وتىرعانداي ەكى حان ور باسىندا، ءبىرى تۇسپەي ءبىر حاندىق ورناسىن با. ءتىسىن قايراپ ىشىنە قانىن جۇتتى، دەشتى-قىپشاق ءابىلحايىر ورداسىندا. از-جانىبەك قىلىشىن كەككە مالىپ، شۋ بويىمەن تالاستى بەتكە الىپ. قوزىباسى جەرىندە حاندىق قۇردى، موعولستان باتىسىن شەتكە سالىپ. باقتالاستى الدىرىپ قالدىعىنا، ەكى ءجۇز مىڭ حالىقپەن حاندىعىنا. قازاق اتتى ەڭ العاش حاندىق قۇردى، كەر زاماننىڭ قاراماي پاڭدىعىنا. ەكى ءجۇز مىڭ حالىقتىڭ شوعىن قۇرىپ، اق بوز بيە ساۋمالىنا شومىلدىرىپ. اق كيزگە كەرەيدى وتىرعىزىپ، حان كوتەردى قازاققا جۇمىلدىرىپ. سودان باستاپ قازاق دەپ اتالاتىن، ءبىر ۇلتتىڭ ەرلىگىن ماحابباتىن. ايالايتىن حالىقتىڭ باقىتىنا، ايامايتىن حان بولدى شاپاعاتىن. كەرەي ءولىپ اينالعان حانتاۋىنا، الااۋىز اعايىن التاۋىنا. اقىل ايتىپ بىرلىكتىڭ بيىك تۋىن، اينالدىردى حاندىقتىڭ ارقاۋىنا. كەرەيدەن سوڭ حان ءوتتى جانىبەكتەي، سەرتى سىنار جۇرمەسە جانىپ وتپەي. سىر بويىندا قالامەن ءوڭىر ءۇشىن، بەرىلمەس شايبانيدىڭ قانىن توكپەي. قاسىم حان شايبانيدى قانسىراتتى، جاساعىن توز-توز ەتىپ سانسىراتتى. قازاق جەرىن ەدىلگە ءبىر كەڭەيتىپ، تاشكەنتكە ال ءوزىن حان سۇراتتى. قاسقا جولىن زاڭ ەتىپ قابىلدادى، سارايشىقتا ۇزاق جىل دامىلدادى. حاق-نازارداي ۇلىنا قيىن ساتتە، قاسىم حانداي ۇلى اكە تابىلمادى. جورىق جايلى سىبىسىن ەستىرمەگەن، حان شەشىمىن جاۋىنا كەستىرمەگەن. ەڭسەگەي بويلى ەر ەسىم حالقى باردا، ەسىم حانننىڭ ەسكى جولى ەسكىرمەگەن. تاۋكە ءوتتى جارقىلداپ جارعىسىنداي، كۇلتوبەدە كەڭەسى العىسىنداي. سالقام جاڭگىر حان بولعان قازاقتاردىڭ، وتقا جاندى نامىسىن شالعىسىنداي. جاۋعا شابار باتىرى ابىلايلاپ، باتا بەرەر بيلەرى ا، قۇدايلاپ. قازاق جەرىن بىرىكتىرگەن ابىلاي حان، قارتايىپتى قازاقتىڭ قامىن ويلاپ. الاسارماس حاندارىم زاڭعارىم اي، قاسقايىپ ەسكىرمەگەن زاڭدارىڭ اي. اقتابان شۇبىرىندى سۇلاماداي، ەلىم-ايلاپ ەل كوشكەن زارلارىڭ اي. اڭىراقاي، وربۇلاق شايقاسىنداي، ەلى ءۇشىن قازاقتىڭ ايقاسىن اي. حاندىق قۇرىپ دالاسىن قورعاپ وتكەن، تاريحىنان قازاقتى بايقاسىن اي. تاريحىڭا قارادا تەرەڭ كۇرسىن، ەڭىرەمەي ماڭگىلىك ەلىڭ كۇلسىن. اق تۋىنىڭ استىندا ابىلايدىڭ، قازاق ەلى قايتادان بەلىن بۋسىن. باياعىنداي تۇركىستان، الدىمدا سىر، ەي، ۋاقىت تاريحتىڭ الدىن جاسىر. قازاق حاندىق قۇرىلعان كۇننەن بساتاپ، ءاربىر عاسىر مەن ءۇشىن التىن عاسىر.  

