تۇتاس بەس جىلدى قورىتىندىلادى. بۇل ءبىر جاعىنان 5 جىلدى قورىتىندىلاۋ بولسا، ەكىنشى جاعىنان وبلىس حالقىمەن جىلى قوشتاسقانى دا بولۋى مۇمكىن.
«ناعىز يدەولوگيانىڭ ادامى» – تۇيمەبايەۆ
تۇيمەبايەۆتىڭ ماماندىعى – فيلولوگ. ول – فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى، پروفەسسور. «قازاق ءتىلىنىڭ تاريحي گرامماتيكاسى»، «قازىرگى قازاق ءتىلىنىڭ لەكسيكولوگياسى»، «قازاق ءتىلى»، «قازاق ءتىلى: گرامماتيكالىق انىقتامالىق»، ت.ب. كىتاپتاردىڭ اۆتورى. بۇگىندە وسى كىتاپتاردىڭ اۆتورى ەلىمىزدەگى ەڭ الىپ وبلىس وقو-نى باسقارىپ وتىر.
ق ر پرەزيدەنتى پروتوكولىنىڭ باستىعى، ق ر پرەزيدەنتىنىڭ كەڭەسشىسى بولعان. ق ر ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى بولىپ قىزمەت اتقاردى. ديپلوماتياداعى تاجىريبەسى وراسان. قازاقستان ءۇشىن ەڭ ماڭىزدى ستراتەگيالىق ماڭىزى بار رەسەي فەدەراسياسى جانە تۇركياداعى (ءتىپتى البانيالاعى ەلشىلىكتى قوسا اتقاردى) ق ر توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى بولدى.
ج.تۇيمەبايەۆتىڭ وقو اكىمى بولعانىنا ءبىر جىلدان اسىپتى (1 جىل، ءتورت اي). الايدا، وقو جۇرتشىلىعى تۇيمەبايەۆتىڭ ىسكەرلىكتەن گورى رۋحانياتقا جاقىن، مەنەدجەرلىكتەن گورى يدەولوگياعا قابىلەتتى باسشى دەپ سانايدى. بىلتىر تۇركىستان قالاسىندا تويلانعان ناۋرىز مەرەكەسىنەن كەيىن بەلگىلى بلوگەر ايگۇل ورىنبەك وسى پىكىرگە جاقىن ءسوزدى ايتقان بولاتىن. «وبلىس اكىمى تۇيمەبايەۆتىڭ ناعىز يدەولوگيانىڭ، رۋحانياتتىڭ ادامى ەكەنىن كوردىك، بىلدىك. ەندەشە، مۇنداي تۇلعانى نەگە مادەنيەت ءمينيسترى ەتىپ تاعايىنداماسقا؟ اركىم ءوز ىسىمەن اينالىسۋى كەرەك قوي؟! تۇيمەبايەۆ مينيستر بولسا رۋحىمىزدى كوتەرەتىن تالاي شارالاردى وتكىزەر ەدى، ساپالى فيلمدەر تۇسىرەر ەدى، ەلىمىزدە مادەنيەت سالاسىن قايتا جانداندىرار ەدى»، — دەيدى ايگۇل ورىنبەك.
سوندىقتان، ج.تۇيمەبايەۆتى اسسامبلەياعا ورىنباسار ەتىپ تاعايىنداپ جاتسا تاڭعالۋدىڭ قاجەتى جوق.
بەردىبەك ساپاربايەۆ ءھام دانيال احمەتوۆ
بەردىبەك ساپاربايەۆ پەن دانيال احمەتوۆ تۋرالى بولجامىمىزدى وسىعان دەيىن ايتقان بولاتىنبىز. ەكەۋى دە زەينەت جاسىنا شىققان، بيلىكتىڭ بارلىق باسپالداقتارىنان وتكەن تاجىريبەلى ساياساتكەرلەر. ب.ساپاربايەۆ ءتورت بىردەي وبلىستىڭ اكىمى بولعان تاجىريبەلى ساياساتكەر بولسا، د.احمەتوۆ ءتورت رەت اكىم بولعان، ءتىپتى ۇكىمەت باسقارعان كانىگى تۇلعا. اسسامبلەيانىڭ قوعامداعى ءرولىن كۇشەيتۋ ءۇشىن وسىنداي سالماقتى باسشىلاردى دا اكەلۋى مۇمكىن.
ايتپاقشى، «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ كەزەكتەن تىس XVII سەزىندە ءماجىلىس دەپۋتاتتىعىنا ۇمىتكەرلەردىڭ پارتيالىق ءتىزىمى جاسالعاندا قازىرگى وبلىس اكىمدەرىنىڭ اراسىنان بەردىبەك ساپاربايەۆ، اماندىق باتالوۆ جانە دانيال احمەتوۆتەر ەنگەن ەدى. ءقازىر ماجىلىستە ءبىر مانداتتىڭ بوس تۇرعانى جايلى اڭگىمە بار. كىم ءبىلسىن….
مەملەكەتتiك حاتشى – گۇلشارا ءابدىقالىقوۆا
گۇلشارا ناۋشا قىزىنىڭ ق ر مەملەكەتتىك حاتشىسى بولىپ وتىرعانىنا 3 جىلدان اسىپتى. وعان دەيىن ءار جىلدارى احمەتجان ەسىموۆ، ءابىش كەكىلبايەۆ، قاسىم-جومارت توقايەۆ، يمانعالي تاسماعامبەتوۆ، ورالباي ابدىكارىموۆ، قانات ساۋدابايەۆ، مۇحتار قۇل-مۇحامەد، مارات ءتاجين، ادىلبەك جاقسىبەكوۆ سەكىلدى «نارقاسقالار» باسقارعان قىزمەتكە تاۋەكەل ەتىپ ق ر ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى، ق ر پرەمەر-مينيسترىنىڭ ورىنباسارى بولعان گۇلشارا ءابدىقالىقوۆانى قويعان بولاتىن. گۇلشارا ناۋشا قىزى ءۇش جىل ىشىندە مەملەكەتتىڭ iشكi جانە سىرتقى ساياساتتىڭ نەگiزگi باعىتتارى بويىنشا ەمەس، يدەولوگيالىق جۇمىستارعا بەلسەندى ارالاستى دەۋگە بولادى. سوندىقتان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتىنە كانديدات رەتىندە گۇلشارانى دا قاراستىرۋعا بولادى.