ءبىز قازاقپىز، تاۋەلسىز بۇل قازاقستان. تاۋەلسىز ارماندار بار الىپ ۇشقان. كوك بايىراعىم جەلبىرەپ كوك جۇزىندە، التىن كۇنىم اتادى كۇن شىعىستان. التىن التاي، اتىراۋ، قارا تەڭىز، ارالىمدا بولىنبەس تۋعان ەگىز. قۇس قاناتى تالاتىن دالاسىندا، ىرىس بايلىق شالقىعان بايتاق ەلمىز. جانىبەكتەن باستالعان ۇلى حاندىق، ءبىز سول ساتتەن تاۋەلسىز ەل اتاندىق. قازاق دەگەن حالىقپىز داڭقى اسقان، ۇلى قازاق اتانىپ تەڭدىك الدىق. قاسقا جولىن ۇستانىپ قاسىم حاننىڭ، تاۋدى بۇزىپ قوپارىپ تاستى جاردىڭ. ەسىم حاننىڭ ەسكىرتپەي ەسكى جولىن، الماستايىن جارقىراپ جالىندادىڭ. تاۋكە حاننىڭ سۇيەنىپ جارعىسىنا، ب ا ق ورنادى بايى مەن جارلىسىنا. قوي ۇستىنە بوز تورعاي جۇمىرتقالاپ، دۇشپاننىڭدا قالمادىق قارعىسىنا. ابىلايداي سۇيەنىپ داناسىنا، بيلىك قۇردى بايىرعى دالاسىنا. شەتسىز-شەكسىز ايماعىن بىرىكتىرىپ، ب ا ق ورنادى قازاقتىڭ بالاسىنا. قازاق دەگەن موماقان نار قالىقپىز، كۇنگە سەنىپ جىلداردان جاي قالىپپىز. وزىپ كەركەن ۋاقىتقا قاراماستان، دۇنيەنىڭ تورىنە جايعاسىپپىز. تۋلاق جەردىڭ پۇشپاعىن ەلگە بەردىك، قازاق بولىپ ومىرگە قايتا كەلدىك. ارزان زاتقا كونبەيتىن قارا قازاق، قىمبات زاتقا ۇيرەنىپ قايتا كوندىك. تاۋدى تاستى باسىپ اپ جامباسىنا، جايعاسىپپىز الەمنىڭ ورتاسىنا. ءبىز ەجەلدەن ولكەنىڭ ەنىن سالدىق، قارا ءوزىڭ تاستاردىڭ تاڭباسىنا. قازاق دەيتىن حالىقتىڭ ۇرپاعىمىز، قاسيەتتى تۇركىستان، تۇرانىمىز. اللانىڭ اق جولىنان تايدىرماعان، حاق يسلام ءبىر اۋىز قۇرانىمىز. حاندىق قۇرىپ دالاسىن قورعاپ وتكەن، قازاقپىز-عوي جان بەرىپ قانىن توككەن. ەشكىمگە ەرىك بەرمەي ەركە وسكەن، حالىقپىز-عوي مال باعىپ اربا جەككەن. قار كوشكىندەي كوشسەكتە اق تاباندا، قارا كوزگە شۇكىرلىك اقپاعانعا. قوس جاناردى كولدەتىپ جاسقا مالىپ، اشىق تاڭعا زار بولدىق اتقان تاڭعا. ەل مەن بىرگە كۇڭىرەندى الاتاۋىم، قالىڭ ەلدى قالقالادى قاراتاۋىم. قاسيەتتى تۇركىستان پانا بولىپ، قورعان بولدى ساي-سالا، ورمان تاۋىم. قاقپاسىندا اڭداپ جاتتى قالماق جاۋىم. ءور التايدان اينالدىم اياكوزدەن، قارا قازاق سابىلىپ دالا كەزگەن. جاۋ الدىندا قاسقايىپ جانىن بەرىپ، بەلگى قۇرعان مولا مەن سوناۋ كەزدەن. قارا ەرتىس اقجايىق وزەنىنەن، قايدا كەتسىن بۇل قازاق ءوز ەلىنەن. قايمانا قالىڭ قازاق جاسى سىڭگەن، اينالدىم شولدەرىڭنەن، تۇزدەرىڭنەن. قازاقتارعا نايزاسىن ءۇيىرىپ جاۋ، قارت بابامداي تۇراتىن كۇيزەلىپ تاۋ. ات ۇستىندە ەكى جاۋ ايقاساتىن، كۇنىڭ قالىپ تاريح ەسكىرىپتى-اۋ. تاريحىڭا كۇي بولىپ ەستىلىپتى-اۋ. شىعىسىندا قالماقتان قۇتىلعاندا، قارا قازاق ورىسقا تۇتىلعان با؟ قوقان، بۇحار قوقاڭداپ ءبىر جاعىندا، سارى ورىس ءبىر بۇيىردەن ۇمتىلعاندا. شىتقا تۇيگەن قازاقتىڭ جالعىز جانى، قارا تۇندە قاراۋىلداپ كوزىن ىلمەي، ۇرىس پەنەن شابىستان قۇتىلعان با؟ ورىس سالىپ قامالىن باستابىندا، قورعان قۇرلىس اينالدى تاس قامالعا. ءبىر اللاعا قاراعان قازاقتاردى، ورىس جاۋلاپ ۇلگىردى قاس-قاعىمدا. كاپىرگە زامان اۋعان شاق بولدى ما؟ ورىستىڭ ايتقان ءسوزى اق بولدى ما؟ قازاق جەرىن سوندادا تاستامادى، ەجەلدەن ەرگە قونعان ساق بولدى ما؟ الا ءجىبىن اتتاماس اق بولدى ما؟ بىلمەيمىن حالىقىم بار، تاق ورنىندا. التاي، ارقا، اتىراۋ قاتارىندا، الاتاۋدا، قاراتاۋ وتارىندا. بولساداعى ورىسقا باس يمەلدى، قارا قازاق بايىرعى ات اربادا. جاۋگەرشىلىك زامانىم، عاسىرلارىم، زار مۇڭىمدى حالقىمنان جاسىرمادىم. قازاق دەگەن اتىما داق تۇسىرمەي، جاۋدىڭ ءسوزىن باسىمنان اسىرمادىم.  

شۋ بويى مەن تالاسى، التاي، ارقا اراسى. سىرداريا، ارالى، قازاق ەلدىڭ ساراسى. التاي مەنەن اتىراۋ، قازاق جايلاپ جاتىر- اۋ. ارقايىم مەن الاتاۋ، اق تاباندا كوشپەگەن، قاسيەتتى قارا تاۋ. تۋىپ وسكەن بار قازاق، وسى دالا بالاسى. قازاق تۋعان ايماققا، ەشكىمنىڭ جوق تالاسى. قازاق تاۋى ايبىنىم، قازاق كولى ايدىنىم. قارا ەرتىس عاسىردان، باستاۋ العان اي-كۇنىن. قارا ەرتىس، ەسكى ەسىل، اقجايىق پەن كەڭ ەدىل. سىرداريا، جەتىسۋ، بار قازاققا بەسىك بۇل. وسىنداي كەڭ اۋماققا، اتقا مىنگەن قارا ۇل. قانات تالار ايماققا، سان عاسىردان قاراۋىل. كەڭ القاپتى جايلاعان، نايزاعا تۋ بايلاعان. قۇرىق سالىپ اساۋعا، مال مىڭعىرتىپ ايداعان. جەلىگە قۇلىن بايلاعان، وسى دالا يەسى. قازاق دەگەن قايماناڭ، كوك ءتاڭىرى كيەسى، ەنشى بەرگەن كەڭ دالاڭ. ۇلان قايىر بايتاعىڭ، قانات تالار جەرىڭ بار. ۇلى باتىر قازاعىڭ، قورعان بولار ەلىڭ بار. ەڭكۋ-ەڭكۋ جەر شالسا، ەڭكەيمەيتىن بەلىڭ بار. جاعاسىنا كوز سالسا، ايدىن شالقار كولىڭ بار. قىردا جۇرتى باۋىرمال، اقىن، باتىر، سەرى، سال، جاتتى مۇلدەم جاتسىنباي، ۇسىناتىن اق ساۋمال. ارازداسسا اعايىن، بيگە نارداي جۇگىنگەن. ءبيدىڭ تاۋداي سوزىمەن، قىزۋلى داۋ شەشىلگەن. قاز داۋىستى قازىبەك، ءسوزى ءادىل شەشىم دەپ. ايتەكە بي، تولە بي ، تۋرا كورسە شەشىلمەك. كەڭ دالاسىن جاتسىنباي، كوشىپ ءجۇرىپ جايلاعان. بىرىنەن ءبىرى قالىسپاي، ات جالىندا ويناعان. ەركىن جايلاپ ەركە وسكەن، دۇشپانعا قاتال ەگەسكەن. باستىرماي جاۋدىڭ اياعىن، تولارساقتان قان كەشكەن. جان بەرسەدە جەر بەرمەي، جاۋىنا قاتال ءبىر ەگەي، قارىسى شاپقان كىم ەدى؟ شاپقان جاۋىن ەلەمەي، اتىلعان قارا جەبەدەي، قازاقتىڭ قارا ۇلى ەدى. جانىبەك، كەرەي حانى بار، قازاق دەگەن حاندىق بار. قاسىمداي قاسقا زاڭى بار، ەسىمدەي ەسكى زاڭى بار. قاسقاسىنا قاس قاقپاي، باسقاسىنا باستاتپاي، ايىل تۇرمان تاستاتپاي، جاۋىنا جاستىق جاستاتپاي، ەسىمنىڭ ەسكى جولىنداي، ءبىر تۇمەننىڭ قولىنداي. از-تاۋكەنىڭ تونىنداي، ابىلاي حانداي اسىلدىڭ، حاندىعىنا باس يگەن، قازاق دەگەن حاندىق بار. تاۋكەنىڭ جەتى جارعىسىن، جارىلقاپ جەتىم جارلىسىن. قوي ۇستىنە بوز تورعاي، جۇمىرتقالار جارلى ءۇشىن. جارق ەتكەن تاۋكە قاھارى، قايراعان وتقا نامىسىن. ءتۇز قىران ەتكەن ارىسىن. قازاق دەگەن حاندىق بار. جۇرەگى يمان، ءجۇزى ار، قارا كوزدى قىزى بار. ۇلدارى قاس باتىرلار. جەر قايىسقان ساربازعا، قول باستاعان باتىر بار. قارا قاندى جاۋلارعا، ويران سالىپ اتىلار. قاراكەرەي قابانباي، قانىعالى بوگەنباي. شاپىراشتى ناۋرىزباي، كوكشە ارىستان بايان بار. اسان قايعى ىزدەگەن، بۇقار جىراۋ ۇزبەگەن، جەرۇيىعى وتانىم، ءبىر قازاققا اللادان، ماڭگىلىك ەلگە ايان بار. قاسىمدايىن مار قاسقام، ەسىمدەيىن ەر قاسقام. تاۋكەدەيىن ارداعىم، ابىلاي حان ارۋاعىم. ەسىمىڭدى ەل بىلەر، داڭىقىڭدى جەر بىلەر. باسىمدى ءيدىم حان يەم، جۇرتىما قونسىن بار كيەڭ. حاندىقتان قالعان امانات، بايتاق جەرىمدى مەن سۇيەم. جوڭعار سالسىن شىرەسىن، قوقان قامشى بىلەسىن. حيۋا تۇرسىن قيقىلداپ، ويران سالدىم قيقۋلاپ. ساۋران مەنەن سىعاناق، تاريحىن كىم سۇراماق. وتىرار، سايرام، تۇركىستان، مۇندا قازاق قىرقىسقان. سىر بوينداعى قالالار، ماۋرەناحىر دالالار. تاشكەنت باسى ماڭىزدى، اسان ايتقان اڭىزدى. اتا جۇرتىم بۇقارا، ءوز قولىندا بولماسا ، قايراتتى تۋعان ەر ءعارىپ. قازاقسىز قالعان جەر ءعارىپ. تالاس بويى شۋمەنەن، اق جالاۋلى تۋمەنەن. قالماقپەن تالاي شابىسقان. اقىرى جەڭىپ تابىسقان. قازاق اتتى حالىق بار، قازاق دەگەن حاندىق بار. تاريحى قالعان سان ايشىق، ەدىلدە سوناۋ سارايشىق. باتىستا اقتاۋ، ماڭعىستاۋ، ەدىل قالماعى جان قىستاۋ. كىشى ءجۇز بولىپ ۇرانداپ، ولاردى ورىس تۇر اڭداپ. ورتا ءجۇز بولىپ سايىسىپ، سارى بەل سارباز قايىسىپ. كەرەكۋ مەنەن قىزىلجار، وسكەمەن مەن سەمەيىن، اياكوزدەگى سوعىستى، قالاي ۇرىس دەمەيىن. ۇلى ءجۇز بولىپ جوڭعارعا، جەبەدەيىن اتلىپ، اشششى ىشەگىن قاتىرىپ، جوڭعارعا ۇرىس سالايىن، جەرىمدى قايتىپ الايىن. سىنسا سەرتى ساداققا، باستان قۇلاق ساداقا. ەلدىڭ جانىن قۋىرعان، اقتاباندا ششۇبىرعان. قايران مەنىڭ قازاعىم، سور بولدى اۋ باتپان ازابىڭ. اڭىراقاي، ور بۇلاق، استىندا اتىن ۇرعىلاپ، جورىقتا نايزا سەرمەسىپ، ۇرىستا جاۋمەن بەلدەسىپ. جاۋ بولسا موينىن قىلىشتاپ، اق بايراقتى تۋ ۇستاپ، جاۋدىڭدا بەتىن قايتارعان. تاريحى قالدى ارتىندا، عۇرىپى جاتىر سالتىندا. نايزاعا ۇكى بايلاعان. ءۇيىرىپ جىلقى ايداعان. حانعا باسىن يەتىن، حانى حالقىن سۇيەتىن، قازاق دەگەن حاندىق بار.  

كوكپەگى اناۋ ۇشىندا كوزدىڭ كورىنگەن، ارايلى تاڭنىڭ ساۋلەسى سوندا توگىلگەن. قالماقتىڭ باسى سايىندا جاتىر دومالاپ، ويرانتوبەنىڭ استىندا قىلىپ كومىلگەن. قالماقتى مۇندا تاقىمعا سالىپ سۇيرەگەن، اقىرعان جاۋىن نايزاسىمەنەن تۇيرەگەن. جەڭىلىس تاۋىپ اڭىراپ قاشقان قالماقتار، قورشاۋدا قالىپ جاساعى مۇندا كۇيرەگەن. قورامساق اسىپ بەلىنە قىلىش قىستىرعان، قىعىسىپ نايزا اتىلعان جەبە ىسقىرعان. جاعاسىن جىرتىپ بايراعىن جىعىپ قالماقتىڭ، قان قۇيلى قارا قانىندا مۇندا قۇستىرعان. تاريحى جاتىر سىرلارىن بۇگىپ تاستاردا، رايىمبەك باتىر قالماققا ۇرىس باستاردا. سوگەتى جاقتىڭ جازىعىن باسقان ەرلىگى، ەلدىگى جايلى بەرەدى جەلىك جاستارعا. بابادان قالعان تاريحىن ۇمىت ەتپەك پە، قازاعىم سولاي ءالى دە بۇعىپ وتپەك پە. قامالعان تاستا نايزامەن قازعان كەشەگى، رايىمبەك باتىر باستاۋى جاتىر كوكپەكتە. قازاقتا ءوتتى ەل ءۇشىن تۋعان ەرلەرى، وسىعان كۋا وسىناۋ بايتاق جەرلەرى. ارۋدىڭ تامشى جاسىنداي ءمولدىر كولدەرى، قايىسقان جاۋدى قايتارعان اناۋ بەلدەرى.  

ءتورت ءجۇز ەلۋ ادامى مەنەن جۇيەلى، كەرۋەن تارتتى بەس جۋزگە جۋىق تۇيەلى. شىڭعىسقان ءوزى كەرۋەنشىلەردى ءولتىرتىپ، قانىنا ونىڭ قايىرحان بولدى كۇيەلى. وتىرار ءۇشىن تۇتاندى سوعىس الاۋى، جەلبىرەپ جاتتى بەس ايعا موڭگۇل جالاۋى. قورشاۋدا قالعان وتىرار حالقى قامالدا، اشتىقتان ولەر قالمادى باسقا امالدا. وسىلاي مونعول باستالدى اشىق تالاۋى. وتىرار ەندى ورانار سوعىس ورتىنە، جەىتىم مەن جەسىر جولىعار شەردىڭ دەتىنە. وتىراردا ءتىرى جان ءتىستى باقا قالماسىن، بۇيرىعى سولاي، شىڭعىسحان جەتەر سەرتىنە. اشىققان اشكوز مونعولدار امال تاپپادى، ايلاسى قۇرىپ قارا جەر ءۇستىن تاپتادى. قىلىشىن سوقتى الىنباس الىپ قامالعا، جانىنا ۇرەي كوزىنە اق شەل قاپتادى. بەس ايدان اسا وتىرار سىرتى قورشالدى، تاپقانى سول عوي، سىلەيتە ۇردى قۇر شالدى. مىستارى قۇرىپ تاعاتى ابدەن تاۋسىلىپ، قاپىرىق ىستىق بورانعا عانا تۇمشالدى. وسىدان بۇرىن جيرما التى قالا قۇلادى، داڭعازا بولدى ەستىگەن جۇرتتىڭ قۇلاعى. شىڭعىسحاننىڭ وسى ما ەدى قۇمارى، حالىقتىڭ قانى قانىشەر مونعول بۇلاعى. وتىرار ءۇشىن گ ۇلى جوق ءبىر تال سولماعان، عاسىرلار بويى قالانىڭ ورنى تولماعان. وسىدان بۇرىن سەگىز ءجۇز جىلدىڭ الدىندا، وسىدان اسقان جاۋىزدىق ءسىرا بولماعان. ءاليمۇرات ءانۋار ۇلى